Kimge marafonǵa qatysýǵa bolmaıdy
«Almaty marafony» - bul qandaı da bir fızıkalyq kúshti qajet etetin sporttyq is-shara. Áýesqoı sportshylar keshendi tekseristen ótip, jylyna eki márte analız tapsyrýy qajet. Al, júgirý jarysyna birneshe kún qalǵanda dárigerden keńes alýdy umytsańyz, áli de kesh emes! Terapevt, kardıologqa baryp, jalpy qan analızin tapsyryp, glıýkoza deńgeıin teksertińiz! Júgirý kezinde júrekke qysym kórsetý, júrek aqaýy bar adamdardyń densaýlyǵyna keri áserin tıgizýi múmkin. Al, qant deńgeıi mólsherden joǵary bolsa, marafon jarysyna qatysýǵa múldem tyıym salynyp, arnaıy jeke jattyǵýlar beriledi. Sol sebepti dárigerge qaralý – mindetti shart. Sonymen qatar, dáriger osy sport túrine qarsy kórsetilim berýi múmkin.
«Júgirý júrek-qan tamyrlar aýrýlary bar, aıaq býyndarynyń degeneratıvti jáne asqynǵan ózgeristeri, sońǵy aılardaǵy júktilik, sondaı-aq osteoporozǵa shaldyqqan 60 jastan asqan adamdar men operasııadan keıingi kezeńdegi naýqastarǵa qarsy kórsetilgen. Degenmen, fızıkalyq belsendilikti shekteý – sheshim emes. Múmkindiginshe óz kesteńizge dene jattyǵýlaryn qosyp, skandınavııalyq júrispen aınalysyńyz nemese jaıaý uzaq ýaqyt boıy serýendeýge kóńil bólińiz. Jaraqat alǵan jaǵdaıda nemese aýrý kezinde júgirý jarysyna qatyspaı, jankúıer retinde kelgen jón», - deıdi flebolog-dáriger jáne angıohırýrg, Eýropanyń angıologtar qoǵamynyń múshesi Álııa Baqytjanqyzy Jumataeva.
Marafon kezinde qalaı tamaqtaný kerek
Tamaqtaný — jarysqa daıyndyqtyń mańyzdy sharttarynyń biri. Marafon qarsańynda dárigerler maıly, keptirilgen, tuzdy, ashy jáne tátti taǵamdardan bas tartýǵa keńes beredi. Jarys qarsańynda jańa, siz bilmeıtin taǵamdardan bas tartqan durys. Ár taǵamǵa aǵzanyń qalaı jaýap beretini belgisiz. Marafonǵa bir apta qalǵanda aqýyz ben maılardy jeýdi toqtatyńyz. Baıaý kómirsýlary bar taǵamdarǵa tańdaý jasańyz. Olar júgirý kezinde aǵzaǵa qajetti energetıkalyq qor beredi. Qatty surypty bıdaıdan jasalǵan spagettı jep, sóre qarsańynda ózińizge pasta-patı uıymdastyryńyz.
Marafon kúni sórege 3 saǵat qalǵanda kómirsýlardy qabyldap, sońǵy asty jarysqa 1,5-2 saǵat qalǵanda jegen durys. Júgirý aldynda shóldeseńiz, 1 nemese 2 staqan sý ishken jón.
О́z aǵzańyz ben densaýlyǵyńyzǵa kóńil bólińiz
Sóre kezinde birden qatty júgire bastamaı, jyldamdyqty birtindep joǵarylatqan durys. Áıtpese qashyqtyq ortasynda júgirýdi ary qaraı jalǵastyrý qıyn bolady. О́z kúshińiz ben múmkindigińizdi teń paıdalanyńyz.
«Eger sharshaǵandyqty sezinseńiz, júgirý tempin baıaýlatyńyz. Al aıaq sińiriniń túıirilýi, bulshyqet qurysýy, aıaq basýyńyz qıyndasa, baıaý júriske aýysqanyńyz jón. Otyrýǵa múldem bolmaıdy – bul aǵzany shokqa ákelýi múmkin. Tipten máreden keıin de júrýdi toqtatpańyz, birden toqtaýǵa bolmaıdy», - deıdi kardıolog dáriger, medısına ǵylymnyń kandıdaty Shatekova Sáýle Jarylǵasynqyzy.
Júgirý tehnıkasyn umytpaı, qaýipsizdik sharalaryna beı-jaı qaramańyz. Júgirý kezinde qulaqqapty qoldanbaǵan jón, sebebi ózge qatysýshylar men uıymdastyrýshylardyń eskertýin estimeı qalýyńyz múmkin.
Bastysy ózińizdi jaqsy sezinýińiz qajet. О́z densaýlyǵyńyz ben deneńizge muqııat kóńil bólip, shamadan tys tyryspańyz. Aldymen siz ózińiz úshin, al ekinshi kezekte márege birinshi bolyp kelý úshin júgiresiz.
