Qyzmet sapasy basty kórsetkish bolýy kerek

Senbi, 7 shilde 2012 7:28

deıdi Memlekettik qyzmet isteri agenttigi Qostanaı oblysy boıynsha basqarmasynyń bastyǵy – Tártiptik keńes tóraǵasy Asqar ShOMANOV

Memleket saıasatyn júzege asyratyn aldymen memlekettik qyzmetshiler bolýy tıis. Elbasy Nursultan Nazarbaev Qazaqstan halqyna  joldaǵan «Áleýmettik-ekonomıkalyq jańǵyrtý – Qazaqstan damýynyń basty baǵyty» atty Joldaýynda basqarýshylardyń saıası-kásibı biliktiligi joǵary legin daıyndaý – ýaqyt, zaman talaby ekenin aıtqan bolatyn. Bul oraıda tutas elimizdegi sııaqty Qostanaı oblysynda júrgizilip jatqan jumystar az emes dep bilemiz. Osy týraly  Qazaqstan Respýblıkasy  Memlekettik qyzmet isteri agenttigi Qostanaı oblysy boıynsha basqarmasynyń bastyǵy Asqar Shomanovpen bizdiń tilshimiz suhbattasqan  edi.

Senbi, 7 shilde 2012 7:28

deıdi Memlekettik qyzmet isteri agenttigi Qostanaı oblysy boıynsha basqarmasynyń bastyǵy – Tártiptik keńes tóraǵasy Asqar ShOMANOV

Memleket saıasatyn júzege asyratyn aldymen memlekettik qyzmetshiler bolýy tıis. Elbasy Nursultan Nazarbaev Qazaqstan halqyna  joldaǵan «Áleýmettik-ekonomıkalyq jańǵyrtý – Qazaqstan damýynyń basty baǵyty» atty Joldaýynda basqarýshylardyń saıası-kásibı biliktiligi joǵary legin daıyndaý – ýaqyt, zaman talaby ekenin aıtqan bolatyn. Bul oraıda tutas elimizdegi sııaqty Qostanaı oblysynda júrgizilip jatqan jumystar az emes dep bilemiz. Osy týraly  Qazaqstan Respýblıkasy  Memlekettik qyzmet isteri agenttigi Qostanaı oblysy boıynsha basqarmasynyń bastyǵy Asqar Shomanovpen bizdiń tilshimiz suhbattasqan  edi.

– Asqar Jumabaıuly, Elbasymyz Nursultan Nazarbaev Údemeli ındýstrııa­lyq-ınnovasııalyq damý baǵdarlamasyn elimizdi  ár qyrynan damytýdyń basty  shar­ty dep bildi. Bul ekonomıkany, áleý-mettik salany jańǵyrtýdyń negizgi kepili bolady.  Sondyqtan búginde osy baǵdar­lamaǵa úlken mańyz berilip, úmit artylyp otyr. Osy iske memlekettik qyzmetshilerdiń qosar úlesi qalaı bolmaq dep bilesiz?

– Memlekettik qyzmetshilerdiń bul baǵdar­lamaǵa ǵana emes,  jalpy memleket múddesi úshin  kóterilgen qaı iske de qosar úlesi qomaqty. Olardyń biliktiligi men mádenıeti qandaı bolsa, elimizdiń, memleketimizdiń alǵa basqan qadamy da solaı bolmaq. О́ıtkeni olarǵa halyq,  Elbasy sendi, senim artyp laýazymdyq, jaýapty qyzmetter tizginin ustatty. Eger olar «altyn kórse perishte joldan taıadynyń» kerin keltirip, halyqtan buryn bas qamyn, memleket  múddesinen buryn qaltasyn  oılasa, táýelsizdigimizdiń erteńi ne bolmaq? Sondyqtan Qazaqstan halqyna bıylǵy Joldaýynda Elbasy kadr saıasatyn jáne sodan shyǵaryp sybaılas jemqorlyqpen kúres máselesin naqtylap qoıdy. Joldaý osy turǵydaǵy atqarylar jumystarǵa  baǵdar-baǵyt berdi.

– Kadr saıasaty nege sybaılas jem­qorlyqqa qarsy kúres máselesimen qatar atalady?

– Bul suraq elin, jerin jaqsy kóretin, ózin Otanynyń patrıoty sanaıtyn ár qazaqstan­dyqqa túsinikti dep oılaımyn. Rýhanı baı, parasatty, adal adam kisi aqysyn jemeıdi. Memleket qarjysy sol qoǵamda  ómir súrip otyrǵan, memlekettiń alǵa damýyna tilektes, sol úshin eńbek etip júrgen  mıllıondardyń taban aqy, mańdaı teri emes pe? Memleket qarjysyn qymqyrǵan adamdy  sol eldiń patrıoty deı alamyz ba?  Al sondaı  adamdar memlekettik qyzmette otyrsa she? Olar  adamdarǵa qandaı  adal qyzmet kórsete alady? Munda úlken maǵyna ǵana emes, adamdar taǵdyry jatyr. Sybaılas jemqorlyq oryn alǵan jerde adaldyq ta, ádilettilik te saltanat qurmaıdy. Onsyz  memlekettiń damýy mesheý­leıdi. HHI ǵasyr álemdegi damý qarqynyna ilesý úshin  jan-jaqty mindet júktep otyrǵan­da, etekten tartatyn mundaı keselge barly­ǵymyz da kidi qaraýymyz kerek.

Kadr saıasaty degende aldymen  memleket­tik qyzmet salasynda júrgen qyzmetshilerdiń bilim qarymy, biliktiligi aldyńǵy qatarǵa shyǵady. Buǵan árıne, olardyń etıkasy men  mádenıeti qosylmaı  memlekettik qyzmetshiniń  naǵyz kelbeti qalyptaspaıdy. Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýsııasy, «Sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúres týraly» Zań sııaqty, Ar-namys  kodeksi ár qyzmetshiniń ústeliniń ústinde jatatyn, júreginde jattalyp qalatyn qujat bolýy kerek. Qazir ony ár qyzmetshi jatqa biledi dep oılaımyn.

Oblysta sybaılas jemqorlyqqa qarsy kú­res profılaktıkasyna  basa mán beremiz. Semınarlarda, otyrystarda memlekettik qyzmet­shi­lerge sybaılas jemqorlyqtyń aldyn alý  jumystaryn túsindiremiz. Kóbine jaýapty adamdar para alyp, qarjy qymqyrmasa da, zańdy burmalap,  sybaılas jemqorlyqqa  jaǵ­daı jasaıdy. Tekserý barysynda  anyqtalǵan  mundaı  jaǵdaılar Tártiptik keńeste  qara­lady.

– Memlekettik qyzmet salasyn shıratý úshin jergilikti jerlerde  negizinen qandaı jumystar atqarylyp otyr?

– Negizi memlekettik qyzmet salasynda atqarylatyn jumystardyń barlyǵy da onyń sapasyn kóterýdi maqsat tutady. Mysaly táýelsizdik alǵan alǵashqy jyldarmen salys­tyrǵanda  búginde sala jumysy tipti ózge arnaǵa túskendeı áser qaldyrady. Osy jyldar ishinde memlekettik qyzmetshilerdiń bilikti­ligin kóterý, olardy qyzmetke irikteý jumys­tarynyń jetildirile túskeni aıan. Elbasynyń bıylǵy Joldaýynda kadrlar rezervin ja­saqtaý jáne memlekettik qyzmet sapasyn kóterý mindetteri qoıyldy. Oblysta atqary­lyp jatqan jumystar da osyǵan baǵyttalǵan. Memlekettik qyzmet sapasyn baǵalaý ony shıratýdaǵy jaqsy  qadam  dep bilemiz. Mysaly, halyqqa qyzmet kórsetý ortalyqta­ryndaǵy ǵana emes, árbir  memlekettik meke­melerdegi, atqarý organdaryndaǵy qyzmetter ár adamǵa qoljetimdi  bolýy kerek. Sonymen qatar onyń atqarylý ýaqyty da qysqarýy tıis. Qarapaıym adamdar bir anyqtama úshin  sabylyp, birneshe kún nemese birneshe saǵat kútpeýi kerek. Adamdarǵa kórsetiletin qyzmetke kóldeneń turar kedergilerden arylǵanda ǵana onyń sapasy  artyp, ýaqyty yqshamdalady.

Memlekettik qyzmet sapasy  qaıtkende kóteriledi?  Ol kadrlar biliktiligine baılanys­ty ekeni sózsiz. Sonymen qatar,  halyqqa qyzmet kórsetý ortalyqtarynyń jáne atqarý organdarynyń zamanaýı jabdyqtalýy jáne jumys júıesiniń jaqsartylýy  tıimdilikti arttyra túsetinin aıtýymyz kerek. Oblysta  kadrlardy oqytýǵa aıyryqsha kóńil bólinedi. Oblystaǵy memlekettik qyzmetshilerdi qaıta daıarlaý jáne olardyń biliktiligin arttyrýdyń aýmaqtyq ortalyǵynda jyl basynan beri 595 adam oqydy, onyń ishinde 529 qyzmetshi biliktiligin arttyrdy, 66 adam qaıta daıarlaý kýrstarynan ótti.

2012 jyldyń birinshi jarty jyldyǵynda attestattaýdan ótetin 679 ákimshilik memleket­tik qyzmetshiniń 650-i óziniń  atqaratyn laýazymyna sáıkes degen baǵaǵa ıe boldy. 27 qyzmetshiniń  osy synnan qaıta ótýi talap etiledi. Al 2 qyzmetshi atqaratyn laýazymyna sáıkes emes.

2012 jylǵy esep berý kezinde Elbasy Joldaýyn halyqqa túsindirý jáne sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúres profılaktıkasy máselesi kóterilgen oblystyq jáne aımaqtyq 41 semınar-keńes pen kezdesý uıymdas­tyryldy.  Bizdiń basqarmadaǵy mamandar aýdandar men qalalarǵa tekserýge  barǵannyń  ózinde  jergilikti jerlerdegi memlekettik qyzmetshilermen bir semınar ótkizip keledi. Bul bizdiń basqarma jumysynda  dástúrge aınalǵan.  Semınarlarda  Qazaqstan Respýblı­ka­synyń  memlekettik qyzmetke qatysty zańdaryn túsindirip, taratyp aıtyp otyramyz. Memlekettik qyzmetshiler zańdy bilmegen­dikten de  keıbir zań buzýshylyqqa oryn berip alady. Túrli jaǵdaılar kezdesedi. «Nur Otan» halyqtyq-demokratııalyq partııasynyń jer­gilikti jerlerdegi fılıaldarymen baılanysymyz tyǵyz. Olarmen qosylyp,  dóńgelek ústel  otyrystaryn, konferensııalar ótkize­miz. Olar­dyń  basym kópshiligi sybaılas jemqor­lyqqa jol bermeý, oǵan qarsy kúres profılaktıkasyna arnalady.

Sońǵy kezderi jastarmen kóp jumys júrgizemiz. Qostanaıdaǵy joǵary oqý oryn­darynyń stýdentteri praktıkalyq sabaqtaryn bizde ótkizedi. Sonymen qatar, aýdandar men qalalardaǵy memlekettik qyzmetkerler  basqarmadan bir aptalyq taǵylymdamadan ótip ketedi. Onda olarǵa adamdarmen  jumys isteý, memlekettik qyzmetshiniń mádenıeti másele­lerine kóńil  bólý tapsyrylady.

– Kadrlardyń ortalyq pen jergilikti jerlerdegi aýys-túıisiniń qandaı tıimdiligi baıqalyp otyr?

– Rotasııa kadrlar biliktiligin arttyrý ǵana emes, jumystyń jańǵyrtylýyna da tıimdi shara dep oılaımyn.  О́tken jyl men bıyl oblysqa ortalyqtan  birneshe  laýazym ıeleri keldi. Oblys ákiminiń orynbasary Murat Dáribaev, Arqalyq qalasynyń ákimi Berik Ábdiǵalıuly ortalyqtan keldi. Meniń ózim de oblysqa agenttikten keldim. Ádette, mınıs­trlikte otyrǵanda isti negizinen keń aýqymda, tipti  strategııalyq turǵyda oılaısyń. Al jergilikti jerde  kóptegen máselelermen óziń betpe-bet kelesiń. Kemshilikter men jetis­tikterdi kózbe-kóz kóresiń. Keıbir máseleler ortalyqta otyryp oılaǵannan áldeqaıda basqasha bolyp shyǵady. Oǵan óziń kóz jetkizesiń,  memlekettik qyzmet deńgeıin kóte­rý­degi  kedergiler men problemalardy  anyq­taısyń. Munyń ózi  árkimniń  osy saladaǵy tájirıbesin molyqtyra túsedi.

Jergilikti jerlerde  bilimi de jetkilikti, tájirıbesi de tolysqan  talapty jastar  barshylyq. Sondaı jastardyń qyzmetin ósirý úshin ortalyqqa jibergen durys dep oılaımyn. Bilikti, bilimi qarymdy jastar memlekettik basqarý isine laıyqty úlesin qosady. Alaıda olardyń jas otbasy bar, Astanada  baspanadan qınalady. Sondyqtan olar jergilikti jerlerde otyryp qalady. Qazir bizdiń elimizde rotasııa  josparlaýsyz túrde júrip jatyr. Bul  elimizdiń «Memlekettik qyzmet týraly»  Zańynan kórinis tapsa quba-qup bolar edi. Sonda kadrlardy tıimdi paıdalaný máselesi júıelenedi. Ras,  bul zańda  rotasııa saıası qyzmetkerlerge tıisti aıtylǵan. Olar kóp emes qoı. Aýys-túıis barlyq memlekettik qyzmet­shilerge qatysty bolýy tıis.  Bul deńgeıde tujyrymdalǵan júıelik túrde júrgizilse, ol  uıymdastyrý qabileti myqty, bilimdi, ysylǵan jastardy sergitedi, olar bilimin, tájirı­besimen memleket paıdasyna jumsar edi. Al ortalyqtan oblysqa, óńirlerge keletin memle­kettik qyzmetshiler mol bilimin jergilikti jerdegi istiń  durys júrýine jumsaıdy.

– Memlekettik qyzmet kadrlarynyń rezervi qalaı? Ol arqyly memlekettik qyz­metke bilikti mamandar  ádil alynady ma?

– Kadrlar rezervin jasaǵan óte durys dep oılaımyn. Olardyń rezervte turýynyń ózi memlekettik qyzmetke daıyndyǵyn arttyrady. Ústimizdegi jylda oblysymyzda 186 adam rezervke  engizilgen bolatyn. Olardyń 95-i  qyz­metke ornalastyryldy. Qazir  rezervte 174 adam tur. Negizi maman irikteýde  konkýrstyń  tıimdiligi  jaqsy. Jyldyń birinshi jarty jyl­dyǵynda oblystaǵy 78 memlekettik organdar­daǵy  188 ákimshilik memlekettik laýa­zymǵa ornalasý úshin konkýrs jarııalanǵan bolatyn. Oǵan 746 adam  qatysty. Konkýrstyq komıs­sııa­lar 164 adamdy bos laýazymǵa usyndy, al  konkýrstar barys

ynda  24 laýa­zymdyq orynǵa laıyqty ekenin kórsete almady. Osyndaı jolmen memlekettik qyz­metshilerdi irikteý olardyń  sapasyn arttyra túseri sózsiz.

Asyly, qoǵamdyq sananyń ósýine, qoǵam­nyń damýyna baılanysty memlekettik qyz­metshiler mádenıeti de artady. Rýhanı baı adam qoǵam múlkine, memlekettiń qazynasyna  janashyrlyqpen qaraıdy. О́ıtkeni ol óziniń  halyq qyzmetshisi ekenin tereń túsinedi. Memlekettik qyzmet sapasyn kóteretinder de osyndaı adamdar bolady.

– Áńgimeńizge rahmet.

Áńgimelesken  Názıra JÁRIMBETOVA,

«Egemen Qazaqstan».