Izgilikti qoǵam joly

Senbi, 14 shilde 2012 7:12

Ol – zańdylyqty saqtap, azamattardyń quqyǵyn qorǵaý jáne sybaılas jemqorlyqqa tosqaýyl qoıý

Keshe Bas Prokýror Ashat Daýylbaevtyń tóraǵalyq etýimen Bas Prokýratýranyń keńeıtilgen alqa májilisi bolyp ótti. Onda aǵymdaǵy jyldyń birinshi jartyjyldyǵynyń jumys qorytyndysy talqylanyp, aldaǵy kezeńge arnalǵan basymdyqtar aıqyndaldy.

Senbi, 14 shilde 2012 7:12

Ol – zańdylyqty saqtap, azamattardyń quqyǵyn qorǵaý jáne sybaılas jemqorlyqqa tosqaýyl qoıý

Keshe Bas Prokýror Ashat Daýylbaevtyń tóraǵalyq etýimen Bas Prokýratýranyń keńeıtilgen alqa májilisi bolyp ótti. Onda aǵymdaǵy jyldyń birinshi jartyjyldyǵynyń jumys qorytyndysy talqylanyp, aldaǵy kezeńge arnalǵan basymdyqtar aıqyndaldy.

Alqanyń jumysyna ortalyq apparat pen Quqyqtyq statıstıka jáne arnaıy esepke alý jó­nin­degi komıtettiń qyzmet­ker­leri, al beınekonferensııalyq baı­lanys arqyly – oblys prokýrorlary olarǵa teńestirilgen pro­kýrorlar, oblystyq, qala­lyq jáne aýdandyq deńgeıdegi prokýratýra qyzmetkerleri qa­tysty.

Bas prokýror atap ótkendeı, aǵymdaǵy jyly prokýratýra organdary prokýratýranyń quqyq qorǵaýshylyq róliniń tıimdiligin arttyrýǵa, elimizdegi qoǵamdyq-saıası turaqtylyqty saqtaýǵa ba­ǵyttalǵan Memleket bas­shy­sy­nyń tapsyrmalaryn júzege asyrý baǵytynda jumys istedi.

Prokýrorlardyń kúsh-jigeri qa­da­ǵalaýdyń eń mańyzdy baǵyt­taryna, atap aıtqanda, anyq­tal­ǵan zań buzýshylyqtardy joıýǵa, kásipkerlerdiń, jumysshylardyń jáne halyqtyń áleýmettik az qamtylǵan bóliginiń quqyqtaryn qorǵaýǵa, memlekettik bıýdjetti tolyqtyrýǵa  shoǵyrlandyryldy.

Osy maqsattarda prokýrorlar 13 607 tekseris júrgizdi, solar­dyń nátıjeleri boıynsha  303 589 zań buzýshylyq anyqtaldy. 425 myńnan astam azamattyń kons­tıtýsııalyq quqyqtary qor­ǵaldy. 29,5 mlrd. teńge shyǵyn­nyń orny toltyryldy, onyń ishinde 21 mlrd. teńge memle­ket­tik bıýdjetke qaıtaryldy. Tek­serister qorytyndylary boıynsha 39 myńnan astam tulǵa ár­túrli jaýapkershilikke tartyldy.

Azamattardyń eńbek quqyqta­ryn qorǵaý salasyndaǵy júıeli jumys burynǵysynsha basym baǵyttardyń biri bolyp qalyp otyr. Prokýrorlyq yqpal etý sharalarymen 54 myńnan astam jumysshyǵa jalpy somasy 3,6 mlrd. teńge kóleminde jalaqy boıynsha bereshekteri óteldi.

Qadaǵalaý qyzmetiniń ózekti baǵyttary: atap aıtqanda, baqy­laýshy organdardyń jeke kásip­kerlik sýbektilerin tekserýdi josparlaýy, balalardy mektepke deıingi tárbıemen jáne oqytý­men qamtamasyz etý jónindegi memlekettik baǵdarlamany júze­ge asyrý barysyndaǵy, áleýmet­tik-kásipkerlik korporasııalar qyzmetindegi jáne ekonomıkanyń ózge de mańyzdy sektorlaryn­daǵy zańdylyqtyń saqtalýy máseleleri boıynsha tekserister júrgizildi.

Bas Prokýratýra qabyldaǵan sharalar boıynsha qylmystyq qýdalaý organdarynyń qylmys­ty jasyrý problemalarymen baılanysty kóptegen máseleler­di sheshýge múmkindik týdy. Endi qylmystar týraly aryz-shaǵym­dar men habarlardy tirkeýdiń túbegeıli jańa tetikteriniń en­gizilýi búginde qylmys­tylyqtyń obektıvti kartınasyn qamta­masyz etýge jáne jábirlený­shi­lerdiń quqyqtaryna kepildik jasaýǵa múmkindik beredi.

Jyl basynan beri ýaqytsha ustaý abaqtylarynan prokýrorlar 668 negizsiz qamalǵan azamatty, qylmystyq qýdalaý organda­rynyń qyzmettik ǵımaratta­ry­nan 587 zańsyz ustalǵan tulǵany bosatty. Oǵan kóbinese azamat­tar­dyń quqyqtaryn buzýǵa tos­qaýyl qoıý, ustalǵandar men kúdiktilerge qatysty qatigezdik pen azaptaýdy boldyrmaýǵa ba­ǵyttalǵan «Polısııadaǵy kezekshi prokýror – azamattardyń quqyq­taryn qorǵaý kepili» atty pılot­tyq joba kómegin tıgizdi.

Prokýrorlardyń narazylyǵy boıynsha myńǵa jýyq sot aktil­e­ri qaıta qaraldy jáne zańǵa sáıkes keltirildi. Prokýrorlyq yqpal etý sharalary men 18,5 mlrd. teńgeden astam somaǵa sot sheshimderi oryndaldy, onyń ishinde 11,2 mlrd. teńge memleket kirisine óndirildi.

Prokýratýra organdarynyń qadaǵalaý jáne taldaý qyzmeti úshin qazirgi zamanǵa saı aqparat­tyq tehnologııalar kómeginiń bel­sendiligi artyp keledi. Mysalǵa, qylmystar men oqıǵalar týraly aryzdar men habarlamalardy elek­trondyq tirkeý júıesiniń kómegimen búginde aryzdanýshylar óz ótinishteriniń qaralý barysyn naqty ýaqyt tártibinde baqylap otyrýǵa múmkindik aldy. Azamattardyń ótinishteriniń qaralý barysynyń aıqyndyǵyn, sondaı-aq sybaılas jemqorlyq áreketterge tosqaýyl retindegi sheneýnikter men azamattardyń jeke qarym-qatynasyn boldyrmaýdy kózdeıtin ortalyq memle­kettik organdarda engizilip otyr­ǵan «Aıqyn» jobasy da osy maq­sattarǵa jaýap beredi.

Quqyq buzýshylyqtar men qyl­mystardyń aldyn alý, zań­dylyq pen quqyqtyq tártipti qamtamasyz etý jónindegi quqyq qorǵaý jáne memlekettik organ­dardyń keshendi jumysyn uıym­dastyrý maqsa­tynda elordada «Astana – abso­lıýtti zańdylyq mekeni» atty jobany júzege asyrý usynyldy. Bas prokýror aǵym­daǵy jyldyń ekin­shi jarty­jyldyǵynda is-qımyl baǵdarla­masyn daıyndaý jáne osy aksııany praktıkada synap kórýdi tapsyrdy.

Qadaǵalaýdyń ózge de basym baǵyttary boıynsha prokýratýra organdarynyń oń jumys nátıje­leri atap ótildi. Alqa jumysy­nyń qorytyndysy boıynsha Bas prokýror oblystardyń, Almaty jáne Astana qalalarynyń prokýrorlaryna birqatar tapsyrmalar júktedi. Olardyń eń bastylary retinde azamattardyń, ká­meletke jastary tolmaǵandar­dyń, kásipkerlerdiń konstıtý­sııa­­lyq quqyqtarynyń qorǵa­lýyn qamatamasyz etý, uıym­das­qan qylmyspen, sybaılas jem­qorlyqpen kúrestegi, ekstremızm jáne terrorızmge tosqaýyl qoıý­daǵy prokýratýranyń úı­lesti­rý­shilik rólin kúsheıtýdi atap ótýge bolady. Memleket basshysynyń elimizdi áleýmettik jańartý, eń­bek daýlarynyń profılaktıkasy jáne olardyń aldyn alý máse­leleri boıynsha tapsyrmalaryn oryndaý jolynda qadaǵalaý or­gandarynyń aldynda jańa ja­ýap­ty mindetter tur, dep atap kórsetti Ashat Daýylbaev.

Aleksandr TASBOLATOV,

«Egemen Qazaqstan».