Qoǵam • 30 Sáýir, 2019

Jalpytúrkilik bilim keńistigine qyzmet etetin tyń usynystar talqylandy

782 ret kórsetildi

Túrki áleminiń joǵary oqý oryndarynyń halyqaralyq reıtıngterdegi jaǵdaıyna taldaý jasaǵanda, dúnıejúzilik bilim berý keńistiginde tıimdi básekelesý úshin ári memlekettik, ári Túrki keńesine múshe ýnıversıtetter deńgeıinde oqý oryndary múmkindikteriniń jáne bastapqy pozısııalarynyń birkelki emestigi baıqalǵan. Osyǵan baılanysty halyqaralyq reıtıngtik agenttikterdiń standarttaryna sáıkes ýnıversıtetterdiń qyzmetin jetildirý maqsatynda ózara kómektesý jáne yntymaqtastyqty damytý joldaryn izdestirý qajet. Joǵary bilim berý sapasyn qamtamasyz etý jónindegi jalpytúrkilik akkredıtasııalaý agenttigin qurý da mańyzdy másele.

Túrkistandaǵy Qoja Ahmet Iаsaýı atyndaǵy Halyqaralyq qa­zaq-túrik ýnıversıtetinde ótken Túrki keńesi Túrki ýnıver­sıtetteri odaǵynyń IV Bas assambleıasynda bilim sapasyn jaq­­­­­­sar­ta túsý maqsatyndaǵy osyn­­daı utymdy usynystar men pi­­kir­ler ortaǵa salyndy. Túrkııa, Ázer­baıjan, Qyrǵyzstan, О́z­bek­stan, Majarstan sııaqty 15-ten astam memleketten rektorlar, dıplomattar, halyqaralyq uıym­dardyń ókilderi, sarapshylar, ǵalymdar, qoǵam jáne má­denıet qaıratkerleri, stýdentter qatysqan basqosýda son­daı-aq, Túrki keńesi Túr­ki ýnıversıtetteri odaǵy sheńbe­rinde jalpytúrkilik bilim jáne ǵylymnyń biryńǵaı jelilik keńistigin qalyptastyrý, «Rýha­nı jańǵyrý», «Uly dala­nyń jeti qyry» sııaqty rýhanı qun­dy­lyqtarǵa negizdelgen bi­lim berý baǵdarlamalarynyń úı­lesimdiligin qamtamasyz etý máse­leleri, «Túr­­­­kistan prosesi» dep atalatyn jo­ǵary bilim týraly dıp­lomdardy ózara ta­nýdyń oń­­taılandyrylǵan tetikterin en­­gizý týraly ınnova­sııalyq jo­ba talqylandy. So­nymen qa­tar «Orhýn» stýdent almasý baǵdar­lamasyn ári qaraı damytý jáne ony synamaly joba dá­rejesinen to­lyq aýqymdy stý­dent almasý baǵdarlamasyna aı­­­­­­­naldyrý boıynsha jańa usy­­nys­tar aıtyldy. Jıynda Túrki keńesiniń Bas hatshysy B.Ámreev talqylanǵan jáne usy­­nylǵan bastamalar múshe mem­leketter­ men barlyq túrki ha­lyqtary úshin oń nátıjeler be­retinine senimdi ekenin aıtyp ótti. Al ha­­lyq­ara­lyq «Elsevier» kom­­pa­nııa­sy­nyń Ortalyq Azııa jáne Ázer­baı­jandaǵy aımaqtyq bas­shysy A.Ospanova jáne Túrkııa Res­­­pýb­­lıkasy boıynsha ókili A.Sa­ra­joǵly oqý jáne ǵylymı ju­mys­­tardyń sapasyn jaqsartý, Túr­ki álemi ýnıversıtetteriniń reıtıng dárejesin kóterý jáne joǵary oqý oryndary áleýetin art­tyrýǵa baǵyttalǵan qajetti qyz­metterdi kórsetýge kompanııa daıyn ekenin málim etti. «Bilim berý qyzmetteriniń sapa júıesin jaq­sartý maqsatynda, keleshekte dúnıejúzilik trendterge sáıkes oqý úderisterin standarttaýǵa ke­­pildik bola alatyn, joǵary oqý oryndarymyzdyń bedeliniń kúsheıýine septigin tıgizetin jal­py­túrkilik bilim keńistigine qyz­met etetin táýelsiz akkredıt­teý agenttigin qurý kerek dep esep­­­­teı­min», dedi Qoja Ahmet Iаsa­ýı atyndaǵy halyqaralyq qazaq-túrik ýnıversıtetiniń rektory B.Ábdirasylov. Rektordyń akkredıtteý agenttigin qurý usy­nysy májiliske qatysýshylar tarapynan qoldaý tapty.

Sondaı-aq IV Bas assam­bleıa májilisinde Túrkııa­nyń Kapa­dokııa, Nıgde О́mer Halıs­de­mır, Gazı ýnıversıtetteriniń, Ázer­baıjan memlekettik ekono­mıka ýnıversıtetiniń jáne Ven­grııanyń Segde ýnıversıte­tiniń Túrki ýnıversıtetter odaǵyna mú­sheligi resmı túrde bekitildi. Aıta ketelik, atalǵan odaqtyń negizi Túrki keńesi is-sharalary aıasynda 2013 jyly qalanǵan bolatyn. Qazirgi tańda Ázerbaıjan, Qazaqstan, Qyrǵyzstan jáne Túrkııanyń jalpy sany 19 jo­ǵary oqý orny odaqtyń mú­shesi. Al Qoja Ahmet Iаsaýı atyn­da­­ǵy halyqaralyq qazaq-tú­rik ýnıversıteti bıyl Túrki ýnı­ver­­­sıtetteri odaǵynyń kezeń tóraǵasy bolyp tabylady.

О́ńirdiń damýy men jas­tar saıa­satyn damytý barysyn­da tájirıbe almasý, oblystyń tý­rıstik áleýetin arttyrýǵa qo­sym­­sha serpin berý, túrkitil­des ult­­tar arasyndaǵy baýyrlas­tyq baılanystar men dostyq qa­­rym-qatynasty damytý maq­sa­tynda ótken Túrki keńesi jas kóshbasshylarynyń II forýmy da IV Bas assambleıasy aıa­syn­­daǵy ıgi sharalardyń biri bol­dy. Q.A.Iаsaýı atyndaǵy HQTÝ men Túrkistan oblysy ákim­­digi uıymdastyrǵan fo­­­­­rým­­­nyń ashylý saltanatynda Aq­parat jáne qoǵamdyq damý mı­nıstrliginiń Jastar jáne otbasy isteri jónindegi komıtet tóraǵasy M.Qojahmet, Túrkistan oblysy ákiminiń orynbasary M.Otarbaev, TUGVA Túrkııa Res­­pýblıkasy Jastar qorynyń pre­zıdenti E.Emınoglý, Islam yntymaqtastyǵy Jastar fo­­­­­­­rýmy­nyń prezıdenti T.Aıhan qa­tysýshylarǵa sáttilik tiledi. Forým aıasynda jastardyń keshki erkin taqyrypta kezdesýleri, «Opentalks» formatyndaǵy sek­sııalyq jumystary, qatysýshy delegattardyń Túrkistan óńiriniń tarıhı jáne kıeli oryndaryna ekskýrsııasy uıymdastyryldy. Sondaı-aq «Túrkistanǵa oralý» túrki halyqtarynyń etno-­óner festıvali tuńǵysh ret uıym­das­­­tyrylyp, etnofolklorlyq ansam­blder men dástúrli oryn­­­daýshylar óner kórsetti. Ba­ýyr­las eldiń basyn qosqan aýqymd­y sharaǵa jınalǵandar túr­ki halyq­tarynyń qoldanbaly óner kórme­sin tamashalady.

 

Túrkistan oblysy

 

Sońǵy jańalyqtar

Ulylar úndestigi

Qazaqstan • Keshe

Baǵa baqylanady

Qarjy • Keshe

Meıirim shuǵylasy

Rýhanııat • Keshe

Kedergisiz orta kerek

Qoǵam • Keshe

Sıfrly damý: Jańa betburys

Tehnologııa • Keshe

Mahabbat áýeni

О́ner • Keshe

Uqsas jańalyqtar