Digital • Keshe

Injenerııa baspaldaǵy

40 ret
kórsetildi
6 mın
oqý úshin

Elimizde negizi qalanǵan AEROO EdTech-startapy halyqaralyq naryqqa shyǵyp, Vetnam, Indonezııa jáne Sıngapýrda óz qyzmetin bastaǵanyn jarııalady. Joba ınjenerııa men jasandy ıntellektini oqytýdyń jańa tásilin usynyp otyr. «Competition Driven Learning» dep atalatyn bul modelde oqýshylar teorııalyq bilimdi naqty ınjenerlik jarystar men praktıkalyq tapsyrmalar arqyly meńgeredi.

Injenerııa baspaldaǵy

Uly daladan Ońtústik Azııaǵa deıin...

Anyqtap aıtsaq, «AEROO» – mek­tep oqýshylaryna arnalǵan ınje­nerlik bilim baǵdarlamalary men arnaıy jıyntyqtar ázirleıtin joba. Baǵdarlama aıasynda jasóspirimder jasandy ıntellekt, elektronıka, baǵdarlamalaý jáne ǵarysh tehnologııalaryn tájirıbe júzinde úırenedi. Sonymen birge oqýshylar mını-zymyrandar, spýtnık modelderi, drondar men roveler sekildi qurylǵylardy óz qolymen qurastyryp, naqty ınje­nerlik tapsyrmalardy oryndaıdy. Bul ádis kúrdeli tehnologııalardy qarapaıym ári qyzyqty etip kórsetedi.

Joba jetekshisi Mıras Nýsýpov­tyń aıtýynsha, «AEROO» baǵdarla­malarynyń ereksheligi, mektep oqý­shylaryna magıstranttar deń­geıin­degi jobalardy oryndaýǵa múmkin­dik beredi. «AEROO» startapyn qurýdyń negizgi maqsaty – mektep oqýshylaryna ınjenerııa, jasandy ıntellekt jáne ǵarysh tehnologııalaryn teorııa arqyly emes, naqty praktıkalyq tájirıbe arqyly úıretý. Joba jastardyń tehnologııany tek tutynýshy retinde paıdalanbaı, óz qolymen jasap kórýine múmkindik beretin bilim berý ortasyn qalyptastyrýdy kózdeıdi. Competition Driven Learning modeli arqyly oqý­shy­lar naqty ınjenerlik tapsyrmalar men halyqaralyq jarystarǵa qatysa otyryp, kúrdeli tehnologııa­lardy túsinip, ınjenerlik oılaý qabiletin damytady. Uzaqmerzimdi maqsat – ǵylym men tehnologııa salasynda jańa býyn zertteýshilerin, ınjenerlerin jáne startap negizin qalaýshylaryn tárbıeleý», deıdi ol.

Zerdelep kórsek, jobanyń negiz­gi aýdıtorııasy – ınjenerııa nemese baǵdarlamalaý negizderin meńger­gen 14-18 jas aralyǵyndaǵy jasóspi­rimder. Keıingi jyldary bul jastaǵy oqýshylardyń tehnıkalyq daıyndyq deńgeıi aıtarlyqtaı óskeni baıqalady. Kóptegen elde 17-18 jastaǵylardyń startap ashýy qalypty qubylysqa aınalyp otyr. Jobaǵa qatysqan maman­dardyń aıtýynsha, jasandy ıntellekt quraldarynyń qoljetimdi bolýy men praktıkalyq bilim model­deriniń damýy aldaǵy jyldary ınjenerlik jobalarmen aınalysatyn balalardyń jasyn odan ári tómendetýi múmkin.

«AEROO» jobasynyń keńeıýine elimizdegi «Ǵylym álemin ashamyz» ulttyq ǵylymı jobasy úlken serpin bergen. Atalǵan kompanııa dástúrli naryqtyq zertteýlerge kóp qarajat jumsamaı, tikeleı jergilikti seriktestermen jumys isteý strategııasyn tańdaǵan. Iаǵnı ár elde ulttyq ınjenerlik jarys­tar uıymdastyratyn uıymdarmen áriptestik ornatyp, ónimderdi mektep baǵdarlamalaryna engizý arqyly aýqymdalý jolyn tańdady. Qazir «AEROO»-nyń seriktesteri Danııa, Vetnam, Indonezııa, Sıngapýr elde­rinde jumys isteıdi. Birqatar memlekette jobany bilim júıesine engizý bo­ıyn­sha kelissózder jalǵasyp jatyr. 

Memlekettik sektorǵa baǵyttalǵan startap

Kóptegen tehnologııalyq startap venchýrlyq ınvestısııa izdeıtini anyq. Al «AEROO» syrtqy ınves­tısııa tartýdan sanaly túrde bas tartqan. Buǵan jobanyń B2G, ıaǵnı memlekettik sektorǵa baǵyttalǵandyǵy sebep. Mundaı kelisimder ádette uzaq ýaqytty talap etedi, keıde alty aıdan bir jylǵa deıin sozylady. Sonymen qatar jobanyń apparattyq quramdas bóliginiń bolýy venchýrlyq qorlardyń táýekel deńgeıin arttyrady. Komanda úshin basty maqsat – qarjylyq kórset­kishterden buryn jastar arasynda ǵylym men ınjenerııaǵa degen qyzyǵýshylyq qalyptastyrý.

Joba jetekshisiniń buǵan deıingi tájirıbesi az emes ekenin bildik. «Men Almaty qalasyndaǵy Nazarbaev zııatkerlik mektebiniń hımııa-bıologııa baǵytynda bilim aldym. Keıin Astana IT University ýnıversıtetinde aqparattyq tehnologııalar salasy boıynsha oqýymdy jalǵastyrdym. Eńbek jolymnyń bastapqy kezeńinde bilim berý jáne STEM baǵytyndaǵy jobalarda jumys istedim. Jobalyq menedjer retinde mektepterdegi oqý kabınetterin zama­naýı STEM jabdyqtarymen qamta­masyz etý jobalaryn júzege asyrýmen aınalystym. Sonymen qatar mek­tep­terde ınjenerlik, robottehnıka jáne tehnologııalyq zerthanalardy engizý, bilim uıymdarymen ju­mys júrgizý, oqýshylarǵa arnalǵan tehnologııalyq ınfraqurylymdy da­mytý jobalaryn úılestirdim. Bul tájirıbe maǵan mektepterde praktı­kalyq ınjenerlik bilim berýdi damytý, oqýshylarǵa zamanaýı tehnologııa­lardy úırenýge múmkindik jasaý, bi­lim júıesinde jańa tehnologııa­lar­dy engizý baǵytynda jumys isteý­ge múm­kindik berdi», deıdi Mıras Nýsýpov. 

Jastardyń múmkindigi qandaı?

«AEROO» ázirlegen ónimniń biri – «AI CubeSat Kit». Bul jıyntyq arqy­ly oqýshylar jumys isteıtin spýtnık prototıpin qurastyryp, sensorlar ornatyp, ushý baǵdarlamalyq jasaq­tamasyn jazyp, qurylǵyny naqty sy­naqtarǵa daıyndaıdy. Baǵdar­la­ma­nyń fınaldyq kezeńi – ASLC halyq­aralyq jarysy. Onda 20 fınalıst komandalar óz spýtnıkterin 20 myń metr bıik­tikke deıin, ıaǵnı stratosferaǵa ushy­rady. Mundaı tehnıkalyq deńgeıdegi tapsyrmalar ádette joǵary oqý oryn­da­rynyń magıstranttaryna ǵana qol­jetim­di bolsa, «AEROO» ony mektep oqýshylary úshin de júzege asyryp otyr.

Kompanııa qazir bastaýysh deńgeı­degi sıfrlyq saýattylyǵy bar ba­lalarǵa arnalǵan jańa ónimder jelisin ázirleıdi. Osy arqyly ınjenerlik bilimdi barynsha qoljetimdi etý. Sony­men qatar elimizde aerokosmostyq tehnologııalarǵa arnalǵan iri halyq­aralyq jarystar uıymdastyrý jos­pary bar. Eldiń ǵaryshtyq tarıhy men keń geografııalyq múmkindikteri mundaı jobalardy damytýǵa úlken serpin beredi.

«AEROO» jobasynyń bas­ty qun­dylyǵy – ınjenerlik oılaý mádenıetin qalyptastyrý. Jasós­pirimder teorııalyq bilimmen shektelmeı, naqty qurylǵylardy jasap, tájirıbe jasap, qatelikter arqy­ly úırenedi. Mundaı tájirıbe bolashaqta joǵary tehnologııalyq salalarda jumys isteı alatyn, óz startaptaryn qurýǵa qabiletti, jahandyq deńgeıde básekege túse alatyn jańa býyn mamandaryn tárbıeleýge negiz bolady. Elimiz jastary «AEROO» arqyly ǵarysh pen jasandy ıntellekt salasynda tek tutynýshy emes, ónim jasaýshy ultqa aınalý jolynda naqty qadam jasap otyr.