Astana abyroıyn asqaqtatqan elordalyq quqyq qorǵaýshylardyń eńbegi eren

Juma, 22 maýsym 2012 8:26

El azamattarynyń asqaq armany astanamen astasyp jatqan­dyqtan jańa elordamyz Astana alymy asqar shyńdardan asyp tústi. Bul búgingi halqymyzdyń armany men úkili úmitiniń shyn­dyqqa ulasyp, elimizdegi teń­dessiz uly isterdiń naqty kýási bolǵandyǵynyń bir parasy dep bilemiz. Onyń aıshyqty dáleli asqaraly astanamyzdyń abyro­ıyn kún sanap syndarly is-áre­ketterimen ár salada asqaqtatyp jatqan túrli uıymdar men me­ke­melerdiń, jekelegen adal adam­dardyń qyzmeti ekendigi sózsiz.

Juma, 22 maýsym 2012 8:26

El azamattarynyń asqaq armany astanamen astasyp jatqan­dyqtan jańa elordamyz Astana alymy asqar shyńdardan asyp tústi. Bul búgingi halqymyzdyń armany men úkili úmitiniń shyn­dyqqa ulasyp, elimizdegi teń­dessiz uly isterdiń naqty kýási bolǵandyǵynyń bir parasy dep bilemiz. Onyń aıshyqty dáleli asqaraly astanamyzdyń abyro­ıyn kún sanap syndarly is-áre­ketterimen ár salada asqaqtatyp jatqan túrli uıymdar men me­ke­melerdiń, jekelegen adal adam­dardyń qyzmeti ekendigi sózsiz. Sonyń bir sarasy, onsyz álem­degi birde-bir memlekettiń saıası-ekonomıkalyq, mádenı-áleýmet­tik kelbeti qalyptaspaıtyn, ıaǵnı tirshiliktiń tynyshtyǵyna qaı­­­­nar kóz bolatyn quqyq qorǵaý organdarynyń mindetin oıdaǵy­daı atqara alýy. Mine, sol eli­mizdiń elordasyndaǵy er­en eń­bek­ti kóre bilgen eýro­pa­lyq mem­leketter buǵan erek mán berip ot­yr. Áıtpese, álemde nebir sha­­­­har­­lar bar ekenin nesin jasyramyz.

Eýropalyq memleketterdiń eń joǵary dárejedegi ókilderi Astana qalasynda birneshe márte bolyp, Memleket basshysynyń tikeleı qatysýymen ótken ha­­lyq­­aralyq dárejedegi iri shara­lar­dyń uıymdastyrylýy men qaý­ipsizdiktiń joǵary deńgeıde qamtamasyz etilgenin kórip, bil­di. Mundaı elimizdiń bedelin as­qaqtatatyn halyqaralyq sharalar az ótip jatqan joq. Son­dyq­tan da bolsa kerek, Bolgarııa eliniń astanasy Sofııada ótken «HHI ǵasyrdaǵy polıseıler qyzmeti – jańa belester men tyń sheshimder» atty 34-shi jyl sa­ıynǵy halyqaralyq konferen­sııa­ǵa tarıhta tuńǵysh ret Qazaq­stan da shaqyrtý aldy.

Atalǵan konferensııaǵa eli­miz­diń tuńǵysh ret qatysýymen qatar, bul jıynnyń taǵy bir ereksheligi, munda eýropa memle­ketteri astanalarynyń polısııa bastyqtary ǵana bas qosty. Son­dyqtan da konferensııanyń ashy­lý barysynda onyń jańa múshesi retinde Qazaqstannan kelgen ókilderdi, ıaǵnı bizdiń delegasııa jetekshisi Astana qalasy ishki ister departamentiniń bastyǵy, polısııa general-maıory Amantaı Áýbákirovti qoshemetpen tanystyrýdan bastaldy. Úlken jıyn Qazaqstan jetistigin pash etýge arnalǵandaı áser qal­dyr­dy. Onyń naqty dáleli Bolga­rııanyń ishki ister mınıstri Svetan Svetanov óziniń baıandamasynda Qazaqstan jetken je­tistiktermen qatar búgingi tańda Astana álemge tanylǵan qalaǵa aınaldy dep jarııa etti.

Astanada halyqaralyq ma­ńy­zy zor qoǵamdyq-saıası sharalar kóptep ótip jatqandyǵy jáne olardyń qaýipsizdigi joǵa­ry deńgeıde qamtamasyz eti­le­tindigi aıtyldy. Halyqaralyq konferensııaǵa qatysýshylar Qa­zaqstandaǵy az ýaqyttyń ish­inde mundaı qol jetken jetis­tikter Prezıdent Nursultan Nazarbaevtyń áleýmettik jáne saıası, ekonomıkalyq salalar­da­ǵy syndarly saıasatynyń ar­qa­synda ǵana júzege asqanyna qyzyǵýshylyq tanytty.

Tutas bes kúnge sozylǵan bul aýqymdy da abyroıly jıynda delegattar óz elderiniń elordalarynyń qaýipsizdigin qamtamasyz etýdegi ózekti máse­lelerd­i ortaǵa salyp, tájirı­belerimen bólisti. Qazaqstan­daǵy mundaı ozyq ister barysy ózge delegattardy da qyzyq­tyr­ǵandyqtan Astana qalasy ishki ister departamentiniń ba­s­ty­ǵy qatysýshylar aldynda sóıleý qurmetine ıe boldy. Ol baıandamasynda elorda polısııa­sy qyzmetin baıan etti. Qazaq­stan qylmyspen tek el aýma­ǵynda ǵana emes, sonymen qa­tar halyqaralyq deńgeıde de kúres júrgizýde. Sonaý óz táý­el­sizdigin alǵan jyldardan bas­tap Qazaqstan qylmyspen kú­res­te ózara quqyqtyq kómek kór­setý salasynda birqatar ma­ńyzdy halyqaralyq sharttar men kelisimderge qosyldy.

Qazaqstan jemqorlyqpen, trans­ulttyq uıymdasqan qyl­mys­pen jáne basqa da halyqaralyq qyl­myspen kúreste memleketterdiń kópqyrly yntymaqtastyq negizin quraıtyn sharttardy ratıfıkasııa­lady. Astana qalasyna bar-joǵy 14 jyl. Biraq soǵan qaramastan Astanada jyl saıyn iri qoǵam­dyq-saıası, sporttyq jáne basqa da mańyzdy halyqaralyq sharalar ótkizilýde. Máselen, 2010 jyly Eýropadaǵy qaýipsizdik jáne yntymaqtastyq uıymyna qaty­sý­shy elderdiń sammıti ótip, onyń qorytyndysy boıynsha Astana EQYU deklarasııasy qabyldan­dy. 2011 jyly Qazaqstan astanasy 7-shi qysqy Azııa oıyndaryn ótkizdi. Sol kezde astanalyq polıseıler kelgen qonaqtardyń qaýipsizdigi men qoǵamdyq tártipti joǵary deńgeıde qamtamasyz etti.

Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaev­tyń usynysy boıynsha tarıhta tuńǵysh ret 2003 jyldan bastap Astana qalasynda, úsh jyl sa­ıyn, Álemdik jáne dástúrli din­der­ kóshbasshylarynyń sezi sha­qyrylýda. Ústi­miz­degi jyly 30-31 mamyrda As­tana qala­syn­da Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbas­shylar­y­nyń IV sezi ótti. Onyń jumy­syna 45 elden ke­lgen 70-ke jý­yq delegasııa qaty­sty.

Mine osyndaı sharalar kezin­de astanalyq polıseıler resmı saparmen kelgen eń joǵary dá­re­jeli qonaqtar, onyń ishinde Rım Papasy Benedıkt XVI, Álemdik ıslam lıgasynyń Bas hatshysy Abdolla bın Ábdál-Muhsın at –Túrkı, Ál-Ázhara ýnıversıtet­i­niń Joǵary Imamy Sheıh Mu­hammad Saıd-Tantaýı, Máskeý jáne Búkil Reseı patrıarhy Kır­rıll, Mınsk jáne Slýs mıtropolıti – Fılareti, IýNESKO bas dırektory Irına Bokova jáne taǵy basqa kóptegen qurmetti qonaqtardyń qaýipsi­z­digi qamtamasyz etildi.

Osy másele týraly konfe­ren­sııa qatysýshylarynyń aldynda sóz sóılegen general A.Áýbákirov bizdiń Memleket bas­shysynyń syndarly saıasaty­nyń arqasynda qazaqstandyqtar baqytty ómir súrip otyrǵan ult­aralyq jáne konfessııaaralyq kelisimge erekshe nazar aýdara­tyndyǵyn aıta kele, «Búgingi tańda Qazaqstanda beıbitshilik pen kelisim jaǵdaıynda 100 ult pen túrli konfessııalar ómir súrýde. Tek osy elorda polısııasynda ǵana 20 ulttyń ókili qyzmet etedi», dep atap ótti.

Qazaqstannyń júregi – Astana qalasynda Parlament, Prezıdent Ákimshiligi, Úkimet sekildi mańyzdy saıası nysandardyń ornalasýy quqyq qorǵaý men zań­dylyqty saqtaý men qamtamasyz etýge asa nazar aýdarý qajettigin bildiredi. О́ıtkeni Astanada ǵana ishki ister organdarynyń kúshi men qýatyn qajet etetin res­pýblıkalyq jáne halyqaralyq mańyzy joǵary qoǵamdyq-saıası jáne mádenı-kópshilik sharalar jıi ótedi.

Osyǵan baılanysty Astana polısııasynyń qoǵamdyq tártip­ti saqtaý salasyna quqyq buzý­shylyqty eskertý men onyń aldyn alýda úlken kómegin tıizetin beınebaqylaý júıeleri kóptep engizilýde. Jyl saıyn elordada beınekameralar kóptep ornatylýda, onyń ishinde ıntellektýaldy beıne sholý jasaı alatyndary da barshylyq.

Qazirgi tańda sheteldik mamandardy tartý arqyly Astana ákim­digimen «Smart Astana» (tir­shilik áreketin qamtamasyz etý­diń ke­shen­di júıesi) atty qala­nyń bar­­lyq qyzmetin qajet ýa­qytta uı­ymdastyryp, bir arnaǵa toǵyta alatyn joba daıyndalýda. Mu­­­­nyń aıasynda qalaǵa taǵy qosym­­sha on myńǵa tarta ıntellektýaldy beınekameralar ornatylady.

Konferensııada aıtylǵandaı, eýropalyq elder úshin jappaı tártipsizdik pen qylmystardyń aldyn alý men eskertý salasynda jáne quqyq buzýshylyqtyń aldyn alýda beınebaqylaý jú­ıe­sin paıdalanýdyń sharalary men tetikterin jetildirý mańyz­dy bolyp tabylady. Sóıtip, As­ta­na tájirıbesimen bólisken atal­­ǵan konferensııa jumysy qory­tyndysynda birikken deklarasııa qabyldandy. Jıyn so­ńynda osy mátinge arqaý bolǵan bas­pa­sóz konferensııasy ótti. Onda kelesi 2013 jyly ótetin eýropa memleketteri Astana polısııasy basshylarynyń 35-shi uıym­das­ty­rýshysy retinde Varshava qalasy tanystyry­ly­my­nyń tu­saýkeseri bolǵany aıtyldy.

Aleksandr TASBOLATOV,

«Egemen Qazaqstan».