Ońtústiktiń fýtboldan óz birinshiligi bastaldy

Seısenbi, 8 mamyr 2012 7:12

Elbasymyz elimizde buqaralyq sportty óristetý jaıly jıi aıtyp júr. “Shynyqsań shymyr bola­­syń” degen qanatty sóz bar. Keńes Odaǵy kezinde GTO-ǵa normatıv tapsyrý sekildi mektep oqý­shylarynan bastap, eresekterge deıin qamtıtyn sporttyq sharalar “sen salar da men salar, atqa jemdi kim salarmen” umytylyń­qyrap ketti. Sonyń kesirinen moıny yrǵaıdaı, denesinde qyrym ar­tyq eti joq, súıegi súıegine áreń ilinip turǵan jastar kóbeıdi. Sal­maq jetispeýshilik ásker qata­ryna alý máselesinde de qıyndyq týǵyzady.

Seısenbi, 8 mamyr 2012 7:12

Elbasymyz elimizde buqaralyq sportty óristetý jaıly jıi aıtyp júr. “Shynyqsań shymyr bola­­syń” degen qanatty sóz bar. Keńes Odaǵy kezinde GTO-ǵa normatıv tapsyrý sekildi mektep oqý­shylarynan bastap, eresekterge deıin qamtıtyn sporttyq sharalar “sen salar da men salar, atqa jemdi kim salarmen” umytylyń­qyrap ketti. Sonyń kesirinen moıny yrǵaıdaı, denesinde qyrym ar­tyq eti joq, súıegi súıegine áreń ilinip turǵan jastar kóbeıdi. Sal­maq jetispeýshilik ásker qata­ryna alý máselesinde de qıyndyq týǵyzady.

Osyndaı jaǵdaıda ne isteý kerek? Elbasymyz ben Sport agenttigi bastama kótermese, óńirler “sen tımeseń men tımen” dep qareketsiz otyra bermek pe? Ońtústik osy seńdi buzdy. Jurtty buqaralyq sportqa tartýdyń eń úlken kózi – fýtbol. Dúnıe júzinde kórermen­deri de basqa sport túrlerinen kóp fýtbol óskeleń urpaqtyń dene bitimin jetildirip, kúshin molaıtýǵa, densaýly­ǵyn nyǵaıtýǵa kómektesedi.

Oblys ákiminiń uıytqy bolýymen eki-úsh jyldan beri aýdandar men qa­lalarda myńǵa tarta sport alańshalary jóndeýden ótip, sport ortalyqtary joq aýyldarda jańalary paıdalanýǵa beril­gen bolatyn.

Jaqynda Shymkenttegi, Qajymuqan atyndaǵy Ortalyq stadıonda fýtboldan áýesqoılar arasynda ashyq birin­shilik jalaýyn kóterdi. Uıymdasty­rýshysy  – oblys ákimdigi men oblystyq sport, deneshynyqtyrý jáne týrızm basqar­ma­sy. Ereje boıynsha oblystaǵy 14 aýdan men qalalardy qamtyǵan birinshilikke jasy 21-ge deıingi jastar tartylady.Chempıonat eki aınalymnan turady. 14 komanda ózara ekiden kezdesý ótkizedi. Jumys yrǵaǵyna kóleńke túsirmes úshin oıyndardy tek jeksenbi kúnderi ǵana ótkizýge sheshim qabyldan­ǵan. Upaı sanymen daralanǵan qos komanda qarasha aıynda Shymkenttegi stadıonda kezde­sip, jeńimpazdy anyqtaıdy.

Jarystyń ashylý saltanatynda oblys ákimi Asqar Myrzahmetov sóz sóı­ledi. Ońtústik fýtbolyndaǵy aýyz toltyryp aıtarlyqtaı jeńisterdi aıtty. “Ordabasy” fýtbol klýby Sýper kýbokty jeńip aldy. Qyzdar arasyndaǵy el chempıonatynda oblys namysyn qor­ǵaǵan “BIIK-Qazyǵurt” klýby márege shasha­syna shań juqpaı keldi. Iаǵnı, jastar alar jaqsy úlgi bar. Búgin tusaýy kesilip otyrǵan oblys birinshiligi Elba­symyzdyń buqaralyq sportty óristetýge bergen tapsyrmasyn júzege asyrý, dedi oblys basshysy. Qazaqstan Fýtbol fede­rasııasy­nyń vıse-prezıdenti Mıhaıl Gýrman osyndaı tamasha bastamaǵa uıyt­qy bolǵan oblys ákimdigine alǵysyn aıtyp, federasııa atynan estelik retinde “Altyn dop” tartý etti.

Týrnırdiń alǵashqy oıynyn Sozaq jáne Saıram aýdandarynyń fýtbolshylary ashty. Shyntýaıtyna kelsek, Saıram aýdany Sozaqtyń halqyn sany jaǵynan úsh-tórt ese oraıdy.  Soǵan qarap, Saıram aýdany­nyń fýtbolshylary jeńiske jetedi-aý dep topshylaǵandar kóp bolyp edi. Biraq, en dalasy Arqamen shektesetin, oblys ortaly­ǵynan qıys jatqan teris­keıdiń jigitteri jeńisti qoldan bere salatyn bozymbaılar sanatynan bolmaı shyqty.

Jaqynda aýdanǵa  ákim bolyp buǵan deıin aýdan ákiminiń orynbasary, aýdan­dyq máslıhattyń hatshysy bolǵan Aman­ǵalı Aımurzaev taǵaıyndalǵan bolatyn. Osy Amanǵalıyńyz keshegi Odaq jastary arasynda ótken jarystarda halyqaralyq arenada dop tepken jigit. Sozaqty on jyldan astam basqaryp, oblystaǵy kósh­basshy aýdandardyń qataryna qosyp ketken Sozaqbaı Ábdiqulov ta kókórim shaǵynda sol komandada oınap, Odaq jarystaryna qatysqan. Aldynda osyndaı baı tarıhy bar, búgingi fýtbolǵa Tańat Nóserbaevtaı jaısań jigitti bergen Sozaq óńiriniń jas­tary ilkimdi shyq­ty. Alǵashqy goldy Saıram qaqpasyna Ulan Aımýrzaev soqty.

– Bul birinshilik jastardy sportqa tartý, salamatty ómir saltyn nasıhattaýda aı­ryq­sha mánge ıe, – dedi oblystyq sport, deneshy­nyq­ty­­rý jáne týrızm bas­qarmasy­nyń bastyǵy Bolat Qy­ryq­baev. – Búginde jas­tar arasynda mas­kúnemdik, nasha­qorlyq másele­si jıi kóterilip júr. Aǵa býyn olar­dyń isterge is joq, bos júrgendikten osyndaı jolǵa baratynyn aıtady. Al, fýtbol – naǵyz buqara­lyq sport. Ár aýdan óz ishinde irikteý ót­kizip, myqtylaryn da­ralaıdy. Tynymsyz jattyǵýlar óte­di. El ishinde baıqal­maı júrgen talant­tardyń ózin kórse­týine múmkindik beri­ledi. Munyń taǵy bir jaqsy jaǵy, sol daralanǵan jastardy oblys namysyn qorǵap júrgen “Ordabasy” jáne “Qyran” fýtbol klýbtaryna alýǵa múmkindik bar.

Bolat Naýryzbaıuly osylaı deıdi. Osyndaıda oıǵa keledi. Qazaqstan fýtboly sheteldiń oıdan-qyrdan qashqan, fýtbolshy retinde óz eliniń keregine jaramaıtyn, ekinshi, úshinshi dıvızıonynda oınaıtyn fýtbolshylaryna tolyp ketti.  Transferler arqyly kúrep aqsha taýyp otyrǵandar bar. Sol ortasha oıyny bar fýtbolshylar qaı klýb kóp aqsha berse, óz klýbyn ońaı tastap kete beredi. Munyń ekinshi aty – satqyndyq. Satqyn­dyǵyńyz namyssyz­dyqqa ákeledi. Qazaq fýtbolynda osyndaı almasýlar nemqu­raı­lylyqqa, daǵ­dyǵa, ádetke aınalyp bara jatqandyǵy qorqytady. Messı, Ronaldý sekildi álemdik aýqymdaǵy darabozdardy Qa­zaq­stanǵa oınaýǵa shaqyrtý qur qııal bolyp kóringenimen, Qazaqstan fýtbolyna úıreteri bar ortańqol oıynshylardy saýdalaýǵa ábden bolady ǵoı.

Qazaqstan fýtbolyn kóterý úshin úlken jumystar júrip jatyr. Bra­zılııaǵa da jastar jiberip jatyrmyz. Qyrýar aqshany shyǵyndap, jastardy jibergenshe, sol jaqtan bilikti bapkerler shaqyrtqan el úshin arzan ári tıimdi bolar edi. Qalaı degende de, syrttyń oıynshysy aqshasy kóp elderge eleńdep turady. Shaqyrtý alsa aldy-artyna qaramaıdy. О́z ulyń ózeginen tepseń de ketpeıdi. Qazaqstan basqa olımpııalyq sport túrlerine qaraǵanda, fýtbolǵa úlken qarjy bólip otyr. Onyń syrtynda ár oblys basshylary oblystyń mańdaıǵa basqan komandasy arqyly ózara básekege túsetindeı kóri­nedi. Solaı bolǵan eken, endeshe, ózge elde tamyr tartqan daraqty jersindirem demeı, óz kóshetterin otyrǵyzsyn.

Ol – baıaǵy “bylǵary dop” sııaqty aýla klýbtaryn qurý, ol – qazaq jastaryn buqaralyq sportqa tartý, tula boıy namysqa sýyrylǵan darabozdardy tárbıeleý. Bul iske memleket úlken járdem berip otyr. Qarjy da, múmkin­dik te bar. Ońtústik úlgi alatyn osy jaqsy isti bastap ketti.

Baqtııar TAIJAN.

Ońtústik Qazaqstan oblysy.