Ár sózi danalyqtyń ólshemindeı
Sársenbi, 22 tamyz 2012 7:16
(Aqseleý Seıdimbekke oda)
Aqseleý, atam qazaq dúldúli ediń,
Keń tolǵap ulttyń muńyn myń túlediń.
Bir syrly, segiz qyrly
Sársenbi, 22 tamyz 2012 7:16
(Aqseleý Seıdimbekke oda)
Aqseleý, atam qazaq dúldúli ediń,
Keń tolǵap ulttyń muńyn myń túlediń.
Bir syrly, segiz qyrly
darhan daryn,
Jasyńnan baıtaq elge nur tilediń.
Tamasha ata-anadan alǵan tálim,
Jer jyrtyp, mal baǵýdyń tattyń dámin.
О́nerdiń ómirde bar,
bir ózińe,
Jaratqan berdi jınap túgel bárin.
Danalyq ámbebaptyq bir aǵaıyn,
Sol shyndyq ashtyń myrza keń saraıyn.
«Kúmbir-kúmbir kúmbezder» týǵan kúni,
Árýaǵy babalardyń tókti araıyn.
Bar syryn ashty dala túzde óskenge,
Uqsady keseneler tildeskenge.
Muńaıǵan munaralar kózin ashty,
Balbaldar tarıh syryn izdeskende.
Ulǵaıdy el syılarlyq asyldyǵyń,
Estildi shartarapqa tatymdy úniń.
Basyńa baqyt qusy qondy sonda,
Jebedi ult rýhyna jaqyndyǵyń.
Taǵy da saq qyrandaı samǵap ushtyń,
О́nerdiń ór tasqynyn jalǵap qushtyń.
«Kúılerdiń shejiresin» tizip berseń,
Uıqydan Qorqyt ata aýnap tústi.
О́tkendeı otty tasqyn tesip jardy,
Búl kitap súısindirdi kórgen jandy.
Búgin men ejelgi ómir arasyna,
Aqseleý kúı tizbekpen kópir saldy.
Bitti is qubylys bop elenetin,
Álemde bar ǵajapqa teńeletin.
Kórsetti adamzatqa
ǵalym qazaq,
Dombyra qońyr kúmbir keremetin.
Som kúıler arasynan jel espeıdi,
Muhıttar tolqyny da teńespeıdi.
Tebirengen kúı tilimen
el saryny,
«Ilıada» men «Odısseıadaı» elesteıdi.
Bilgenge jan-jaqtylyq zor qubylys,
Qol sozǵan
danalyqqa ol umtylys.
Kórsetti Aqseleýdiń nar tulǵasyn,
Bar qazaq maqtan eter bul myǵym is.
Umtylmaı bıik shyńǵa qaıdan shydar,
Jaıqaldy qalyń butaq jaıǵan shynar:
«Qazaqtyń aýyzsha tarıhyn» jasap berdi,
Týyndaı uly jeńis aldan shyǵar.
Úr jańa kórdik derbes keremetti
Tańyrqap estigen jan eleń etti.
Qazaqtyń sóz ónerin tereń barlap,
Shejirelik sheshendikti derek etti.
Oqımyz bul kitapty eltip búgin,
Qopardy álimsaqtan jerdiń túbin.
Qazaqtyń
dini, dili, tiline úzdik,
Kóterdi qoldan kelmes erdiń júgin.
Adamzat tarıhynyń bólshegindeı,
Jańalyq júrgen jeńil eske kirmeı.
Men úshin bul kitaptyń kórinedi,
Ár sózi danalyqtyń ólshemindeı.
Aqseleý, janym súıgen inim ediń,
Tórime ulan istiń ildiń legin.
Abaı atam sııaqty tolǵandyrsań,
Tarqattyń Mahambetshe eldiń sherin.
Kózimmen kórmeı aıtsam elim senbes,
Som tulǵa, boıshań týǵan, kerim-kerbez.
At jaqty, Sokrat mańdaı, mańǵaz ediń,
Saıysta el namysyn tegin bermes.
Sekildi Asan Qaıǵy armanyń zor,
Saltynan ata-baba alǵanyń mol.
Qaz daýysty Qazybek qoldaǵandaı,
Táttimbetshe tolǵanyp, jalǵadyń jol.
Qonypty Sary Toqa kúı saryny,
Sákenniń aǵyn qosty jyr daryny.
Kóz ashyp kókiregiń,
samǵap ushtyń,
Maǵjannyń sharpyp júrek ot-jalyny.
Bultartpas
Buqar jyraý tańbasyndaı,
Shyndyqtyń shyryn ashtyń dál Qasymdaı.
Asqaq án, dýaly sóz sheberi ediń,
Birjan sal, Aqan seri jalǵasyndaı.
Bodan kún pálesinen arashalap,
Sen ashqan aqtańdaqty tamashalap,
Týǵan el maqtan etse esimińdi,
Baılady táýelsizdik jańa qanat.
Kún men Aı saǵan yntyq sybyr qosty,
Qyzdy aýyl,
saıda qyzyl ińir tosty.
Alashtyń tańdap asyl uldarynan,
Qudaıym berdi talaı myǵym dosty.
Ne jazsań súısindirdi úniń kópti,
Shyndyqty shegeleýge tiliń jetti.
Án-jyrǵa «Dáýren-aıdy» shyrqap kirseń,
Ǵulama ǵalymdyǵyń tuǵyrly etti.
Eshkimge qabaq shytyp shetinbediń,
Meıirban, qarapaıym, ótimdi ediń.
Búkil el «Ahań» dese, taýyp aıtty,
Kemeńger Ahmet aǵa sekildi ediń.
Tyńdaýshy ek ár sózińdi tyna qalyp,
Sondaıda qandy eldiń qumary anyq.
Danalyq kókiregińde uıa salǵan,
Ákeldi baqyt qusyn ǵulamalyq.
Bolǵan joq sáıgúlikter az janyńda,
Jánibek, Bekbolatpen mazdadyń da.
Oı salǵan ózime de sebiń tıdi,
Taǵdyryn «Táttimbettiń» jazǵanymda.
Sóıletseń tereń tolǵap dalalyqty,
Shejirege sheberligiń dara bitti.
Áıteýir, ulan-ǵaıyr eńbegińmen,
Elde bar jıyp berdiń danalyqty.
Nar ediń ortasynda «pysyq» kóptiń,
Bıikke ózge jetpes pisip jettiń.
Shirkin-aı, jumbaq ólim osy shyǵar,
Til qatpaı, oıda joqta ushyp kettiń.
Kúrsintti oqys ajal bilgen jandy,
Bulttarǵa tabıǵat ta júgen saldy.
Elde bar áýlıemen qoshtasqandaı,
Astana aspanynda Úrker jandy.
Meıirban kelbetińdi umytam ba,
Eske alyp,
júregimdi jylytam da,
Qaraýyltóbe jaqqa kóp qaraımyn
Jatqandaı Er Edige Ulytaýda.
Tym erte ketkenińdi el túsindi,
Saryarqa, saıyn dala, jer kúrsindi.
Al búgin týǵan eliń toılap jatyr,
Zańǵar shyń, darhan daryn jetpisińdi.
Sozbaı-aq ári qaraı jyr kólemin,
O, taǵdyr!
Saǵynyshty búrkeledim.
Aqseleý, aınalaıyn, rıza bol,
Toıyńa qart júrekten gúl tógemin.
Kákimbek Salyqov.
Astana.
