Búgin qala ákimi Baqyt Sultanovtyń tóraǵalyǵymen qalalyq ákimdiktiń kezekti otyrysy ótti, onda elordanyń tynys-tirshiligi máseleleri talqylandy. Kún tártibindegi birinshi másele – «Kópbalaly otbasylar bazasyn qurý». Bul týraly qala ákiminiń orynbasary Malıka Bekturova baıandap berdi.
Onyń aıtýynsha, áleýmettik kartanyń derek bazasynda 10754 kópbalaly otbasy týraly málimet bar. Olardyń 85 paıyzy – tórt bala tárbıelenip jatqan otbasylar, 15 paıyzy – bes jáne odan kóp bala tárbıelenip jatqan otbasylar.
«Mektep qyzmetkerleri kópbalaly otbasylardyń tizimin jańartýda. Derekterdi qalpyna keltirý jáne júıeni toltyrý boıynsha jumys júrgizilýde. Úıdiń jaǵdaıy týraly málimet jınaýǵa múmkindik beretin mobıldi qosymsha iske qosyldy. Ol úıdiń beınesin jáne onyń ornalasqan jerin kórsetedi. Astanalyq emhanalardyń mamandary oqytyldy. Qazir ýchaskelik dárigerler bazany toltyrýda», – dedi M. Bekturova.
Qazirgi ýaqytta 5,189 bala balabaqshaǵa kezekte tur. Sonymen qatar, 722 bala balabaqshalarǵa joldama aldy. 1500-den astam oqýshy mektepter men oqýshylar saraılary janyndaǵy úıirmelerge barýda. Taǵy da 3 myń oqýshyǵa jalpyǵa mindetti oqý qory aıasynda kómek kórsetilip jatyr.
«Mektepterde kópbalaly otbasylardyń balalary arnaıy baqylaýǵa alyndy. Bul baǵyttaǵy jumys jalǵasady», – dedi Bekturova.
Ekinshi másele ekologııalyq senbilik, sý tasqynyń aldyn alý jáne oǵan qarsy turý sharalary, sanıtarlyq tazalaý, jaryqtandyrý, qudyqtardy jabý, jóndeý jáne qalpyna keltirý jumystaryna qatysty boldy.
«Kópirler, jerasty jáne jer ústi qıylystary, jol tósemi, qaptaý, plıtka, tóbe, qasbetterdi jónge keltirý kerek. Jaqynda jazǵy mezgil bastalady. Saıabaqtar men gúl baqtary jóndeý jumystaryna muqtaj. Aýdan ákimderi, bul nelikten? Ekologııalyq aılyq 20 kún buryn bastaldy. Nátıje qaıda?», – dep surady qala ákimi.
Qala ákiminiń orynbasary Arman Turlybek óz baıandamasynda búginde qalanyń tirshiligin qamtamasyz etetin barlyq nysandardyń qalypty jumys istep jatqandyǵyn, eleýli tótenshe jaǵdaılardyń tirkelmegenin habarlady.
«Is-qımyl josparynyń barlyq tarmaqtary ýaqtyly oryndalyp, biz sý tasqynynyń joǵary fazasyn eshqandaı oqıǵalarsyz ótkizdik. Sý tasqynyna baılanysty máseleler sheshilýde.
26 naýryzdan bastap ekologııalyq aılyqty ótkizip jatyrmyz. Aýdandyq kommýnaldyq senbilik kúnderi ótti. Sharaǵa 30 714 adam qatysty», – dedi Turlybek.
Búgingi tańda qudyqtardy jabý máselesine qatysty ótinishtiń 37-si áli sheshimin tappaǵan, 13-i – ýaqytsha jabyq. 101,800 qudyqtyń 12 874-ne (12%) qaýipsizdik torlary ornatyldy. Jyl basynan 41 metalldy qabyldaý pýnkti jabyldy. Osynyń nátıjesinde 55 tonnadan astam metall tárkilendi. Metall qabyldaıtyn oryndardyń 34 ıesine qatysty ákimshilik is qozǵaldy.
B. Sultanovtyń pikirinshe, bul másele tolyǵymen sheshilmegen.
«Kóptegen lıýkter qaqpaqsyz. Olardy urlaý jalǵasýda. Polısııa departamenti osy máseleni áli de sheshken joq. Aýdan ákimderi, Sizder beton bloktarmen ashyq lıýkterdi jaýyp tastasańyzdar da, bul qaýip tóndiredi. Birinshiden, tótenshe jaǵdaıdyń oryn alýyna sep bolady, ekinshiden – arnaıy tehnıkaǵa kedergi keltiredi, úshinshiden – estetıkanyń múlde joq ekendigin kórsetedi», – dedi ákim.
Ákim orynbasary Malıka Bekturovaǵa qarata, qudyq qaqpaqtary urlanǵan aımaqtardyń eshbirinde «Sergek» kameralarynyń ornatylmaǵandyǵyn tilge tıek etti.
«Tutastaı alǵanda, «Sergek» jobasynyń basty ıdeıasy umyt qalǵan. Jobanyń naqty ıdeıasy – qoǵamdyq qaýipsizdiktiń deńgeıin arttyrý jáne qylmys deńgeıin tómendetý. Búgingi tańda jol qozǵalysyna, júrgizýshilerge aıyppul salýǵa basa nazar aýdarylǵan. Iá, jol qaýipsizdigin qamtamasyz etý jaqsy, óte mańyzdy da, biraq biz keshendi jumys jóninde umytpaýymyz kerek. Qalanyń barlyq aýdandaryn qamtýymyz kerek», – degen Baqyt Sultanov jobanyń júzege asyrýy týraly egjeı-tegjeıli esep berýdi tapsyrdy.
Jınalys barysynda qurylysy toqtap qalǵan qurylys alańdarynyń máselesi kóterildi.
«Kóptegen qurylys alańdary erkin qoljetimdilikke ıe. Onda balalar oınaıdy. Bul qaýip tóndiredi. Qurylysy toqtap turǵan alańdarǵa aparatyn joldardy shekteý týraly birneshe ret nusqaý bergen bolatynmyn. Nátıje joq», – degen qala ákimi Arman Turlybekke bir apta ishinde usynystar engizýdi jáne barlyq nysandarǵa aparar ashyq joldardy shektep, qorshaýlardy tıisti qalypqa keltirýdi júktedi.
Otyrys barysynda qala ákimi Baqyt Sultanov, Kólik jáne jol-kólik ınfraqurylymyn damytý basqarmasynyń basshysy Ashat Qaraǵoıshınge eskertý jasap, kólik basqarmasy basshysynyń orynbasaryna sógis berdi. Sógis berýdiń sebebi – alǵashqy qar túskenge deıin arshý jumystaryn júrgizý jónindegi tapsyrmanyń oryndalmaýy. 11 sáýirde Dýlatov kóshesi, 8 úı mańyndaǵy shuńqyrǵa 7 jasar bala túsip, aıaǵy symǵa baılanyp, sýǵa batyp kete jazdady. Abyroı bolǵanda, kishkentaı bala jan aıqaıyn estigen jolaýshy júgirip kelip, ony qutqaryp alǵan.
2019-2020 oqý jylyna daıyndyq barysyna da kóńil bólindi. Baqyt Sultanov bilim berý nysandaryna, onyń ishinde jańa oqý jyly bastalǵanǵa deıin paıdalanýǵa berilýi tıis nysandarǵa jol-kólik ınfraqurylymyn tartýdy, bilim berý nysandaryn ýaqytyly (4 mektep, 5 qosymsha qurylys, 1 kolledj, 1 balabaqsha) paıdalanýǵa berýdi, bilim berý nysandaryn kúrdeli jáne aǵymdaǵy jóndeýden ótkizý boıynsha jumystardy júrgizýdi, mektepke deıingi, qosymsha, ınklıýzıvti, tehnıkalyq jáne kásiptik bilim berýdi damytý boıynsha is-sharalardy qarjylandyrý múmkindigin qarystyrýdy tapsyrdy.
