Sharýashylyq • Búgin, 09:10

Kóktemgi dala jumysy qarqyn aldy

20 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Túrkistan oblysynda bıylǵy kóktemgi egis naýqany josparǵa saı júrip jatyr. Sharýalar dala jumysyna erte kirisken. Mysaly, óńirdiń ońtústik a­ýdandaryn­da dıqandar qańtarda qyryqqabat kóshetterin egedi. Jalpy, bıyl óńir­de aýyl sharýashylyǵy daqyldaryna 919 myń gektar jer laıyqtal­dy. Bul ótken jylmen salystyrǵanda 8 myń gektarǵa artyq. Onyń ishinde 536 myń gektar­ǵa jazdyq daqyl, 208 myń gektarǵa kúzdik egis, al 175 myń gektarǵa jońysh­qa ósiriledi. Erte pisetin kókónis pen kartopty 24 myń gektarǵa egý josparlanǵan.

Kóktemgi dala jumysy qarqyn aldy

Oblystyq aýyl sharýashy­lyǵy basqarmasynyń basshysy Faızýlla Baıdýllaevtyń b­aıandaýynsha, egis qurylymyn ártaraptandyrý jáne sý resýrstaryn tıimdi paıdalaný maqsatynda birqatar ózgeris engizilgen. Atap aıtqanda, maqta alqaby 17 myń gektarǵa ulǵaıyp, 162 myń gektar bolady, júgeri 15 myń gektarǵa artyp, 55,2 myń gektarǵa jetkiziledi, al maqsary 16 myń gektarǵa kóbeıip, 85,4 myń gektarǵa ornalastyrylady. Sý shyǵynyn azaıtý maqsatynda kúrish 7 myń gektarǵa qysqartylsa, aýyspa­ly egis talaptaryna sáıkes bıdaı kólemi 25 myń gektarǵa azaıtylyp, 216,3 myń gektar bolady.

Kóktemgi dala jumysyn ýaqtyly júrgizýge 52,5 myń tonna jeńildetilgen dızel otyny bólingen. Aılar bo-
ıynsha naqty kólem belgilenip, óńirlik operatorlar anyqtaldy. Basqarma basshysynyń aı­týynsha, tıisti mınıstrlikter tarapynan janarmaıdyń bosatý baǵasy bekitilgennen keıin bes kún ishinde sharýalarǵa jetkizý jumystary bastalady.

«Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi bekitken jol kartasyna sáıkes, jyl sońyna deıin oblys boıynsha 203,5 myń tonna mıneraldy tyńaıtqysh engizý josparlanǵan. Tyńaıtqysh jetkizý maqsatynda otandyq óndirýshilermen kelisim jasaldy. Atap aıtqanda, «QazAzot» 48,2 myń tonna, «Qazfosfat» 23 myń tonna tyńaıtqysh jetkizedi. Qazir oblys aýmaǵyndaǵy qoımalarda 25 myń tonna mıneraldy tyńaıtqysh saqtaýly. Onyń qoljetimdiligin arttyrýǵa oblystyq bıýdjetten 9,5 mlrd teńge qaralyp, 134 myń tonna tyńaıtqyshty sýbsıdııalaý múmkindigi qamtamasyz etildi. Avanstyq sýbsıdııalaý tetigi bo­ıynsha ótinim qabyldaý bastaldy», deıdi F.Baıdýllaev.

l

Dala jumysyn qarjylandyrýǵa «Agrarlyq nesıe korporasııasy» AQ arqyly 36,8 mlrd teńge qarasty­rylǵan. Búginde 8,4 mlrd teńgege ótinimder maquldanyp, 7,2 mlrd teńgege 321 joba qarjylandyryldy. Qosymsha 15 mlrd teńgege ekinshi transhqa ótinim beril­gen, qarjy bólingennen keıin ta­ýar óndirýshilerdi nesıeleý jalǵasady. Sondaı-aq 162 myń gektar maqta alqabyn sapaly tuqymmen qamtamasyz etýge 30 paıyzdyq saqtandyrý qoryn eseptegende 4,7 myń tonna maqta shıti qajet. Qazir jergilikti tuqym sharýashylyqtarynda 1,6 myń tonna joǵary reprodýksııalyq shıt daıyn, qosymsha 3,1 myń tonna treıderlik kompanııalar men maqta zaýyttary arqyly ımporttalady. Bıyldan bastap maqta shıtin sýbsıdııalaý normatıvi 1,5-2 esege ulǵaıtylyp, otandyq jáne sheteldik tuqymdarǵa bólek normatıv belgilengen. Iаǵnı jergilikti tuqym sharýashylyqtaryn qoldaý kúsheıedi.

Basqarma basshysynyń málimdeýinshe, kóktemgi dala jumysyna 37,4 myń birlik tehnıka daıyn. Aýyl sharýashylyǵy qurylymdarynda 16 myń traktor, 3 myń soqa, 1 myń qopsytqysh, 4 myń dánsepkish jáne 14 myń tyrma bar. Memlekettik qoldaý nátıjesinde ótken jyly 1 872 tehnıka satyp alynyp, jańartý úlesi 9,2 paıyzǵa jetti. Bıyl 2029 tehnıka satyp alý josparlanǵan. «QazAgroQarjy» tarapynan 5 paıyzdyq jeńildetilgen lızıng baǵdarlamasyna 19 mlrd teńge bólinip, tehnıka parkin 10 paıyzǵa deıin jańartýǵa múmkindik týyp otyr.

Aýyl sharýashylyǵy daqyldaryn sýmen qamtamasyz etýge bıyl 3,8 mlrd tekshe metr lımıt bekitildi. Oblystaǵy 42 sý qoımasynyń jalpy syıymdylyǵy 8,8 mlrd tekshe metrdi quraıdy, qazir onyń 6,5 mlrd tekshe metri nemese 76 paıyzy tolǵan. Vegetasııalyq maýsym bastalǵanǵa deıin sý kólemin tolyq jınaqtaýǵa múmkindik bar. Sý únemdeý tehnologııalaryn engizý boıynsha respýblıkalyq jospar 27 myń gektardy qurasa, oblys múmkindigin eskere otyryp bul kórsetkishti 50 myń gektarǵa deıin jetkizý kózdelip otyr. Búginde 20,5 myń gektar alqapta sý únemdeý tehnologııalary engizilip jatyr. Sala basshylyǵynyń málimdeýinshe, óńirde kóktemgi dala jumysy júıeli uıymdastyrylyp, qajetti janar-jaǵarmaımen, tyńaıtqyshpen, tuqym­men, qarjylandyrý jáne tehnıkamen qamtamasyz etý sharalary kezeń-kezeńimen júzege asyrylady.

 

Túrkistan oblysy