Kıimmen qarsy alyp, nátıjemen shyǵaryp salady

Beısenbi, 3 mamyr 2012 7:40

Olımpıadaǵa 85 kún qaldy

London qalasy úshinshi már­te Jazǵy Olımpııa oıyndaryn ótkizýge múmkindik aldy. Biraq, 1944 jylǵy soǵystyń áseri sportshylardyń basqosýyna ke­dergisin alyp kelgen edi. Áıtse de, London úsh ret Olımpıada ótkizý arqyly álemniń aıtýly qalalaryn artqa tastaǵaly otyr. Tipti, Olımp otany atan­ǵan Afınanyń ózi bul mejeni baǵyndyrǵan emes. Beıbitshilik degenimiz – Olımpıada. Munda barlyq eldiń tańdaýly sprortshylary men jankúıerleri qatysady. Baı­raq tikke shanshylyp, rýh kókte qalyq­taı­dy. Erejemen bekitilgen maıdan alańynda sportshylar ádil túrde aıqasqa túsedi. Tórtkúl dúnıe kóz tigip, álem nazar salady. Sportshylardyń áleýeti ǵana emes, júris-turysy, kıimi, jeńis pen jeńilis ústindegi keıpi tarazyǵa túsetin shaq.

Beısenbi, 3 mamyr 2012 7:40

Olımpıadaǵa 85 kún qaldy

London qalasy úshinshi már­te Jazǵy Olımpııa oıyndaryn ótkizýge múmkindik aldy. Biraq, 1944 jylǵy soǵystyń áseri sportshylardyń basqosýyna ke­dergisin alyp kelgen edi. Áıtse de, London úsh ret Olımpıada ótkizý arqyly álemniń aıtýly qalalaryn artqa tastaǵaly otyr. Tipti, Olımp otany atan­ǵan Afınanyń ózi bul mejeni baǵyndyrǵan emes. Beıbitshilik degenimiz – Olımpıada. Munda barlyq eldiń tańdaýly sprortshylary men jankúıerleri qatysady. Baı­raq tikke shanshylyp, rýh kókte qalyq­taı­dy. Erejemen bekitilgen maıdan alańynda sportshylar ádil túrde aıqasqa túsedi. Tórtkúl dúnıe kóz tigip, álem nazar salady. Sportshylardyń áleýeti ǵana emes, júris-turysy, kıimi, jeńis pen jeńilis ústindegi keıpi tarazyǵa túsetin shaq.

Sportshylardyń barlyǵy ataq pen aqshaǵa zárý deý artyǵyraq. Biraq, Sport jáne dene shynyqtyrý isteri agenttiginiń tóraǵasy Talǵat Ermegııaev Olımpıada altynyn alǵan sportshy 250 myń, kúmis alǵandar 150 myń, qola júldegerler 75 myń, al úzdik alty sportshynyń qataryna engender 30 myń AQSh dollary kóleminde syıaqy alady degen málimdeme jasady. Árıne, ár sportshy Olımp tórin baǵyndyrsam deıdi. Al, Reseıde Olımpıada chempıony atanǵandarǵa – 130 myń, Ýkraınada – 85 myń, Tájikstanda 62 myń dollar syıaqy belgilengen. 2010 jyly fýtboldan álem chempıonaty óter aldynda Ispanııa basshylyǵy fýtbolshylary jeńiske jetken jaǵdaıda búkil komanda ujymyn aqshanyń astyna kómemiz dedi. Germanııa men Gollandııa basshylyǵy da fýtbolshylary úshin qomaqty syıaqy daıyndady. Nege ekeni belgisiz, qara qurlyqta alǵashqy úshtikten atalmysh úsh eldiń komandasy kórindi. Syıaqynyń qanshalyqty ról atqaratynyn osydan anyq ańǵarýǵa bolady. Jeńimpazdarǵa jeke kórsetiletin qurmet pen mártebe óz aldyna.

London Olımpıadasynda qazaq sportshylary úshin tek óner kórsetý azdyq etedi. Má­selen, ár sportshy Memlekettik ánuran­dy jat­qa bilýi tıis. Osy máselege toqtalar bol­saq, Londonǵa joldama alǵan sport­shy­lar­dyń 70 paıyzyn ózge ult ókilderi qu­raı­dy. Sol kópshiliktiń memlekettik tildi meńgerý dárejesi de tómen. Sondyqtan sportshylarǵa júlde alý mindetimen qosa, ánurandy jatqa bilýi tıis degen májbúrlik qatar júktelýde.

Londonda keminde 3 altyn alamyz degen boljam bar. Iаǵnı, maqsat – júl­deler jıyntyǵy boıynsha al­ǵashqy 30 memlekettiń qataryna ený. Biraq, biz kútken meje odan da bıik. Jaqynda AQSh sarapshylary qa­zaq sportshylary Lon­donda 6 birdeı altyn júl­dege qol jetkizýi múmkin degen boljam jasady.

Beıjiń Olımpıadasyna 132 sportshy attanyp, buryn-sońdy bolmaǵan nátıjege qol jetkizip edi. Al, Londonǵa 150 sport­shy­nyń qatysý múmkindigi bar degen boljam kúnnen-kúnge azaıyp barady. Dál qazir Olımpıadaǵa bet alǵandardyń sany nebári 79 ǵana. Áıtse de, Sıdneı tórinde qazaq sportshylary san emes, sapanyń tarazyǵa túsetindigin dáleldegen edi.

Búginde Olımpııa oıyndary joǵary dárejede ótkiziledi. Ha­lyq­aralyq jarystyń ashylýy men jabylý saltanatyna kúlli álem kóz salady. Osy oraıda sportshylarǵa kórik beretin, qaı eldiń túlegi ekendigin aıǵaqtaıtyn sport­tyq formasy da halyq kóńilinen shyǵýy tıis. Qazaqtyń sportshysyn da, jattyq­tyrýshysyn da kórgen jurt alystan tanıtyndaı kórik beretin kıim kerek. Ol kıimdi kim tigedi? Másele osynda.

Sońǵy ýaqytta Qazaqstanda Aıda Qaý­menova men Quralaı Nurqadilovanyń ujy­my ulttyq dızaın óneriniń órisin keńeıtip, álemge tanytyp jatyr deýge bolady. Beı­jiń Olımpıadasynyń saltanatty sherýine Qazaqstan sportshylary kıip shyqqan formany Quralaı Nurqadilovanyń dızaıner­leri tikken edi. Al, sporttyq kıimder – Aıda Qaýmenova bastaǵan ujymnyń súbeli eń­be­giniń jemisi. Olımpıada talaptary boı­ynsha sportshylarǵa arnalǵan for­maǵa taǵy da baıqaý jarııalanǵan-tyn. Tenderlik komıs­sııa­­­nyń sheshimimen bul joly da Qu­ralaı Nurqadilovanyń joly boldy. Onyń ónimi qaı kez­de­gideı ulttyq boıaýǵa qanyq ári baıraq tústes kógildir etip tigilipti. Ádet­te­gideı sary jolaqtar da otandyq dı­zaı­­nerdiń óniminen qalys qalmaǵan.

Sportshynyń óner kórsetýine kez kelgen dúnıe áserin tıgizedi. Kıgen jeıdesi nemese aıaq kıimi degendeı. Sportshylardyń bes qarýy túgel bolýy úshin maqsaty bıik, rýhy kúshti, daıyndyǵy myǵym, jeıdesi kók, kózdegeni dóp túskeni jón.

Alaý estafetasy bastalady

10 mamyr kúni Grekııanyń ejelgi Olımp jerinde HHH Jazǵy Olımpııalyq oıyndardyń alaýy tutanady.

Bul alaýdy birinshi bolyp alyp júrý qurmetine Ulybrıtanııada týǵan grek júzgishi, byltyr 10 shaqyrymdyq ashyq sýda júzýden álem chempıony atanǵan Spıros Iаnnıotıs ıe boldy. Ol sol kúni Olımpııanyń antıkalyq kesheni aýmaǵynda «abyz qyzdardyń» biriniń qolynan alaýdy alady.

Grekııadaǵy alaýdy ustap júrý ýaqyty 17 mamyrǵa deıin sozylyp, odan keıin ol Londondaǵy Olımpııalyq komıtetke tapsyrylady. Sol kezden bastap, alaý Olımpıadanyń ashylý saltanatyna deıin Anglııa, Shotlandııa, Soltústik Irlandııa men Ýelsti aralap ketedi.

Kúres

Baıdýashevte joldama bar

Qytaıdyń Taıýan qalasynda kúrestúrlerinen ótip jatqan týrnırde erkinkúresten 84 kılo salmaqtaǵy Azııaoıyn­darynyń júldegeri ErmekBaıdýashev Olımpıada joldamasynıelendi.

О́kinishke qaraı, osy týrnırde 96 kılo­daǵy grek-rım kúresiniń balýany Jasulan Sydyqov pen 55 kılodaǵy áıelder kúre­si­niń ókili Aıjan Smaǵulova joldamadan ty­s­qary qaldy. Sodan keıin grek-rım kúre­sin­­degi taǵy bir balýanymyz Ashat Qudaı­ber­­genov te (55 kg.) jeńilis tapty. Ashat alǵashqy aınalymda súrindi.

Endi bizdiń balýandar erteń, 4 mamyr kúni Fınlıandııanyń Helsınkı qalasynda ótetin kúres túrlerinen álem chempıonatynda London lısenzııasyn taǵy da sarapqa salyp kóredi. Bul barlyq elderdiń Olımpıadaǵa joldama ala almaǵan balýandaryna berilgen sońǵy múmkindik.

Dzıýdo

Esesin jazda qaıtarady

Tashkentte dzıýdodan ótken Azııa chempıonatynda Qazaqstan quramasy 1altyn, 1 kúmis jáne 1 qola medaldi ıelendi. Osy synda altyn júldeniSergeı Lım, kúmisti Gúljan Isanova jeńip alsa, Vıktor Demıanenko qolajúldeni qanaǵat tutty.

Osylardyń ishinde Sergeı Lım men Gúl­jan Isanova úshin Olımpıada esigin aıqara ashatyn bolady. Bul jarysta 66 kılodaǵy Lım barlyq beldesýlerin jaqsy ótkizip, birinshi orynǵa kóterilse, Isanova úshin jarys anaý aıtqandaı ońaı bolǵan joq. Ol fınalda olımpıadalyq reıtıngtiń ekinshi satysynda turǵan qytaı Chın Kıangke ese jiberdi. Degenmen, Gúljan elge Olımpıadada qytaı qyzynan eseni qaıtaramyn dep kelip otyr. Onyń aıtýynsha, fınalda kúresken qytaıdyń salmaǵy odan birneshe ese aýyr bolǵan. Sondyqtan ol odan osymen ekinshi ret jeńilis tapqan. Desek te, Isanova osy jeńilisine esh ókinbeıtin sııaqty. «Eń bastysy – Londonǵa joldama qaltada, sol beldesýde qytaı balýanyn jeńýge tyrysamyn», deıdi ol.

Akademııalyq eskek esý

Londonǵa eki lısenzııa

Koreıanyń Chhýndjý qalasynda akademııalyq eskek esýden ótken halyqaralyq týrnırde Qazaqstan quramasy eki jolda­maǵa ıe boldy.

Bul synda bizdiń elimizden lısenzııany Svetlana Germanovıch pen Vladıslav Iаkovlev ıelendi. Alǵashqy bolyp Germanovıch namysty qoldan bermese, jekeleı synda jasóspirimder arasyndaǵy Azııa chempıony, Azııa oıyndaryna qatysqan Iаkovlev te fınalǵa shyǵyp, úzdik segizdikke endi. Bul – bizdiń akademııalyq eskek esýshilerdiń alǵashqy joldamasy. Al jalpy, osy týrnırge Qazaqstannan 5 eskek esýshi barǵan bolatyn. Osy básekede bizdiń elden basqa Iran, Úndistan, Sıangan (Qytaı) eki-ekiden joldama alsa, Ońtústik Koreıa, men Japonııa úsh lısenzııadan, Qytaılyq Taıpeı, Taıland pen Vetnam bir joldamadan ıelendi.

Boks

Bylǵary qolǵaptar taǵy túıisedi

Osy aptada Almatyda bokstan eresekter arasyndaǵy Prezıdent N.Nazarbaevtyń júldesi úshin halyqaralyq týrnır bas­taldy. Oǵan Qazaqstan, Kýba, Ýkraına, Reseı, Úndistan, Qyrǵyzstan, Tájikstan, Túrkimenstan, Aljır, Sırııa men Shvesııadan bylǵary qolǵap sheberleri qatysýda.

Bizdiń quramada bul synǵa birinshi, ekinshi jáne úshinshi nómirli boksshylar shyǵýda. Týrnırdiń alǵashqy kúni 10 boksshymyzdyń bári óz salmaqtarynda jeńiske jetti. Olardyń ishinde keshe ǵana Olımpıada lısenzııasyn ıelengen Danııar Eleýsinov, Danabek Sýjanov boldy. Al keshe keshkisin rıngke Qanat Ábýtálipov shyǵyp, qolǵap túıistirdi.

Týrnırge Reseı men Ýkraına boksshylary ekinshi jáne úshinshi nómirli ókilderimen keldi. Ulttyq quramanyń bas bapkeri Myrzaǵalı Aıtjanovtyń aıtýynsha, osy týrnır boksshylarymyz úshin mańyzdy. Bul synǵa elimizdiń ulttyq quramasy Astanadaǵy irikteý týrnırinen keıin Úndistan boksshylarymen jattyǵyp, jaqsy daıyndyqpen kelip otyr.

Osy básekeden keıin boksshylar shilde aıynda Almatynyń ma­ńyndaǵy Aqbulaq bazasynda jalpy jattyǵýlaryn ótkizip, Olım­pıadaǵa daıyndyqtaryn taǵy bir pysyqtap alady. Bul kezdesý olardyń Londonǵa attanar aldyndaǵy sońǵy jattyǵýlary bolady.

Daıyndaǵan Dastan KENJALIN.