Mektep pen balabaqshalardaǵy tamaqtyń sapasyn baqylaýdy uıymdastyrý týraly Primeminister.kz-ke bergen eksklıýzıvti suhbatynda Nur-Sultan qalasynyń Bilim basqarmasy basshysynyń orynbasary Dýlat Jekebaev aıtyp beredi.
— Dýlat Shaıkenuly, osy jyly mektepke deıingi jáne mekteptegi tamaqtandyrýdy uıymdastyrýda qandaı ózgerister boldy? Sol týraly aıtyp berseńiz.
— Jalpy mektepterde tamaqtaný osyǵan deıin QR Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń №717 buıryǵymen iske asyrylyp keldi. 2019 jyldan bastap atalmysh buıryqqa ózgerister men tolyqtyrýlar engizilýine baılanysty jańadan №598 buıryq shyqty jáne soǵan sáıkes jumystar jasala bastady. Bul buıryqtaǵy negizgi ózgeristerdiń ishinde bir atap óterligi — mektepterdegi konkýrstyq satyp alý, buny ortalyqtandyrylǵan jergilikti atqarýshy organnyń sheshimimen basqa organ — Aktıvter jáne memlekettik satyp alý basqarmasy júrgizdi, búginde ol elorda mektepterinde iske asqan. Buǵan deıin atalǵan jumys tek mektepterde ótetin bolsa, mektep basshysy ózi komıssııanyń tóraǵasy bolsa, bul joly komıssııalarda bir lottarda mektep dırektorlary bolsa, keıbir lottarda ata-analar, keıbir lottarda basqa da kisiler komıssııa tóraǵalary boldy. Sonymen qatar, komıssııa múshelerin bıyl biz kúsheıtip, oǵan kóbine ata-analardy jumyldyrdyq, sondaı-aq, qaladaǵy tórt aýdandaǵy Nur Otan partııasynyń bólimsheleriniń qyzmetkerleri kóp qatysty. Iаǵnı, bul kisiler birinshi kúnnen — qujattardyń ashylýynan bastap eń sońǵy sheshim qabyldanǵansha qatysty. Jalpy, bizdiń ákimshilik pen Nur Otan partııasynyń arasynda Mekteptegi tamaqtaný degen joba bar. Sol joba aıasynda birlesken jumystar júrgizildi. Bul Aktıvter men memlekettik satyp alý basqarmasynyń ótkizýinde sapaǵa jaqsy áser etti dep oılaımyn, sebebi jumystardy satyp alý isimen aınalysatyn óz isiniń sheberleri atqardy. Osynyń barlyǵy 2019 jylǵy zańǵa ózgeristerdiń engizilýine baılanysty.
— О́tken jyly mektep ashanalaryndaǵy as mázirin qaıta qarap, tutynýǵa tyıym salynǵan ónimder tizimin jańartý josparlanǵan edi. Bul másele sheshildi me? Qazir balabaqshalar men mektepterde qandaı ónimderge tyıym salynǵan?
— 2018 jylǵy jeltoqsan aıynda Qoǵamdyq densaýlyq saqtaý departamentteri ózderiniń saıttarynda mektepterdiń, balabaqshalardyń ashanalarynda satýǵa jáne paıdalanýǵa bolmaıtyn negizgi degen birneshe taǵamnyń tizimin shyǵardy. Sol paıdalanýǵa bolmaıtyn tizimge sáıkes, 2019 jyldan bastap mekteptegi taǵamnyń jańa as mázirin jasadyq. Osyǵan deıin biz ata-analarmen birigip, mektepterde balalardyń tamaqtanýynyń jaı-kúıin qarastyrǵan kezde balalardyń tarapynan, ata-analardyń tarapynan as máziri jóninde biraz usynys-pikirlerin eskere otyryp, qalamyzdaǵy Taǵamtaný ınstıtýtymen birigip jańadan as mázirin qurastyrdyq. Bul jerde bir aıta ketetin jaıt, mektepterdegi tamaqtandyrý men balabaqshalarda kishkene ózgeris bar. Mektepterde konkýrs ótkennen keıin, oǵan jeke kásipker kelip jumys isteıdi, al balabaqshada konkýrs arqyly tek qana kerek taǵamdar satyp alynady da, tamaqty daıyndaıtyn balabaqshanyń óziniń shtattaǵy aspazdary.
— Dýlat Shaıkenuly, ótken jyly mektep ashanalary úshin azyq-túlikti ortalyqtandyrylǵan satyp alý júıesin jetildirý máselesi kóterildi. Sonyń nátıjesinde qandaı sheshim qabyldandy?
— Qala ákimdiginiń sheshimimen bıyl konkýrstyq jumystardyń barlyǵyn mektep te emes, Bilim basqarmasy da emes, buǵan qatysy joq Aktıvter jáne memlekettik satyp alý basqarmasy júrgizdi. №598 buıryqtaǵy ózgeristerdiń arqasynda osylaı ózgerdi.
— Sizdiń vedomstvo mektep ashanalaryndaǵy azyq-túlik sapasyn qalaı tekseredi?
— №598 buıryq jáne onyń aldyndaǵy №717 buıryqta da aıtylǵan, mektepte brakerajdyq komıssııa qurylady, ol komıssııanyń quramyna mektep dırektory, mekteptegi medbıke, áleýmettik pedagog, sonymen qatar basqa da ustazdar, eń bastysy ata-analar kiredi, olar mekteptegi tamaqtanýdyń durys uıymdastyrylýyn, as mázirine sáıkes kelýin baqylaıdy. Byltyrlary biz atalǵan jumysqa ata-analardy kóptep tartý sharalaryn júrgizdik. Ata-analarmen birigip, mektepterdegi, balabaqshalardaǵy tamaqtandyrýdy uıymdastyrý sapasyn tekserip, birge qarastyrdyq. Ata-analar kóbirek tartylsa, sapanyń jaqsara túsetini anyq. Ashanada tamaq daıyndaıtyn orynǵa tek qolynda sanıtarlyq kitapshasy bar adam ǵana kire alady. Aldyn ala sondaı kelisimge keldik. Bul — mekteptegi deńgeı. Odan joǵary qalada vedomstvoaralyq sarapshylyq top qurylǵan, oǵan qalalyq depýtat ókili, úkimettik emes uıymdardyń, «Ádilet» qoǵamynyń ókilderi, ata-analar kiredi. Qalalyq vedomstvoaralyq sarapshylyq top mektepterge baryp, brakerajdyq komıssııanyń jumysyn — jumys qalaı júrgizilip jatyr, óz deńgeıinde me, mektep saıttary ýaqytynda tolyqtyryla ma, as mázirleri durys ilinip tur ma, daıyndaǵan tamaqtar as mázirine sáıkes kele me jáne t.b. tekserdi.
— Ata-analar mektep ashanalaryn baryp kóre ala ma? Kemshilikter anyqtalǵan jaǵdaıda olar qaıda shaǵymdana alady?
— Iá, ashanalardaǵy tamaqtyń daıyndalý prosesin ata-analar kóre alady, olar mekteptegi brakerajdyq komıssııamen birge kirip, mektepte tamaqtyń qalaı ázirlenip jatqanyn baqylaı alady. Mekteptegi tamaq daıyndaıtyn jerlerge beınekameralar ornatylǵan. 2019 jyldan bastap 30 mektepke engizilgen, 1 qyrkúıekke qaraı barlyq mektepterde engizip bitiremiz degen jospar bar. Keıbir mektepterde ata-analar mobıldi qosymshalar arqyly kóre alady, barlyq beınejazbalar kompıýterde saqtalady. Ata-analar óz erikterimen kez kelgen ýaqytta sol jazylǵan taspany kórip, ashanalardaǵy sanıtarlyq normalardyń saqtalýyn baǵalaı alady.
— Ystyq aspen Nur-Sultan qalasyndaǵy barlyq oqýshylar qamtylǵan ba? Qanshasy qamtylǵan? Bul kórsetkish arttyryla ma?
— Elorda mektepterinde 1 – 4 synyp oqýshylarynyń barlyǵy bıýdjet tarapynan ystyq tamaqpen qamtamasyz etilgen. Sonymen qatar, 5 – 11 synyp aralyǵyndaǵy birneshe kategorııaǵa jatatyn balalar ystyq tamaqpen qamtamasyz etilgen, osy jumysty biz ári qaraı jalǵastyryp, qala ákiminiń usynysy boıynsha jańa oqý jylynan bastap, ıaǵnı 1 qyrkúıekten bastap, osy topqa kóp balaly otbasylardan shyqqan balalardy da qosýdy kózdep otyrmyz.
— Suhbatyńyzǵa raqmet!
