Polısııa qyzmetkeri – ar men adaldyqtyń sımvoly

Sársenbi, 15 aqpan 2012 7:27

Prezıdent Nursultan Na­zar­baev­tyń jyl sa­ynǵy ha­lyqqa Joldaýynda el­diń ózekti má­se­leleri kóterilip, ár sala boıynsha tıimdi ister at­qa­ry­lýǵa, oń sheshimin tabýǵa barynsha kúsh jum­salýda. El halqynyń tur­mysy túzelip, kedeı­shi­likti boldyrmaý men jas­tar­dyń bilim alý salasyna basa nazar aýdarǵan Elbasy Joldaýynda quqyq qorǵaý salasynyń qyzmet­ker­leri kásibı jetildirý men jo­ǵary deńgeıli maman etip shyǵarý máselesin kóter­di. Joldaýdyń altynshy bólimi túgeldeı osy salaǵa arnaldy.

Sársenbi, 15 aqpan 2012 7:27

Prezıdent Nursultan Na­zar­baev­tyń jyl sa­ynǵy ha­lyqqa Joldaýynda el­diń ózekti má­se­leleri kóterilip, ár sala boıynsha tıimdi ister at­qa­ry­lýǵa, oń sheshimin tabýǵa barynsha kúsh jum­salýda. El halqynyń tur­mysy túzelip, kedeı­shi­likti boldyrmaý men jas­tar­dyń bilim alý salasyna basa nazar aýdarǵan Elbasy Joldaýynda quqyq qorǵaý salasynyń qyzmet­ker­leri kásibı jetildirý men jo­ǵary deńgeıli maman etip shyǵarý máselesin kóter­di. Joldaýdyń altynshy bólimi túgeldeı osy salaǵa arnaldy.

Onda polısııa bedelin kóterý, ál-aýqatyn arttyrý, qarjylaı tabysyn kóbeıtip, qyzmet tehnıkasymen qamtamasyz etý sekildi jumystaryna tııanaqty ári asa úlken jaýapkershilikpen qaraýdy tapsyrdy.

Jasyratyny joq, eldiń ty­nysh­tyǵy men qaýipsizdigin qor­ǵap otyrǵan polısııa qyzmet­ker­leriniń keıde keleńsiz jaǵdaı­lar­ǵa urynyp, jemqorlyqqa jol berip jatatyny belgili. Al ishki ister organdaryna kelip, ústine polısııa formasyn kıgen adam­nyń ary da, ojdany da taza bolýy tıis. Jáne de, polısııada óz jumysyna tereń boılaı almaıtyn, óz qyzmetin túsinbeıtin kól­de­neń kók atty júrmeýi kerek. Polısııa formasy qarapaıym halyqqa qoqan-loqqy kórsetip, dandaısýǵa emes, olardy qorǵap, qylmys pen tártipsizdiktiń aldyn alýshy adamǵa mindettelgen arnaıy kıim úlgisi. Formanyń jaýapkershiliginde sol adamnyń uıaty turý kerek.

Elbasynyń bıylǵy tapsyr­ma­syndaǵy basty másele – quqyq qorǵaý jáne arnaýly organdardy sapaly kadrlyq jańartý jáne 2012 jyldyń 1 shildesine deıin olardyń jeke quramyn qaıta attestasııalaýdan ótkizýdi mindettedi.

Bul mindetteýde, ishki ister organdarynyń qyzmetkerlerin bi­lik­tiligi men bilimi teń sarapqa salynyp, tájirıbelik jáne teo­rııa­lyq sheberligi synǵa túsedi. Polısııa qyzmetkerlerin daıar­laýda, aldymen, dene turqynyń jetilýi basty nazarǵa alynady. Sportqa beıim, qyzmettik jat­ty­ǵýdyń túrli tásilderi men amal­daryn meń­­­gergen jan­­nan táýir qyz­met­ker shy­­­ǵa­ty­ny­na kámil se­ne­min. Alaıda, qyz­­met bary­syn­­da ma­man­nyń bi­lim­diligi min­­­detti túrde qa­jet etiledi.

Quqyq qor­ǵaý qyzmetin je­­te túsinbeı, osy salany ermek kórip kelgender kóp uza­maı óz jón­derin tabady. Al jan táni­men, túısigimen túsinip, júrek qalaýy­men qadam basqandar qan­daı jaǵdaıǵa bolmasyn daıyn ári nyq senimmen qyzmetke kiri­sedi. О́tken jyly radıkaldy ıslam jetekshileriniń qolshoq­pary­na aınalǵan teris uǵymdaǵy dinı ekstremısterdiń qolynan birne­she polısııa qyzmetkeri qaza tapty. О́zderin jankeshtimiz dep ja­rııalaǵandar dindi jetik biletin sheıittermiz dedi de, jazyqsyz jandarǵa ajal qushtyrdy, beıbit turǵyndardyń tún uıqysyn, kún­diz kúlkisin urlap, úreılendirdi. Quranda qumyrsqany óltirýge bolmaıdy dep jazylǵan. Endeshe, ıslamnyń atyn jamylyp, beıbit kúnde kisi qanyn moınyna júkte­genderdiki dinı nanym emes – qylmys. Al qylmysker árqashan da zań aldynda jaýap berýi tıis. Osy salada din máselesimen aınalysatyn teolog-polıseılerdi qurý óte oryndy kóterilgen máse­le dep sanaımyn.

Budan basqa árbir polısııa qyzmetkeri eldiń quqyqtyq zań aktileri men IIM erejelerin jete bilýi mindetti. Ar-ojdan másele­sin­de «Ar-namys kodeksin» jete meńgerip, azamattarmen qarym-qatynasta óz bedeli men aıbynyna kóleńke túsirmeýdi oılaǵany abzal.

Elbasy 2012 jyldyń 1 shil­de­sine deıin barlyq quqyq qor­ǵaý organdary jeke quramynyń qyzmetkerlerin túgelimen attestasııalaýdy qaıta ótkizýdi tapsyrdy. Bul tapsyrma nátıje­sin­de, quqyq qorǵaý jáne arnaýly organdarda sapaly kadrlyq ja­ńartý bolady dep kútemiz. Júr­giziletin attestasııanyń maqsaty, Prezıdentimizdiń aıtýy boıynsha, polısııa qyzmetkerleriniń aq­shalaı rızyǵyn arttyrý men áleýmettik qoldaýdy keńeıtý, sondaı-aq, olardyń tehnıkalyq jaraqtandyrylýy máseleleri qaralady.

Qazirgi kezde birtutas ekono­mı­kalyq keńistikte transulttyq uıymdasqan qylmyspen kúresti kúsheıtý úshin Interpol úlgisi­men Eýrazpol-Eýrazııa polısııasyn qurý máselesi damyp, jolǵa qoıylǵan. Osy sharýa boıynsha bizden de mamandar jasaqtaý týraly Úkimetke tapsyrma berildi. Eger osy tapsyrma óziniń oń sheshimin tapsa, bizdiń polısııa­nyń jumys isteý aıasy keńeıip, jańa múmkindikter týady. Eń aldymen, bul Qazaqstan úshin úlken bedel, qazaqstandyq saqshylar úshin abyroı. IIM Almaty akademııasyn bitirgen túlekter qazir tek bir salada ǵana qalyp qoı­maı, elimizdiń Qorǵanys mı­nıstr­­liginiń qaramaǵynda, prokýratýra, qarjy polısııasy sekildi ózge de quqyq qorǵaý organdarynda jumys isteýge úlken múmkindik aldy.

Joldaýda kóterilgen mańyzdy taqyryptardyń taǵy biri – sybaılas jemqorlyqpen kúresti odan ári kúsheıtý. Elimizde bas­tap­qy jyldardaǵydaı emes, sybaılas jemqorlyqqa jol berip, iri qylmystar jasaý faktileri azaıyp keledi. Buryndary sybaılas jemqorlyq jasaý kórinis­teri retinde ártúrli deńgeıdegi para alý derekteri jıi ushyra­sa­tyn. Sońǵy jyldardaǵy oqıǵa­lar­ǵa saraptama jasasaq, qyl­mys­tyń osy túrimen elimizdiń shıkizat óndirý oryndarynyń, sondaı-aq densaýlyq saqtaý, keden beketteriniń basshylary men qyzmetkerleri jáne olardyń sybaılastary jaýapqa tartylýda. Demek, Qazaqstandaǵy tártip pen zańdylyq formalary durys saq­talynyp, azamattardyń kons­tı­týsııalyq quqyqtary ádil júr­giziletindigine senim mol. Muny Qazaqstandaǵy saıası-ahýaldarǵa kóz tigip, qulaq túrip otyrǵan halyqaralyq deńgeıdegi sarapshylar da aıtýda.

Sonymen qatar, halyqtyń saýatyn kóterý jumystary da qar­qyndy júrgizilýde. Sebebi, qala­lyq, aýdandyq jáne aýyldyq jer­lerge ınternet jelisi jetip, aqparat almasý sheginiń keńeıýin­de. Jańa ǵasyrdy aqparattyq maıdan ǵasyry deıtin bolsaq, elimizdiń ár azamaty sol maı­dandaǵy jaýynger syndy. Qazirgi tańda arnaıy óndiris oryndarynan shyqqan tehnıkalyq taýarlar qoljetimdi, halyqtyń qaltasy kóteretindeı jaǵdaıda. Árbir adam áleýmettik jeliler arqyly túrli salalarmen baılanysqa shyǵa alady nemese saýal joldap, jaýabyn da ala alady. Mundaı múmkindikten ishki ister organdary da quralaqan emes. Qyzmettik qajettilikte jáne halyqpen tyǵyz qarym-qatynas jasaýda, azamattardyń polısııa qyzmetine degen aryz-talaptary men shaǵym-ótinishterin qaraıtyn arnaıy blogtary men saıttary jumys isteıdi. Osy elektrondy poshtalar arqyly qaǵazbas­ty­lyq­tan arylyp, jumysty biraz ońtaılanǵandyǵy, aqparat alý múmkindiginiń qoljetimdi bol­ǵandyǵy qyzmette óte tıimdilik týdyrýda. Polısııa qyz­met­ker­leriniń bul turǵydaǵy saýattary jetilgen dep tolyq senimmen aıta alamyn.

Qyzmetkerlerdi bıylǵy jyl­dyń shilde aıyna deıin attestasııalaýdan ótkizý barysynda tá­jirıbesi mol, bilikti mamandar joǵaryda aıtylǵan synaqtan esh qınalyssyz ótedi degen úmit­te­min. Sebebi, IIM Almaty aka­de­mııasynyń professorlyq-oqytý­shylar quramy men bólim jáne qurylymdyq bólinisterindegi qyz­metkerler úlken tájirıbeden ót­ken, óz mamandyǵynyń ystyǵy men sýyǵyna ábden qanyqqan adamdar dep bilemin. Akade­mııa­nyń qyzmetkerleri ózge eldermen qyzmetteri boıynsha tájirıbe almasý, biliktilik kýrstarynan ótý, bilimderin jetildirý syndy sharalardy úzdiksiz júrgizip, ózderi de shetelden kelgen árip­tes­teriniń keńesterin molynan alyp qalýǵa tyrysady. Bizdegi joo – keıingi qosymsha bilim berý ınstıtýtynda elimiz boıynsha eńbek etip jatqan tártip saq­shy­lary arnaıy joldamamen kelip, kýrstardan ótip, sertıfıkattar alady.

Tártip pen bilimdi qatar ushtastyryp, jan-jaqtyly bilim alyp otyrǵan qazirgi tyńdaýshy, bolashaq polısııa qyzmetkeri aldynda belgili bir maqsat qalyp­tasýy kerek. Halqynyń ómiri men tynyshtyǵyn turaqty saq­tap otyrǵan ulan-baıtaq qazaq jeriniń amanatyn arqalaıtyn azamattardyń aıbyny jasymaı, eli men jerine adal qyzmet etý jolynda Elbasymyzdyń búgingi ustanǵan saıasatyn qoldap, jar­qyn bolashaqqa degen qadamdy birge basýǵa daıyn urpaqty tár­bıelep otyrǵan oqý orny qyz­metkerleri el bolashaǵynyń áli de kemeldene túsetinine shynaıy senimmen qaraıdy. Qazaq­stan damý jolynyń belesine kóterilip kele jatqan jas memleketterdiń biri. Bizdiń saıası órkendeýimiz ben gúldenýi­miz­diń kepili beıbit ómirdiń jalǵastyǵynda. Endeshe, Otan­ǵa qyzmet etýden eshqa­shanda bas tartpaıtyn elimizdiń ul­dary kóbeıe bersin.

Talǵat QULYBAEV, IIM Almaty aka­de­mııasynyń bastyǵy, zań ǵylymdarynyń doktory, polısııa general-maıory.