Bul bilim báıgesi ǵaryshtyq sýretterdi taldaıtyn baǵdarlama ázirleýge arnaldy. Qatysýshylar jer bederindegi nysandardy avtomatty túrde anyqtap, olardy GIS-qabattarǵa aınaldyrý baǵytynda jumys istegen. GIS-qabat degenimiz – kartadaǵy ár derektiń jeke-jeke júıelengen sıfrlyq nusqasy. Mysaly, joldar bir qabatta, ǵımarattar ekinshi qabatta, al jer bederi úshinshi qabatta kórsetiledi. Mundaı tehnologııalar qazir qala josparlaý, tótenshe jaǵdaılardy baqylaý, aýyl sharýashylyǵy, logıstıka jáne ekologııalyq monıtorıng salalarynda keńinen qoldanylyp júr.
Basqasha aıtqanda, bul baıqaýda qatysýshylar jaı ǵana baǵdarlama jazyp otyrǵan joq. Olar spýtnıkten alynǵan úlken kólemdegi derekterdi adamnyń kómeginsiz saraptaı alatyn júıeler ázirlegen. О́ıtkeni qazir ǵaryshtan túsetin aqparat kólemi óte kóp. Ony qolmen óńdeý uzaq ýaqyt alady. Al avtomattandyrylǵan júıeler qajetti nysandardy birneshe mınýt ishinde anyqtap, naqty kartaǵa aınaldyra alady.
Baıqaý qatysýshylaryna óndiristik tapsyrmany «KazAeroSpace» kompanııasy usynǵan. Kompanııa 2015 jyldan beri geoaqparattyq júıeler ázirleýmen, ǵaryshtyq sýretterdi óńdeýmen jáne 2D, 3D modeldeý jumystarymen aınalysady. Búginde ol osy saladaǵy jetekshi kompanııalardyń birine aınalǵan. Sóıtip, baıqaý qorytyndysyna sáıkes «Terra Scope» jáne «GeoForce» komandalary jeńimpaz atandy. Ár komanda 500 myń teńgeden ıelendi.
«GeoForce» komandasy spýtnıkten alynǵan kúrdeli derekterdi kózge kórineý sıfrlyq kartaǵa aınaldyratyn júıe ázirledi. Jobanyń basty ereksheligi – sýrettegi nysandardy avtomatty túrde tanyp, olardy taldaýǵa daıyn kúıde usynýy. Al «Terra Scope» komandasynyń sheshimi geosýretterden kólik túrlerin, ǵımarattar men joldardy avtomatty túrde anyqtaýǵa múmkindik beredi. Bul tásil spýtnıktik derekterdi óńdeý ýaqytyn qysqartyp qana qoımaı, taldaý dáldigin de arttyrady. Sonyń arqasynda belgili bir aýmaqtaǵy ózgeristerdi jedel baqylaýǵa múmkindik týady.
Baıqaýǵa elimizdiń ár óńirinen 35-ten astam ótinim kelip túsken. Sonyń ishinen tek 6 komanda fınalǵa joldama alǵan. Baıqaý barysynda fınalıster óz jobalaryn sarapshylar alqasyna, ındýstrııa ókilderine jáne seriktesterge tanystyrdy. Qatysýshylar óz jobalaryn qorǵap qana qoımaı, sala mamandarynyń usynystary men pikirin tyńdady.
Ýnıversıtet janyndaǵy «Astana Business Campus»-ynyń ınnovasııalar jónindegi basqarýshy dırektory Abzal Dáribaı mundaı baıqaýlar ýnıversıtet pen óndiris arasyndaǵy baılanysty kúsheıtetin mańyzdy alań ekenin aıtty. «NURIS Hardware Challenge 6.0» – ýnıversıtettegi ǵylym men óndiristiń baılanysyn kórsetken joba. Baıqaý barysynda stýdentter men jas mamandar oıdan shyǵarylǵan tapsyrmamen emes, óndiriste kezdesetin naqty máselemen jumys isteıdi. Sonyń arqasynda olar teorııalyq bilimin tájirıbede qoldanyp, jobalardyń alǵashqy úlgisin jasap, sala mamandarynan kásibı pikir aldy», dedi ol.
Onyń aıtýynsha, mundaı bastamalardyń basty maqsaty tek jeńimpaz anyqtaý emes. Eń mańyzdysy – ınjenerlik jáne tehnologııalyq oılaýdy damytatyn ortany qalyptastyrý. «Biz úshin mundaı bastamalardyń tek jarys deńgeıinde qalyp qoımaǵany mańyzdy. Osyndaı jobalar daryndy jastardy anyqtap, ınjenerlik oılaý men tehnologııalyq qabiletti damytýǵa jol ashady. Eń bastysy – munda jasalǵan sheshimder bolashaqta jetildirilip, naqty ómirde qoldanylýy múmkin. Bul júıeniń qundylyǵy da osynda», dedi Abzal Dáribaı.
Aıta keteıik, baıqaýdy «NURIS Fab Lab» sıfrlyq prototıpteý zerthanasy uıymdastyrdy. Bul ortalyq jas ınjenerler men zertteýshilerdiń jobalaryn qoldap, tehnologııalyq ıdeıalardy tájirıbede synaýǵa múmkindik beredi.
