Salynbaı qalǵan sálem

Sársenbi, 27 maýsym 2012 6:27

О́kinishsiz ómir bolmas, sirá. Jas ta bolsam ózegimdi órtegen bir ókini­shimdi kópshilikpen bó­lis­sem deımin. Múmkin ózim se­kildi qatar­las qurby­laryma sa­baq bolar.

Osydan birer jyl buryn Shý óńirindegi Qospanovtar áýletine ke­lin bolyp tústim. Tabaldyryq­ty oń aıaqpen attaǵan aq bosa­ǵamdy ár kez qurmet tutamyn. Qazaqtyń ejelgi dástúri boıynsha úlken kisilerge ıilip sálem salýdan ja­ńylǵan emes­pin. Bul dástúrdi eskiliktiń sarqyn­shaǵy dep emes, jasy úlken kisilerdi syılap, izet kórsetkendiktiń belgisi dep bile­min. Árbiriniń «kóp jasa, baqytty bol, úbirli-shúbirli bol» degen al­ǵysy kóńilimdi marqaıtyp, mere­ıimdi arttyrady.

Sársenbi, 27 maýsym 2012 6:27

О́kinishsiz ómir bolmas, sirá. Jas ta bolsam ózegimdi órtegen bir ókini­shimdi kópshilikpen bó­lis­sem deımin. Múmkin ózim se­kildi qatar­las qurby­laryma sa­baq bolar.

Osydan birer jyl buryn Shý óńirindegi Qospanovtar áýletine ke­lin bolyp tústim. Tabaldyryq­ty oń aıaqpen attaǵan aq bosa­ǵamdy ár kez qurmet tutamyn. Qazaqtyń ejelgi dástúri boıynsha úlken kisilerge ıilip sálem salýdan ja­ńylǵan emes­pin. Bul dástúrdi eskiliktiń sarqyn­shaǵy dep emes, jasy úlken kisilerdi syılap, izet kórsetkendiktiń belgisi dep bile­min. Árbiriniń «kóp jasa, baqytty bol, úbirli-shúbirli bol» degen al­ǵysy kóńilimdi marqaıtyp, mere­ıimdi arttyrady.

Ákemiz Ábdiáshim men anamyz Toǵjannyń qarashańyraǵy qo­naq­tan arylǵan emes. Kisilerdiń biri shyǵyp bara jatsa, ekinshisi kirip kele jatady. Bir kúnimiz qonaqsyz ótpeıdi. Eger tańer­teńgilik shaıǵa eshkim kelmeı qalsa, túski asqa ákemiz kósheden ótip bara jatqan aýyldastardy ózi daýystap shaqy­ryp ertip keledi.

Bir kúni ádettegideı túski asty qamdap jatqan kezim. Úıge ákemiz­ben birge bir top kisi erip keldi. Barly­ǵyna da boıǵa sińgen ádetim boıynsha ıilip sálem salyp jatyrmyn. Ol kisiler alǵystaryn aıtyp, qoldaryn shaıyp tórgi bólmege ótip ketti. Qonaqtar jaıǵasyp boldy-aý degen kezde tabaq tartpaq bolyp úlkender otyrǵan bólmege kir­dim. Kirgen bette tór jaqta otyrǵan ákemizdiń atalas inisi bolyp keletin Maǵaýııa aǵaǵa kózim tústi. Ańqyl­daǵan aqjarqyn, keńpeıil kisi bolatyn. «Jańaǵy kirgen bir top kisilerdiń ishinde joq sııaqty edi… Qalaı baıqamaı qaldym eken?..» Endi kópshilik­ten erekshelep qara­typ sálem salýǵa yńǵaısyzdan­dym. Jas bolǵandyqtan ba, bilmeı­min, uıań­dyǵym jeńip únsiz qaldym. О́zi de meni uıaltpaıyn degendeı qasyn­daǵy kisilermen áńgimele­sip otyra berdi. Et jelindi, sorpa ishildi.

Syrtqa bettep bara jatqan kóp­shiliktiń arasynan Maǵaýııa aǵamyz­dyń ózi erekshelep: «Rahmet, qalqam. Asyń dámdi bolypty » dep alǵysyn aıtty. Ishimnen sálem salmaǵanyma odan saıyn ókinip men qaldym… «Jaraıdy, kelesi kezdeskende erekshe ıilip turyp sálem salarmyn» dep ózimdi ózim jubatyp qoıamyn. Arada birer kún ótti-aý deımin. «Maǵaýııa aǵa qaı­tys bolypty» degen sýyt habardy kórshiden esittim. О́z qulaǵyma ózim senbedim.

Toıdan shyqqan Maǵaýııa aǵa­myz kólik apatynan qaıtys bolypty. Mashınada birge bolǵan qos balapany aman. Artynda órimdeı jas balalary qaldy. Aǵaıyndar osyǵan da shúkirshilik etip jatty. Al sol kez­degi meniń jan dú­nıemdegi alasapyrandy sózben aıtyp jetkizý qıyn. «Úıge kelgende nege der kezinde baıqamadym eken? Nege sálem salmadym eken? Nege uıańdyq tanyttym eken?» degen saýaldar kópke deıin mazalady. Osylaısha salynbaı qal­ǵan sálem úshin ózimdi ózim kinálap júrgenime bir jylǵa jýyqtapty.

Gúlnur ÁBDIÁShIMKELINI.

Jambyl oblysy, Shý aýdany.