25 Mamyr, 2019

Memlekettik tildi meńgergen ózge ult jastary Altaıda bas qosty

1141 ret kórsetildi

Memlekettik til mártebesi kóterilgende biz elimizdi qazaq memleketi dep ataıtyn bolamyz.

Altaı qalasynda memlekettik tildi jetik meńgergen ózge ult jastarynyń arasynda «Memlekettik til – meniń tilim» atty dástúrli forým ótti. Oblystyq Tilderdi damytý basqarmasynyń uıymdastyrýymen qolǵa alynǵan sharaǵa óńirdiń qala, aýdandaryndaǵy qazaq tilinde jatyq sóıleıtin 18-35 jas aralyǵyndaǵy ózge ult jastary men til janashyrlary qatysty. «Búgingi forýmǵa qatysyp otyrǵan jastar jyl kóleminde ótkizilgen túrli baıqaýlardyń jeńimpazdary. Oblysymyzda memlekettik tildi úırenýge barlyq jaǵdaı jasalǵan. 12 til oqytý ortalyqtary bar. Jyl kóleminde belsendi oqyǵan oqýshylar tegin joldamamen til lagerlerine barady», - deıdi basqarma basshysy Aıdyn Shaımardanov.

Jıynda Altaı aýdany ákiminiń orynbasary Janna Asqarqyzy ashyp, aýdan ákimi Nurjan Toqseıitovtiń quttyqtaýyn jetkizdi. Forýmǵa qatysýshylar memlekettik tildiń mártebesi, onyń qoldanys aıasyn keńeıtý, latyn qarpindegi jańa álipbıge kóshý úderisi jáne tilderdiń úshtuǵyrlyǵy, memlekettik tildi damytýdaǵy jastardyń róli tóńireginde óz oılaryn ortaǵa saldy. Shyǵys Qazaqstan gýmanıtarlyq kolledjiniń stýdenti Angelına Býbnova qazaq tilin balabaqsha qabyrǵasynda úırenipti, keıin ata-anasy ony qazaq mektebine oqýǵa beripti. Ol jaqynda Almaty qalasynda ótken halyqaralyq Muhtar Shahanov oqýlarynda 1 oryndy ıelenipti. «Elimiz Táýelsizdik alǵan jyldary dúnıege kelgen balalardyń aldy qazir joǵary oqý ornyn bitirip, qoǵamdyq ómirge belsene aralasyp otyr. О́kinishke qaraı, olardyń barlyǵy birdeı memlekettik tilde erkin sóıleı almaıdy. Meniń oıymsha, Táýelsizdik jyldary dúnıege kelip, tárbıe alǵan jastardyń memlekettik tildi bilmeýi uıat. Memlekettik tildi bilmesek, biz Táýelsizdiktiń qurdasymyz dep qalaı uıalmaı aıta alamyz? Memlekettik tildiń qajettiligi jyl saıyn artyp keledi. Sondyqtan da men óz qurdastarymdy memlekettik tildi úırenýge, osy eldiń naǵyz patrıoty bolýǵa shaqyramyn. Qazaq tiliniń namysyn jyrtyp, sóz sóılep júrgenimdi keıbireýler ózine upaı jınap júr dep sanaıtyn shyǵar. Joq, meniń ustanymym basqa. Men ózimdi elimniń shynaıy patrıoty bolǵandyqtan memlekettik tildi bilýge mindettimin dep esepteımin. Qarap otyrsańyz, qazir memlekettik til barlyq mektepterde oqytylady. Demek, bıyl mektepke barǵan bala mektepte oqyǵan 11 jyldyń ishinde qazaqsha saırap shyǵýy kerek. Al Qazaqstan táýelsizdik alǵannan bergi 28 jyl ishinde qazaqsha biletin eki býynnyń urpaǵy mektep bitirip shyqty. Biraq qazaq tili jappaı qoldanys tiline aınala almaı otyr. Keıbir óz tilinde sóılegisi kelmeıtin qazaq qurbylaryma janym ashıdy. Solar óz ana tilderinde sóıleýge umtylsa, memlekettik til áldeqashan Ata Zańymyzdaǵy mártebesine laıyq ornyn ıelener edi», dedi forýmda sóılegen sózinde Angelına.

 «Meniń esimim – Denıs, tegim – Rykov. Men Katonqaraǵaıdyń týmasy bolamyn» dep forýmda sózin bastaǵan Altaı qalasyndaǵy aýylsharýashylyǵy kolledjiniń stýdenti memlekettik tilmen qatar, onomastıka salasyna qatysty da óz oıyn bildirdi. «Jaqynda Zyrıan aýdany men qalasynyń ataýy Altaı dep qaıta ataldy. Men óz elimniń patrıoty retinde bul jańalyqqa erekshe qýandym. Munyń ózi rýhanı jańǵyrýdyń naqty kórinisi. Tarıhqa úńiletin bolsaq, Tór Altaı, О́r Altaı degen uǵymdar tek qana Shyǵys Qazaqstan oblysyna tán ataýlar der edim. Men ózimniń ór Altaıdyń eń bir qunarly, qary qalyń bolsa da qysy jaıly, jazy jaımashýaq óńiriniń turǵyny bolǵanymdy maqtan etemin. Jalpy eldi-mekenderdiń tarıhı ataýlary qaıtarylyp, qazaqshalanýyna úrke qaramaýymyz kerek. Sebebi, bul - eldigimizdiń, táýelsizdigimizdiń belgisi. Memlekettik tildiń qoldanys aıasyn keńeıtýdiń bir kórinisi. Qazaqstan qoǵamynyń qazirgi rýhanı jańǵyrý kezeńinde memlekettik tildiń mártebesin arttyrý, qoldanys aıasyn keńeıtý basty nazarymyzda bolýy kerek dep esepteımin. Sebebi, rýhanı jańǵyrý kilti – memlekettik til. Qazaq tili jappaı qoldanys tiline aınalyp, shyn mánindegi memlekettik til mártebesine kóterilgende biz elimizdi qazaq memleketi dep ataıtyn bolamyz», - deıdi Denıs.

Borodýlıha aýdanyndaǵy Abaı atyndaǵy orta mekteptiń muǵalimi Vıktorııa Makroýsova jańa álipbı týraly sóz qozǵap, forýmǵa qatysýshy jastar arasynda oıyn túrinde trenıng ótkizdi. Shara sońynda oblystyq Tilderdi damytý basqarmasynyń basshysy Aıdyn Shaımardanov memlekettik tildiń mártebesin kóterýge úles qosyp júrgen jastardy Shyǵys Qazaqstan oblysynyń  gramotasymen marapattady.


Shyǵys Qazaqstan oblysy,

Altaı qalasy

Sońǵy jańalyqtar

Elimizdiń 6 óńirinde joldar jabyldy

Oqıǵa • Búgin, 15:39

«Jasyl» aımaqta birde-bir óńir qalǵan joq

Koronavırýs • Búgin, 09:55

«Pfizer» vaksınasyn qansha adam saldyrdy

Koronavırýs • Búgin, 09:32

Uqsas jańalyqtar