«Men tiri kezde týberkýlezdi toqtatyńyzdar»
Senbi, 16 naýryz 2013 2:09
Osyndaı uranmen Dúnıejúzilik týberkýlezge qarsy kúres kúnine oraı 2013 jyldyń 23 aqpan – 24 naýryz aralyǵynda respýblıka boıynsha aılyq jarııalanǵan bolatyn.
Álemdegi damyǵan 30 memlekettiń qataryna qosylýdy maqsat tutqan elimizde týberkýlez sııaqty áleýmettik mańyzy bar aýrýlarǵa qarsy kúresi keń óris alyp otyr. Nátıjesinde sońǵy 5 jylda týberkýlezben syrqattaný deńgeıiniń tómendegeni baıqalady. Máselen, 100 myń turǵynǵa shaqqanda týberkýlezben syrqattaný kórsetkishi 2008 jyly 125,5 bolsa, 2012 jyly 81,7, ıaǵnı 34,9 paıyzǵa, al ólim kórsetkishi 2008 jyly 16,9-dan 2012 jyly 7,2 deıin (57,4 paıyz) kemigen.
Senbi, 16 naýryz 2013 2:09
Osyndaı uranmen Dúnıejúzilik týberkýlezge qarsy kúres kúnine oraı 2013 jyldyń 23 aqpan – 24 naýryz aralyǵynda respýblıka boıynsha aılyq jarııalanǵan bolatyn.
Álemdegi damyǵan 30 memlekettiń qataryna qosylýdy maqsat tutqan elimizde týberkýlez sııaqty áleýmettik mańyzy bar aýrýlarǵa qarsy kúresi keń óris alyp otyr. Nátıjesinde sońǵy 5 jylda týberkýlezben syrqattaný deńgeıiniń tómendegeni baıqalady. Máselen, 100 myń turǵynǵa shaqqanda týberkýlezben syrqattaný kórsetkishi 2008 jyly 125,5 bolsa, 2012 jyly 81,7, ıaǵnı 34,9 paıyzǵa, al ólim kórsetkishi 2008 jyly 16,9-dan 2012 jyly 7,2 deıin (57,4 paıyz) kemigen.
Týberkýlez problemalary Ulttyq ortalyǵynyń dırektory, professor Tileýhan Ábildaevtyń pikirinshe, ótken jyly jańa ınnovasııalyq tehnologııalardyń engizilýi, aýrýdyń jańa jaǵdaılarynyń arasynda týberkýlezge qarsy dári-dármekterge dárilik sezimtaldyq testimen anyqtaý 91 paıyzǵa deıin (DDU standarty 90 paıyz), al qaıtalaý jaǵdaılary 94,5 paıyzǵa deıin jetken. Al naýqastardy emmen qamtý 2008 jyly 27,5 paıyzdan 2012 jyly 86,9 paıyzǵa ósken.
Sondaı-aq, Týberkýlez problemalary ulttyq ortalyǵynda ótken baspasóz máslıhatynda USAID «Sapaly densaýlyq saqtaý» jobasynyń týberkýlez jónindegi aımaqtyq keńesshisi Gombogaram Sogt myrza Qazaqstan 2012 jyldyń sońynda DDU maqsattaryna qol jetkizgenin, 2015 jylǵa deıin kóp dárige tózimdi týberkýlez naýqastaryn 85 paıyz emmen qamtyp jáne KDT TB tabysty emdeý deńgeıi boıynsha álemde birinshi oryn alatyndyǵyn málimdedi.
Týberkýlez problemalary ulttyq ortalyǵynyń, Salamatty ómir saltyn qalyptastyrý problemalary ulttyq ortalyǵynyń jáne úkimettik emes uıymdardyń qoldaýymen ústimizdegi jyldyń 20 naýryzynda saǵat 13.30-dan 15.00-ge deıin Respýblıka saraıy alańynda Almaty qalasynyń turǵyndary úshin Dúnıejúzilik týberkýlezge qarsy kúres kúnine arnalǵan promo-aksııa ótkizilmek. Salamatty ómir saltyn qalyptastyrý problemalary ulttyq ortalyǵynyń dırektory, professor Jamılıa Battaqovanyń aıtýynsha, atalmysh is-shara sheńberinde turǵyndar tegin flıýrografııalyq tekserýden ótip, ftızıatr mamandardan keńes alady, turǵyndardyń týberkýlez týraly ne biletinin anyqtaý maqsatynda saýalnama júrgiziledi.
Sonymen qatar, aılyq aıasynda osy taqyrypta qalam tartyp júrgen jýrnalıster arasynda baıqaý ótkiziledi. Baıqaýdyń maqsaty – BAQ-ta azamattyq qoǵam ınstıtýttarynyń, turǵyndardyń jáne uıymdardyń elimizdegi týberkýlez máselelerine nazaryn aýdarý, halyqtyń saýattylyǵyn arttyrý jáne elimizdegi týberkýlezge qarsy baǵdarlamalardy júzege asyrýdyń jetistikteri men negizgi baǵyttaryn halyqqa jetkizý.
Gúlzeınep SÁDIRQYZY,
«Egemen Qazaqstan».
