Izgiliktiń qaınar kózi
Sársenbi, 1 mamyr 2013 2:13
Qazaqta «Yrys aldy – yntymaq» degen ataly sóz bar. Osy ulaǵatty berik ustanyp, naqtyly ómirde júzege asyryp júrgen jetisýlyqtar qoǵamdyq turaqtylyqty saqtap, birlikti nyǵaıtqan ústine nyǵaıta túsýde. Sonyń jandy dáleli retinde merekelik kúnderde shadyman shattyqqa bólene ár halyq ulttyq kıimderin kıip shyǵyp, kóńilderge qýanysh syılaıtynyn aıtýǵa bolady.
Sársenbi, 1 mamyr 2013 2:13
Qazaqta «Yrys aldy – yntymaq» degen ataly sóz bar. Osy ulaǵatty berik ustanyp, naqtyly ómirde júzege asyryp júrgen jetisýlyqtar qoǵamdyq turaqtylyqty saqtap, birlikti nyǵaıtqan ústine nyǵaıta túsýde. Sonyń jandy dáleli retinde merekelik kúnderde shadyman shattyqqa bólene ár halyq ulttyq kıimderin kıip shyǵyp, kóńilderge qýanysh syılaıtynyn aıtýǵa bolady.
«Oblysta 103 etnos ókilderi turady. 71 etnomádenı birlestikter osy etnostyq toptardyń mádenıetin, tilin, salt-dástúrin damytý maqsatynda júıeli jumys atqarýda. Olardyń 48-i aýdandar men qalalarda bolsa, oblys ortalyǵyndaǵy Dostyq úıinde 23 birlestik bar. Qazir Dostyq úıinde 5 bı ansambli, 2 vokaldy top: halyqtyq ataǵy bar «Achımnoýl», «Týǵan tel», «Sýdarýshka», «Arzý», úlgili horeografııalyq «Solnyshko», «Kýrdıstan», «Nazýgým» ansamblderi, balalardyń «Kórkem-aı» óner-tálim otaýy jumys isteıdi. «Kórkem-aı» byltyr Almaty qalasynda ótken balalardyń halyqaralyq «Kınotavrık» baıqaýyna qatysyp, ár nomınasııa boıynsha jeńimpaz atandy», deıdi Almaty oblystyq Qazaqstan halqy Assambleıasy tóraǵasynyń orynbasary, hatshylyq meńgerýshisi Ǵabıt Tursynbaı.
О́mir qajettiligi úshin osydan eki jyl buryn birliktiń beriktigin saqtaý maqsatynda Qaratal aýdanynyń ortalyǵyndaǵy úshtóbelik jylyjaıda uıymdastyrylǵan «Aýyl sharýashylyǵyndaǵy ınnovasııalar» atty halyqaralyq ǵylymı-tájirıbelik semınar jumysyna Qazaqstan, Reseı jáne Ońtústik Koreıa respýblıkasynyń ǵalymdary arnaıy kelip qatysqan edi. Nátıjesinde kókónisti jylyjaıda ósirýdiń ońtústikkoreılik tehnologııasyn oqyp-úırený ortalyǵy ashylyp, turǵylyqty halyqty jumyspen qamtamasyz etip, berekeniń bir bulaǵyn aǵyzýda.
Qazaqstan halqy Assambleıasynyń «Áleýmettik jaýapkershilik forýmyna» osy óńirden ındýstrııalyq-ınnovasııalyq jáne áleýmettik baǵyttaǵy 6 joba qatysty. Sóıtip, Qazaqstan halqy Assambleıasy tártip, turaqtylyq, dinı-izgilik dástúrlerdiń negizgi saqtaýshysy – orta taptyń múddelerin eskerip, onyń odan ári qalyptasyp, damı túsýine yqpal etetin sharalarǵa belsene atsalysýda. Buǵan qosa, halqymyzdyń ulttyq-mádenı sabaqtastyǵyn saqtaı otyryp, shaǵyn kásipkerlikti yntalandyrý, bıznes ókilderiniń áleýmettik jaýapkershiligin arttyrý, «Halyqtyq IRO» memlekettik baǵdarlamasyn túsindirý jáne basqa da birqatar jumystar atqarylyp jatqany taǵy bar.
Qazaqstannyń El birligi doktrınasynyń negizgi qaǵıdattary Elbasymyzdyń «Qazaqstan-2050» Strategııasynyń taraýlarymen tyǵyz astasyp jatyr. Tárbıe, bilim berý, mádenıet jáne aqparat salasy arqyly, azamattyq qoǵam ınstıtýttaryn jumyldyrý arqyly keshendi sharalar Jetisý jerinde de júıeli túrde júzege asýda. El birligi doktrınasynda aıtylǵan, halyqtyń birligin negizdeıtin birinshi qaǵıdat «Bir halyq – bir el – bir taǵdyr» uǵymy ortaq múddemizge jumyldyrýda. Barlyq eldi mekenderde jergilikti ákim, polısııa ınspektory, etnomádenı birlestik tóraǵasy nemese jergilikti belsendi azamattardan turatyn qoǵamdyq keńester qurylyp, turǵylyqty halyqpen úzdiksiz jumys júrgizýde. Sonyń bir dáleli retinde oblys halqynyń polıetnostyq quramy qalyptasýyn, turaqtalýy men damýyn zertteý maqsatynda I.Jansúgirov atyndaǵy Jetisý memlekettik ýnıversıtetinde aımaqtyq «Innovasııa» baıqaýy aıasynda «Bir el – bir taǵdyr: Almaty oblysy etnostarynyń damý jáne qurylý tarıhy» jobasyn aıtýǵa bolady.
Doktrınadaǵy ekinshi qaǵıdat – etnostyq, bolmasa, basqa da shyqqan tegine, dinı ustanymyna jáne áleýmettik jaǵdaıyna qaramaı, barlyq azamattarǵa teń múmkindik berý bolsa, úshinshi qaǵıdat biriktirýshi jáne bekitýshi bastaý retinde ult rýhyn nyǵaıtý jáne damytýǵa úlken mán berilip keledi. Bul, eń aldymen, qazaq tiliniń memlekettik til retinde qoldanys aıasyn keńeıtýge qatysty ekeni anyq. Sondyqtan beıbitshilik pen turaqtylyqtyń ózdiginen bola qalmaıtyny bárimizge aıqyn. Ol – qoǵam men memlekettiń kúndelikti jáne júıeli jumysynyń nátıjesi. Onyń ishinde etnomádenı birlestikterdiń de úlesi mol.
Nurbol ÁLDIBAEV,
«Egemen Qazaqstan».
Almaty oblysy.
