• 26 Qańtar, 2013

Jemqorlyq joıylýy tıis

400 ret

kórsetildi

10 mın

oqý úshin

Egemen Qazaqstan

Jemqorlyq joıylýy tıis

Senbi, 26 qańtar 2013 7:18

Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti – Elbasy Nursultan Nazarbaev óziniń «Qazaqstan-2050» Strategııasynda ulttyq quqyqtyq júıeni jańǵyrtýǵa aıryqsha toqtaldy. Bul qundy qujatta barlyq jerde tártip pen rettilik ornatý jaıy alǵa tartyldy. Sonyń ishinde eń usaq quqyq buzýshylyqtyń ózimen ymyrasyz kúresý kerektigi aıtyldy. Al qoǵamdy jaılaǵan dert retinde kórinis bergen sybaılas jemqorlyqpen kúres burynǵydan da keń qanat jaıǵaly otyr.

Senbi, 26 qańtar 2013 7:18

Qyzylorda oblystyq departamentiniń bastyǵy, qarjy polısııasynyń polkovnıgi
Maqsat QOJABAEVPEN suhbattasqan edi.

– Maqsat Amanqululy, Memleket basshysy óziniń 2050 jylǵa deıingi damýymyzdyń strategııasyn belgilep bergen Joldaýynda quqyq qorǵaý salasynyń jumysyna da erekshe nazar aýdaryp, naqtyly tapsyrmalar berdi. Olardy júzege asyrý baǵytynda oblys qarjy polısııasy qandaı jobalar men josparlardy belgilep otyr?
– Elbasymyzdyń 2050 jylǵa deıingi elimizdiń damý strategııasy týraly Joldaýynda Prezıdent Ákimshiligi men Qaýipsizdik Keńesine Úkimetpen birlesip, vedomstvoaralyq jumys tobyn qurý jáne 2013 jyldyń ekinshi toqsanynyń aıaǵyna deıin quqyq qorǵaý júıesin odan ári jańǵyrtý baǵdarlamasynyń jobasyn ázirleý tapsyryldy. Osynyń ózi bul saladaǵy mindetterdiń asa zor ekenin bildiredi. Rasynda da jemqorlyq degen jaı bir quqyq buzýshylyq emes. Ol memlekettik qyzmettiń tıimdiligine degen senimdi setinetedi jáne ulttyq qaýipsizdikke qater tóndiredi. Prezıdent osy jaılarǵa erekshe ekpin túsire kelip, bizdiń túpki maqsatymyzdyń jemqorlyqty qubylys retinde joıý ekenin atap ótti. Ol jemqorlyqqa qarsy zańnamalardy jetildirý arqyly kúresti qatty kúsheıtýimiz kerek ekenine nazar aýdardy. Árıne, tamyryn tereńge jaıǵan sybaılas jemqorlyqpen kúresýdiń ońaı bolmaıtyny belgili. Sondyqtan ony qurtý maqsatynda aldymen sol keseldiń týý, damý sebepterin anyqtaýymyz jáne onyń qozýyna jaǵdaı týǵyzbaýymyz kerek. Osyndaı asa qaýipti qoǵamdyq keseldiń aldyn alyp, jolyn kesý úshin bizdiń departamenttiń jeke quramy sybaılas jemqorlyq kórinisterine qoldan kelgeninshe tosqaýyl qoıyp, elimizdiń ekonomıkasynyń qaryshtap damýy jáne halqymyzdyń ál-aýqatynyń jaqsara túsýi jolynda aıanbaı eńbek ete bermek. Sonda ǵana halyq seniminiń údesinen shyǵatynymyz sózsiz.
– Endigi áńgimeni byltyrǵy jyly elimizdiń kúlli quqyq qorǵaý organdaryn qamtyp ótken attestattaý naýqanyna bursaq. Onyń qorytyndylary departamentke qandaı ózgerister ákeldi? Bul oraıdaǵy jumystar sizdiń kóńilińizden shyǵa ma?
– Attestattaýdy ótkizýdiń basty maqsaty qatarymyzdy kásibı emes, óz atyna kir keltirgen qyzmetkerlerden tazartý, qarjy polısııasy organdarynyń kadrlyq quramyn qyzmettik mindetterin qoǵam talaptaryna saı atqara alatyn qyzmetkerlermen tolyqtyrý bolyp tabylady. Qarjy polısııasy agenttiginiń janyndaǵy ortalyq attestattaý komıssııasynyń jáne aýmaqtyq qarjy polısııasy departamentteri janyndaǵy aımaqtyq komıssııalarynyń jumysyna qoǵamdyq birlestikterdiń, saıası partııalardyń, kásipkerler assosıasııalarynyń jáne buqaralyq aqparat quraldarynyń ókilderi tartyldy.
Bizdiń departament qyzmetkerlerin kezekten tys attestattaýdan ótkizý nátıjesi de belgili boldy. Taǵaıyndalýy jáne jumystan bosatylýy agenttik nomenklatýrasyna kiretin 11 qyzmetkeri ortalyq attestattaý komıssııasynda jaqsy nátıjege ıe bolyp, onyń 2-i joǵary laýazymdarǵa taǵaıyndalýǵa usynyldy. Aýmaqtyq attestattaý komıssııasy attestattaýdan ótýge tıisti 106 qyzmetkerdiń 1-i syrqatyna baılanysty attestattaýǵa qatysqan joq. 2 qyzmetker komıssııanyń joǵary talaptaryn túsinip, attestattaýdan ótýden bas tartyp, jumystan shyǵýǵa baıanat jazdy. Qalǵan 103 qyzmetkerdiń 5-i joǵary laýazymǵa taǵaıyndalýǵa jiberilse, 77-i laýazymdaryna sáıkes keledi dep tanyldy, 11-i tómen laýazymdarǵa taǵaıyndalýǵa, 5 qyzmetker basqa qyzmetterge aýysýǵa jáne 5 qyzmetker qarjy polısııasy organdarynan jumystan shyǵarýǵa usynyldy. Aýmaqtyq attestattaýdan ótýdiń ekinshi kezeńinde 2 qyzmetker ózderiniń atqaryp otyrǵan laýazymdaryna saı ekenderin dáleldep shyqty. Departamenttiń jeke quramy attestattaý ótkizý is-sharasynan keıin 20 paıyzǵa jańartylyp, qazirgi tańda qarjy polısııasynyń qatarynda memleket pen azamattardyń quqyqtaryn qorǵaý jolynda óz mindetterin adal oryndaýǵa daıyn mamandar qaldy.
– Oblys qarjy polıseıleri jyldy qalaı aıaqtady? Jyl ishinde sybaılas jemqorlyqqa qatysty qylmystyń qandaı salasy aıryqsha oryn aldy?
– Departament qyzmetkerleri ótken jyly barlyǵy 433 qylmysty anyqtady. Onyń ishinde ekonomıkalyq qyzmet salasynda 341 qylmys tirkeldi. Aldyn ala tergeý óndirisimen aıaqtalǵan qylmystar boıynsha anyqtalǵan memleket pen azamattarǵa keltirilgen zalal mólsheri 1,748 mlrd. teńgeni qurady. Sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúres qarjy polısııasy organdary qyzmetiniń basty basymdyqtarynyń biri bolyp tabylady. Qoldanylǵan sharalar nátıjesinde 2012 jyldyń 12 aıynda sybaılas jemqorlyq sanatynda 86 qylmystyq is qozǵaldy. Departament sot oryndaryna zańdy sheshim qabyldaý úshin joldanǵan sybaılas jemqorlyq sanatyndaǵy qylmystyq ister boıynsha ótken jyly barlyǵy 21 memlekettik qyzmetker sotty boldy. Onyń ishinde quqyq qorǵaý organdary boıynsha – 5, sot organdary boıynsha – 2, densaýlyq saqtaý salasy boıynsha – 3, bilim salasy boıynsha – 4, jergilikti bılik organdary boıynsha – 2, aýylsharýashylyq salasy boıynsha – 1 jáne ulttyq kompanııalar boıynsha 1 qyzmetker aıypty dep tanylyp, tıisti jazalaryn aldy.
Sybaılastyq qylmystardyń ishinde paraqorlyq deregimen 40 is qozǵaldy. Bul 2011 jyldyń tıisti kezeńimen salystyrǵanda, osy sanattaǵy qylmystar sany 2,5 esege óskenin kórsetedi. Mysaly, 2012 jyldyń 18 mamyrynda oblystyq qarjy polısııasy qyzmetkerleri Aral aýdandyq bilim bólimi bastyǵyn №4 mektep-lıseıdiń dırektorynan 100 000 teńge para alýy ústinde ustady. Budan bólek, «Aqmeshit-Melıorator» JShS dırektory E.Qalmahanov Jalaǵash aýdanyndaǵy «Buqarbaı batyr» kanalyn tazalaý jáne gıdrotehnıkalyq sý qurylysyn jóndeýden ótkizý jumystaryna qatysty tekserý júrgizgen qarjy polısııasy qyzmetkerine oń sheshim qabyldaý úshin 7 000 AQSh dollary kóleminde para usynýy kezinde qolǵa tústi. Osy fakti boıynsha qylmystyq is qozǵalyp, ol sot sanksııasymen qamaýǵa alyndy.
– Quqyq qorǵaý organdary, sonyń ishinde qarjy polısııasy jumysynyń tabysty bolmaǵy kóp jaǵdaıda olarǵa azamattardyń senim kórsetýimen baılanysty ekeni de belgili. Bul rette qyzylordalyq qarjy polıseıleriniń jergilikti turǵyndarmen baılanysynyń deńgeıi qandaı?
– Azamattardyń qarjy polısııasyna degen senimderiniń artýy bizdiń qyzmetimizdiń jaqsy nátıjeleri dep bilemin. Departamenttiń kezekshi bóliminde «144» sandy «Senim telefony» oblys aýmaǵyndaǵy barlyq eldi mekenderdegi turǵyndardan túsken sybaılas jemqorlyq jáne ekonomıkalyq qylmystar týraly habarlamalardy der kezinde tikeleı qabyldaý maqsatynda táýlik boıy qyzmet atqarady. О́tken jyly «Senim telefonyna» túsken 18 habarlama boıynsha 3 derek tolyq dálelin taýyp, qylmystyq is qozǵaldy. Jalpy, sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúres kez kelgen qoǵam men memleket úshin erekshe másele bolyp tabylady. Jemqorlyqpen kúres qoǵam úshin árýaqytta da úzdiksiz mindet, sondyqtan bul qoǵamdyq keselmen kúresýde árbir azamat óziniń jemqorlyqqa degen kózqarasyn, sana-sezimin ózgertip, quqyqtyq mádenıetin joǵarylatý qajet dep sanaımyn. Bul baǵytta turǵyndardyń jemqorlyqqa qarsy quqyqtyq oı-órisi men mádenıetin damytý jáne qalyptastyrý basty nazarda tur.
Qazirgi tańda qylmystyq qýdalaý sharalarymen birge sybaılas jemqorlyqtyń aldyn-alý sharalary da keńinen júrgizilip keledi. Bul jumysty biz óz kúshimizben, sonymen birge, quqyq qorǵaý jáne jergilikti bılik organdarymen, «Nur Otan» halyqtyq-demokratııalyq partııasymen, úkimettik emes uıymdarmen jáne tikeleı turǵyndarmen tyǵyz baılanysta iske asyryp kelemiz. О́tken jyly oblysymyzdaǵy barlyq aýdandardy aralap, jergilikti turǵyndarmen kezdesýler ótkizip, olardyń aýdan kóleminde bolyp jatqan zańbuzýshylyqtar týraly aryz-shaǵymdaryn jáne sheshilmeı júrgen máseleler týraly oılaryn tyńdap, óz tarapymyzdan zań aıasynda sheshim qabyldaý sharasyn júrgizdik. Aıta ketetin bir jańalyq, byltyrǵy 23 tamyzda Úkimettiń qaýlysymen sybaılas jemqorlyq quqyq buzýshylyq faktisi týraly habarlaǵan nemese sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúreste ózge de jolmen járdemdesken adamdardy kótermeleý qaǵıdalary bekitildi. Bizdiń jumysymyzdyń jemisti bolmaǵyna osynyń óziniń septigi tıetinine senimdimin.
Áńgimelesken Serik PIRNAZAR,
«Egemen Qazaqstan».
QYZYLORDA.