Eńbek ınspektorlarynyń qaýqary qandaı?

Senbi, 18 aqpan 2012 7:48

Keshe Prezıdent janyndaǵy Adam quqyqtary jónindegi ko­mıs­sııanyń keńeıtilgen otyrysy ótti. Onda Saǵynbek Tursy­nov­tyń tóraǵalyǵymen respýblıka uıymdaryndaǵy eńbekti qorǵaý men halyqty jumyspen qamtý týraly zańnamanyń saqtalýynyń jaı-kúıi qaraldy. Alǵashqy má­sele boıynsha Eńbek jáne ha­lyqty áleýmettik qorǵaý vıse-mınıstri B.Nurymbetov baıandama jasady. Onyń birjaqty ja­saǵan baıandamasyna oraı ótkir suraqtar da qoıylmaı qalmady. Máselen, respýblıka boıynsha memlekettik eńbek ınspektorlary qansha adam? Olar Jańa­ózen­de qandaı ról atqardy? Jeti aı boıyna eki tarap kelise alma­ǵan­da osy ınspektorlardyń úni es­til­di me? degen sekildi suraq berildi.

Senbi, 18 aqpan 2012 7:48

Keshe Prezıdent janyndaǵy Adam quqyqtary jónindegi ko­mıs­sııanyń keńeıtilgen otyrysy ótti. Onda Saǵynbek Tursy­nov­tyń tóraǵalyǵymen respýblıka uıymdaryndaǵy eńbekti qorǵaý men halyqty jumyspen qamtý týraly zańnamanyń saqtalýynyń jaı-kúıi qaraldy. Alǵashqy má­sele boıynsha Eńbek jáne ha­lyqty áleýmettik qorǵaý vıse-mınıstri B.Nurymbetov baıandama jasady. Onyń birjaqty ja­saǵan baıandamasyna oraı ótkir suraqtar da qoıylmaı qalmady. Máselen, respýblıka boıynsha memlekettik eńbek ınspektorlary qansha adam? Olar Jańa­ózen­de qandaı ról atqardy? Jeti aı boıyna eki tarap kelise alma­ǵan­da osy ınspektorlardyń úni es­til­di me? degen sekildi suraq berildi.

Buǵan vıse-mınıstr bizdiń eli­mizde qazirgi kúni eńbek ıns­pek­torlarynyń sany 311 adam ǵana, sondyqtan munyń tapshy ekendigin únemi aıtyp júrgen­di­gin, Jańaózendegi másele eńbek daýynan bastalǵandyǵyn, ereýil bastalmas buryn olar Bas prokýratýra ókilderimen sol jerge baryp kezdesý ótkizgendigin, Atyraý, Batys Qazaqstan oblys­ta­ry­nyń memlekettik eńbek ınspek­torlarynyń bárin sol jaqqa issaparǵa joldap, eńbek sharttaryn túsindirý boıynsha biraz jumystar atqarylǵandyǵyn, so­nyń ishinde jumysshylar qyz­met­ten bosaı bastaǵanda eńbek ınspektorlary munyń zańdy, zańsyzdyǵyna tekserýler ótkiz­gen­digin, sóıtip sol kezde eńbek ınspektorlary ózderine júktel­gen mindetti tolyǵymen atqar­ǵandyǵyn aıtyp aqtaldy. Biraq otyrysqa qatysýshylar eńbek máselelerine baılanysty qorda­lanyp qalǵan saýaldarǵa jaýap izdep, vıse-mınıstrdiń sóılegen sóziniń qorytyndylary boıynsha jan-jaqty pikir almasty.

Memlekettik eńbek ınspektorlary ótken jyly uıymdarǵa 17 505 tekserý júrgizgen, solar­dyń nátıjesinde 57 880 zań bu­zýshylyq anyqtalyp, sonyń ish­in­de tarqatyp aıtsaq, eńbek qa­ty­nastary máseleleri boıynsha – 33 665, eńbek qaýipsizdigi men qorǵaý boıynsha – 23 343, ha­lyqty jumyspen qamtý boıynsha – 872 keleńsizdik ornaǵan. О́ki­nishti jaǵdaılarǵa da soqtyrǵan 2024 baqytsyzdyq oqıǵalary or­­­yn alyp, odan 2247 adam zardap shekken, bul 2010 jylǵa qa­ra­ǵan­da 3,1 paıyzǵa kóp degen sóz.

Qyzmetkerlerge jalaqyny ýaq­tyly tólemeý de qıyndyq týǵyzýda, óıtkeni bul respýblıka óńirlerindegi eńbek janjalda­ry­nyń týýyna sebep bolyp tabylady. Máselen, ótken jyly respýblıka boıynsha 16 eńbek janjaly kóterildi. Degenmen de 2011 jylǵy 1 qańtarǵa jalaqy boıynsha bereshektiń jalpy somasy respýblıka boıynsha 3,2 mlrd. teńgeni qurasa, ol 2012 jylǵy 1 qańtarda bul kórsetkish 1,4 mlrd. teńgege deıin tómendegen.

Kún tártibiniń ekinshi máse­le­si boıynsha «Qazaqstan Res­pýb­lıkasyndaǵy oralmandardyń, aza­mattyǵy joq adamdardyń jáne bosqyndardyń quqyqtary­nyń ahýa­ly týraly» arnaıy ba­ıan­da­masynyń jobasy tanystyryldy. Sóz sóılegender etnıka­lyq qa­zaq­tardy tarıhı otanyna kóshirý elimizdiń kóshi-qon saıasa­tynyń basty basymdyqtarynyń biri bolyp tabylatynyn atap ótti.

Úshinshi másele boıynsha Adam quqyqtary jónindegi ko­mıs­sııanyń hatshysy Tastemir Ábishev sóz sóılep, otyrysqa qa­tysýshylardy Komıssııanyń 2011 jylǵy jumysy týraly jáne onyń 2012 jylǵa arnalǵan ju­mys jospary týraly habardar etti. Komıssııanyń usynymdary Memleket basshysynyń nazaryna jetkizilip, Parlament pen Úki­met­ke jáne basqa da memlekettik organdarǵa jiberiletin bolady.

Aleksandr TASBOLATOV.