Rýhanııat • 25 Sáýir, 2019

Qyrǵyz ádebıeti qazaqsha sóıledi

1653 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

О́zenniń qos saǵasyndaı ejelden egiz jasasyp kele jatqan qazaq-qyrǵyz ádebıetiniń ómirsheń ónegesi keshe elorda tórinde ótken IV Halyqaralyq kitap kórme-jármeńkesinde jarqyn jalǵasyn tapqandaı. Halyqaralyq Túrki akademııasynyń jetekshiligimen qazaq tilinde jaryq kórgen tórt birdeı qyrǵyz shyǵarmasy sonyń aıǵaǵy.

Qyrǵyz ádebıeti qazaqsha sóıledi

Aıtýly týyndylar qatarynda qyrǵyz halqynyń áıgili «Manas» eposy, Shyńǵys Aımatovtyń «Bala­lyq shaqqa saıahat», jazýshy-dramatýrg Sultan Raevtyń «Janjaza» jáne «Qazirgi qyrǵyz poezııasy» jınaǵy bar. Tusaýkeser rásimine Halyqaralyq Túrki akademııasynyń prezıdenti Darhan Qydyráli, Qyrǵyz Respýblıkasynyń Qazaqstandaǵy Tótenshe jáne ókiletti elshisi Jeenbek Kýlýbaev, jazýshy-dramatý­rg, Qyr­ǵyz­stan Prezıdentiniń keńesshisi Sul­tan Raev, akademık-professor Qadyraly Qońqabaı, Qazaqstan Jazý­shy­­lar odaǵynyń tóraǵasy, aqyn Ulyqbek Esdáýlet, belgili kompozıtor, óner zertteýshisi Ilııa Jaqanov jáne aqyn, manasshy Baıanǵalı Álimjanov bastaǵan qurmetti qonaqtar qatysty. 

– Qyrǵyz-qazaq aǵaıyndyǵy jónin­de tańdy tańǵa jalǵap uzaq aıta berýge bolady. Bul eki eldi eshqashan eshnárse ajyrata almaıdy. Biz – rýhy ortaq úndestik tapqan eldermiz. Bir týǵan aǵaıynbyz. Sondyqtan da búgingi osyndaı tamasha taǵylymdy sharany uıymdastyryp, qyrǵyz ádebıetin qazaq oqyrmanyna jaqyn tanystyrý baǵytynda jasalyp jatqan barlyq nıet-tilek, darhan peıilderińizge kúlli qyrǵyz eli atynan zor alǵysymdy bildiremin, – dedi tusaýkeser rásiminde sóz alǵan Sultan Raev. 

Atalǵan sharanyń máni men mazmu­ny­na jan-jaqty toqtalyp ótken Darhan Qydyráli ózi basqaratyn meke­me­­niń qyrǵyz ádebıetin qazaq tilinde sóı­letý jobasymen birneshe jyldan beri júıeli túrde aınalysyp kele jat­qan­dyǵyn jetkizdi. 

– Biz byltyr tek qyrǵyz halqynyń ǵana emes, búkil túrki áleminiń ortaq maq­ta­nyshy, jalpy adamzattyń Aıtma­­tovy atanyp ketken Shyńǵys Aıtma­tovtyń 90 jyldyq mereıtoıy­na oraı birqatar shara ótkizdik, ki­tap­tar shyǵardyq. Bıyl da sol úrdisti jalǵastyryp, taǵy da birneshe jınaqty oqyrmanǵa usynyp otyrmyz, – dedi Darhan Qýandyquly. 

Aıtýly sharada baýyrlas qos el­diń ádebı álemi jan-jaqty sóz bolyp, Baıanǵalı Álimjan «Manas» jyrynan úzindi oqyp, Ilııa Jaqanov ózi máń­gilik ǵumyr syılaǵan Shyńǵys Aıt­matovtyń «Jámıla», «Shyna­­rym meniń, shyraılym meniń» týyndylary­na arnap jazǵan áıgili «Danııardyń áni», «Áselim» ánderin tamyl­jy­ta shyrqady. Sondaı-aq kesh sońyn­da sazger: «Qazaq pen qyrǵyz baýyr­las­tyǵynyń erekshe qudiretti bolyp kórinetini – osy «Manas» pen qazaqtyń «Qyrymnyń qyryq batyry» jyry. Bir kúnderi «Qyrymnyń qyryq batyry» qyrǵyz tilinde shyǵyp jatsa, tipti ǵajap bolar edi. Búgingi tusaýy kesilgen kitaptardyń qaı-qaısysy da eki el arasyndaǵy myzǵymas rýhanı dostyqty áıgileıdi. Árdaıym osy aǵaıyndyq, týysqandyq baılanysymyz nyǵaıa bersin», dep tusaýkeserge jınalǵan oqyrmandarǵa kúlli Alash eli atynan aqsaqaldyq aq batasyn berdi.
Sońǵy jańalyqtar