Mynadaı bir qyzyqty derek bar: 2017 jyly Egıpet úkimeti ózderiniń ulttyq valıýtasyn qunsyzdanýdan saqtap qalý úshin álemniń ár qıyrynda júrgen baı-qýatty azamattardan mol kólemde qarajat suraýǵa májbúr boldy. Aıtýly teńbil dop sheberi bul usynysty eń birinshi bolyp qoldady. Márt Muhammed arada bir apta ótpeı jatyp, arnaıy esepshotqa 210 myń brıtan fýnt-sterlıngi kóleminde qarjy aýdardy. Sonymen qatar túrli jaǵdaıǵa dýshar bolyp, taǵdyr tálkegine ushyraǵan ardager fýtbolshylar da Salahtyń nazarynan tys qalǵan emes. Búgingi tańda Mysyr eliniń tutastaı 120 fýtbolshylar otbasyn Salah asyrap otyr desek, artyq aıtqanymyz emes. Osyndaı keńpeıildigi men jomarttyǵy, márttigi men azamattyǵynyń arqasynda kúlli arab áleminde Muhammed asa zor bedelge ıe.
Bul kúnderi Afrıka men Azııa qurlyqtaryndaǵy jankúıerlerdiń barlyǵy da aıtýly fýtbolshy jasyl alańǵa shyqqanda taqymdaryn qysyp otyrady. Kóptegen memlekettiń jastary Salahtyń esimi jazylǵan fýtbolkany kıip, kóshege shyǵýdy ózderi úshin zor mártebe sanaıdy. Sol arqyly «Lıverpýl» fanattarynyń qatary tek Tumandy Albıon elinde ǵana emes, jer-jahannyń ár qıyrynda kún sanap artyp keledi.
Sportshylar arasynda dál sondaı márttigimen tanylyp, óz otandastary arasynda zor bedelge ıe taǵy bir tulǵa bar. Ol – 40 jastaǵy Mennı Pakıao. Uzaq jyldar boıy sharshy alańdy armansyz shaıqap, kásipqoı bokstaǵy eń beldi nusqalardyń altyn belbeýin kóptep ıelengen Fılıppın azamaty óz eli, óz halqy úshin árkez janyn qııýǵa daıar.
Mennı de joqshylyqtyń taýqymetin ábden tartqan adam. Sondyqtan da ol jetim-jesirler, kedeı-kepshikter, kembaǵal jandardyń jan-dúnıesin jaqsy túsinedi. Áýeli ol ózi týyp-ósken aýyly men Kıbave óńiriniń adamdaryna kómektese bastady. Dáýlet artqannan keıin basqa da aımaqtardyń turǵyndaryna qamqorlyq kórsetti. Ýaqyt oza Fılıppınniń turmys jaǵdaılary nashar san myń adamǵa Pakıaonyń shapaǵaty molynan tıdi. Ol myńnan asa úı salyp, birneshe mektep pen aýrýhana turǵyzdy. Demalys oryndaryn saldy. Únemi ıgi sharalardyń basy-qasynan tabylyp, qolynan kelgen kómegin halqynan esh aıaǵan joq.
2007 jyly saıasatqa aralysqan Mennı Pakıao 2010 jyly Kongress saılaýynda jeńiske jetti. Senatorlyq qyzmette de úlken abyroı jıdy. Halyqtyń muń-muqtajyn bıliktiń qulaǵyna jetkizip, kezek kúttirmeıtin máselelerdiń sheshilýine ońdy yqpal etti. Kedeılikpen kúresý jolynda ózi úlgi kórsetip, mıllıondaǵan qarajatyn únemi qaıyrymdylyq sharalaryna jumsaýda. Dáp qazirgi kezde bedeli men tanymaldyǵy jaǵynan 105 mıllıonnan asa turǵyny bar Fılıppınde dál osy azamatpen teńese alatyn birde-bir tulǵa joq.
Muhammed Salah pen Mennı Pakıaodan bólek, taǵy basqa sańlaqtardyń jomarttyǵymen attary shyǵyp, kópshiliktiń ystyq yqylasyna bólenýde. Máselen, «Iýventýstyń» oıynshysy Krıshtıaný Ronaldý Portýgalııadaǵy óziniń týǵan qalasy – Fýnshalǵa jyl saıyn júzdegen myń eýro aýdaryp turady. Sol qarajatqa qaterli isikke qarsy kúres ortalyǵy salyndy. 2011 jyly ol Eýropanyń eń úzdik surmergenine tıesili «Altyn býtsy» júldesin aýksıonǵa qoıdy. Sodan túsken 1,5 mıllıon eýrony soǵystan kóz ashpaı jatqan Palestınanyń Gaz sektoryndaǵy balalardyń atyna aýdarady. 2015 jyly Nepaldaǵy jer silkinisinen zardap shekkenderge kómek retinde óz esep-shotynan 5 mıllıon fýnt-sterlıng bóldi.
Kezinde Fransııanyń «Parı-Sen-Jermen» klýbynda oınaǵan aǵylshyn fýtbolshysy Devıd Bekhem búkil bir jarym jyldyq jalaqysyn (2,5 mıllıon fýnt) basy-bútin qaıyrymdylyq sharalaryna jumsaǵanyn búginderi bireý bilse, bireý bilmeýi múmkin.
Germanııa quramasynyń oıynshysy Mesýt О́zil 2014 jyly Brazılııada ótken álem chempıonatyndaǵy jeńisi úshin alǵan syıaqysyn tolyqtaı jarysty qabyldaýshy el perzentteriniń ıgiligi úshin jumsaýdy qup kórdi. Sonyń arqasynda brazılııalyq 23 balaǵa kúrdeli operasııa jasaldy.
Talaı jyldar boıy Eýropanyń jasyl alańdarynda jasyndaı jarqyraǵan Dıde Drogba baılyqqa belshesinen batsa da, óz eli turǵyndarynyń qaıyrshylyq kúı keship jatqanyn bir sátke de esinen shyǵarǵan emes. Ol Kot-d’Ivýarǵa únemi at basyn buryp, ıgi ister atqarýda. Fýtbol áleminiń juldyzdaryn Afrıkaǵa ákelip, talaı qomaqty sharýa tyndyrdy.
Asa aýyr salmaqtaǵy ulybrıtanııalyq boksshy Taıson Fıýrı úısiz-kúısiz júrgenderge jáne ishimdik pen esirtki dertine shaldyqqan jandarǵa záýlim saýyqtyrý úıin turǵyzyp berdi.
25 jastaǵy fýtbolshy Ante Rebıchti jankúıerlerdiń kóbi jaqsy bile bermeıdi. Eshýaqytta ol Eýropanyń múıizi qaraǵaıdaı klýbtarynda oınaǵan emes. Byltyrǵa deıingi baǵyndyrǵan belesteri de asa zor emes bolatyn. Al byltyr Reseıde ótken álem chempıonatynda Horvatııa quramasy aıdy aspanǵa shyǵaryp, kúmis medaldi oljalaǵany barsha jankúıerdiń esinde. Sol komandanyń sapynda Rebıch te tamasha oıyn órnegimen kózge túsip, kópshilikke tanyldy. Sol tabysy úshin berilgen syıaqysyn ol ıgi sharaǵa jumsady. Atap aıtsaq, 500 adamdaı ǵana turǵyny bar óziniń týyp-ósken Imoskı aýyly turǵyndarynyń nesıesin Ante tolyqtaı jaýyp berdi.
Mine, osyndaı júregine ıman qonǵan, jany jomart, qushaǵy keń jáne shapaǵaty men shýaǵyn jan-jaǵyna shashyp júretin azamattardyń tirligine súısinbeý múmkin emes...