Bul baıqaýdyń bereri bar ma?
Sársenbi, 25 shilde 2012 7:28
Aıtqaly otyrǵanymyz «Qyz syny», «Sulýlar saıysy», «Arýlar syny» deıtin ataýy kóp, keıingi jyldary dástúrli túrde óte bastaǵan qyzdar baıqaýy. Áý basta osy baıqaý qazaq qyzdarynyń salt-dástúrge jetik, ıbaly, tárbıeli ekenin áspetteıtin óner túrinde uıymdastyrylǵandaı kórinetin. Úkili bórik, qynama beldi qosetek kóılek kıgen boıjetkender bilim jarystyryp, baq synasar edi. Keıin kele sol kórinis kózden bulbul ushty. Qyzdar baıqaýy – bilim básekesine emes, jalańash tándi tamashalaıtyn arsyz jıynǵa aınalyp ketti. Arsyz jıynnyń aldyńǵy qatarynda otyrǵan áke men ata:
Sársenbi, 25 shilde 2012 7:28
Aıtqaly otyrǵanymyz «Qyz syny», «Sulýlar saıysy», «Arýlar syny» deıtin ataýy kóp, keıingi jyldary dástúrli túrde óte bastaǵan qyzdar baıqaýy. Áý basta osy baıqaý qazaq qyzdarynyń salt-dástúrge jetik, ıbaly, tárbıeli ekenin áspetteıtin óner túrinde uıymdastyrylǵandaı kórinetin. Úkili bórik, qynama beldi qosetek kóılek kıgen boıjetkender bilim jarystyryp, baq synasar edi. Keıin kele sol kórinis kózden bulbul ushty. Qyzdar baıqaýy – bilim básekesine emes, jalańash tándi tamashalaıtyn arsyz jıynǵa aınalyp ketti. Arsyz jıynnyń aldyńǵy qatarynda otyrǵan áke men ata: «Bul meniń týǵan qyzym, nemerem-aý. Jurt aldynda jalańash júrgeni uıat boldy-aý», demeıdi. Qyzdarynyń jalańashtanyp jeńip alǵan báıgesine máz. Sirá, ol bul baıqaýdyń qaıdan, qalaı shyqqanyn bilmegendikten de shyǵar.
Bul jarys áý basta bylaı bastalǵan. Eýropalyq bir shekesi shylqyǵan baı teńiz jaǵasynda saırandy salyp jatpaı ma! Aınalasyndaǵy anaý-mynaý áıelderden jalyqqan áýmeserdiń basyna qyzdardyń eń sulýyn tańdap qushý qııaly kele qalypty. Sonymen ne kerek, bas báıgege pálenbaı mıllıon aqsha tigip, «Sulýlar saıysyn» bastap kep jiberedi… Aıaq jeter jerdegi beti jyltyr qyzdyń bári keledi entigip. Sonymen, pálenbaı kórermen qatysyp, arnaıy qazylar uıymdastyrylyp el bolyp tamsanyp «arý» atanǵan qyzdy asqynǵan aqshaly endi onyń budan bylaı óziniń qaramaǵynda bolatynyn jalpaq jurtqa jarııa etip jiberedi.
Mine, «Sulýlar saıysy» dúnıege osylaı kelgen. Qazir «Qyz syny» dep qylymsytyp atap júrgenimizdiń osyndaı shıkiligi bar. Sol úshin memleketten qansha qarjy shyǵyndalyp jatyr? Baıqaý óte jıi ótedi. Sebebi, tánin jalańashtaýǵa eti úırengen «sulýlardyń» qatary kóp bolýǵa tıis. Antalaǵan aqshalylardyń talaby sol. Baılyqtyń býyna mastanǵandar «sulý» izdep sabylmaýy kerek.
…Mynadaı bir naqty derek bar. 1930 jyldary Almaty qalasynda jańadan ashylǵan balet bıine kóp jyl birde-bir qazaq ul-qyzyn bermeı qoıypty. Kıimi bar degeni bolmasa, jalańashqa jaqyn júrisi, qaıta-qaıta jurtqa bultıǵan butyn kórsetetin ersi qımylyn qalalyq qazaqtardyń ózi qabyldaı almasa kerek. Qaıtse de qazaq balalaryna bı úıretýge mindettengen balettiń mamandary amalsyzdan balalar úıindegi qazaqtyń jetim ul-qyzdaryn baýlyp, aqyry alǵashqy qazaq baletshilerin sahnaǵa shyǵara bastaǵan eken. Mine, osydan jetpis-seksen jyl buryn ǵana balet dese betin basqan, jattyń bıine shoshyna, tosyrqaı qaraǵan qazaq búgin búldirshin qyzdaryn jurt aldyna jalańashtap shyǵaryp qoıyp, bórki qazandaı bolyp otyr.
Ularbek NURǴALYMULY.
