Eliniń er tulǵasy

1951-1954 jyldary Keńes Armııasy qatarynda azamattyq min­­detin atqaryp kelgen soń, 8 jyl boıy Qazaqstan Kom­partııa­sy Sokolov aýdandyq komıtetiniń nusqaýshysy, mashına-traktor stansasy men «Iаvlenskıı» keń­shary partııa bıýrosynyń hat­shysy qyzmetin atqardy. Osy jyl­dary óndiristen qol úzbeı Talǵar aýyl sharýashylyǵy tehnıkýmyn agronom mamandyǵy boıynsha aıaqtaıdy, al sodan keıin Joǵary partııa mektebin biti­redi. 

1962 jyly ol artta qalǵan «Afa­nasevskıı» keńsharynyń dırektory bolyp taǵaıyndalady jáne 2 jyldan keıin ony ozattar qataryna shyǵarady. Tórt jyldan keıin bilikti basshy Sokolov aýdan­dyq partııa ko­mıtetiniń birin­shi hatshysy bolyp saılanady. Osy qyzmette onyń uıym­das­tyrýshylyq qabiletiniń jańa qyrlary ashylyp, aýdan qysqa merzimde iri aýyl sharýashylyǵy óndirýshileriniń birine aınaldy. Sharýashylyqtyń eko­nomıkasy­ nyǵaıa tústi, turǵyn úı, jol, ón­­­di­­ris­­tik nysandar qurylysy óris aldy. Kóp keshikpeı M.Saǵdıev ja­ńa­­dan ashylǵan Jambyl aýdanyna bas­shylyqqa jiberildi, al taǵy birqatar ýaqyttan keıin  Tor­ǵaı oblystyq atqarý komıteti tóraǵasynyń birinshi orynbasary laýazymyna taǵaıyndaldy. Ol óziniń kúndelikti eńbegimen jáne qajyr-qaıratymen kúrdeli tabı­ǵı-klı­mattyq jaǵdaıdaǵy osy aımaqta aýyl sharýashylyǵy óndirisin eleýli túrde kóterýge, onyń materıaldyq-tehnıkalyq baza­syn nyǵaıtýǵa, eldi meken­derdi abattandyrýǵa jáne elektr­lendirýge, avtomobıl joldary men baılanys quraldary jeli­siniń keńeıýine kúsh saldy. Ha­lyq aǵartý, densaýlyq saqtaý jáne mádenıet isterinde eleýli il­gerileýshilikke qol jetkizildi. Oblys ortalyǵy – Arqalyq qala­synda pedago­gıkalyq ınstıtýt pen birneshe tehnıkým, Mádenıet úıi jáne drama 

1980 jyly el basshylyǵy ony Qazaq KSR Balyq sharýashy­lyǵy mınıstri qyzmetine joǵa­rylatty. Osy mańyzdy saladaǵy is­tiń jaǵdaıy men problemalaryna tez arada qanyqty. Buǵan onyń sharýashylyq qyzmetindegi jáne uıymdastyrý jumystaryndaǵy burynǵy jınaǵan tájirıbesi jaqsy kómektesti. Halyqqa ish­ki sý qoımalaryndaǵy balyq ónim­­­­derimen qatar  teńiz  balyǵy  jáne  balyq ónimderi qoljetimdi boldy. Respýblıka astanasynda jáne oblys ortalyqtarynda zamanaýı saýda-tehnologııalyq jáne tońazytqysh jabdyqtarmen jaraq­tanǵan mamandandyrylǵan «Muhıt» dúkenderiniń jelisi keńeıdi. 

1983-1985 jyldary M.Saǵdıev Qos­­tanaı oblystyq atqarý komı­te­ti­niń tóraǵasy bolyp qyzmet at­qar­dy. Teriskeı óńiriniń egin­shilik máde­nıetin arttyrý, tur­ǵyn úı jáne kommýnaldyq-tur­­mystyq nysandar salý, jol qu­ry­­­lysyna baılanysty kúres ta­ban­­­­dylyqpen júrgizildi. О́ner­­­kásip kásip­oryndarynda, qu­­­ry­­lystarda sha­rýa­shylyq esep ustanymdaryn engizýge, al aýyl sharýashylyǵynda – ren­­tabel­dilikti arttyrýǵa jáne óz qarajattary esebinen keńeı­tilgen udaıy óndiristi qam­ta­masyz etýge basa kóńil bólindi. 

Maqtaı Ramazanuly ózine tán qajyr-qaıratpen jáne is­ker­­likpen keńes jáne partııa or­­gandarynyń jumys stıli men ádis­terin jetildire otyryp, jas­tardy tárbıeleý jáne oqytý, halyq­tyń densaýlyǵyn qorǵaý, olardyń má­denı-turmystyq muqtajdaryn qana­ǵattandyrý máse­lelerimen yjdaǵatpen aı­nalysty, munyń barlyǵy zor er­likti, tabandylyqty, dıp­lo­matııalyq sheberlikti talap etti. 

1985-1989 jyldary M.Saǵdıev Kók­shetaý oblystyq partııa komı­tetiniń birinshi hatshysy bolyp jumys jasady jáne bul óńirdi Qazaqstandaǵy al­dyń­ǵy oryndardyń birine shy­ǵardy. Budan keıin ol Qazaq KSR Joǵarǵy Keńesi Tó­ralqa­synyń tóraǵasy, el Prezı­dentiniń keńesshisi boldy, Qazaq­stan Kompartııasy Ortalyq Ko­mı­tetiniń múshesi, Joǵarǵy Keńestiń, Parlament Májilisiniń de­pý­taty bolyp saılandy. 

1991 jyldyń sońynan Maqtaı Saǵdıev Ardagerler Ortalyq keńesine on toǵyz jyl basshylyq etti. Budan basqa Qazaqstan halqy Assambleıasy keńesiniń múshesi, Prezıdent janyndaǵy sybaılas jemqorlyqpen kúres jáne memlekettik qyzmetshilerdiń qyz­mettik etıkasyn saqtaý másele­leri jónindegi Memlekettik keńes tóraǵasynyń orynbasary, el Prezıdenti janyndaǵy ulttyq keńes­tiń múshesi boldy. 

El táýelsizdiginiń alǵash­qy­ kúnde­rinen bastap, Maqtaı Ra­ma­zanuly Tuń­ǵysh Prezı­den­timiz Nursultan Ábish­uly Nazar­baevty asqan belsendilik­pen qoldap, qýattady, sóıtip res­pýblıkany ekonomıkalyq jáne áleýmettik turǵydan damytý, qazaqstandyq qoǵamdaǵy ult­aralyq kelisimdi nyǵaıtýda Memleket basshysynyń senimdi serigi bola bildi. Elba­synyń barlyq bastamalaryn­ Res­pýblıkalyq Ardagerler­ uıy­my dereý qoldap, el ara­synda tıisti úgit-nasıhat jumys­ta­ryn júrgizýde, jastarǵa tár­bıe berý jumystarynda bar yn­ta-jigerimen atsalysty. Ár­daıym osy baǵytta ardagerler elimizdegi Prezıdent saılaýy naý­­qandarynda aldyńǵy qatar­dan kórine bildi. Osyǵan oraı 1998 jyly Respýblıkalyq Ardagerler uıymynyń kezekten tys III sezinde Nursultan Ábishuly Nazar­baevty prezı­dent­tikke úmit­­­­kerlikke usyn­ǵanyn da atap­ ket­ken jón shyǵar. 

Maqtaı Ramazanuly 80 jasqa tolǵan­nan soń Prezıdenttiń qa­byldaýynda bolyp, birge istegen jyl­daryna rıza­shylyǵyn bildirip, den­saýlyǵyna baılanysty ju­mys­tan bosatýǵa ótinish jazǵan. О́kinishke qa­raı, sodan keıin kóp uzamaı 84 jasqa qaraǵan sha­ǵynda baqılyq bolyp ketti.

Marqumnyń balalarynyń ótinishi boıynsha, kúni keshe ǵana ómirden ozǵan, kóp jyl Ardagerler uıymyndaǵy Maqań­nyń orynbasary, general Muqy­shev Bek­bolat Bapanulynyń qurasty­rýymen kezindegi basshysynyń ǵıb­ratty ómirin jáne eńbek jolyn eske alý maqsatynda «Nar Tulǵa» atty estelik kitap jaryq kórgen bolatyn. Osy eńbek M.R.Saǵdıevtiń rýhyn bıiktetip, ar­­­tynda óshpes iz qaldyrǵan mura retinde mazmuny men maǵynasy jaǵynan keleshek urpaqqa, res­pýblıkamyzdyń jas­taryna, stýdentter men oqýshylaryna tálim-tárbıesimen birge tynymsyz eń­bektiń, qajymas qaırattyń, sheshen­diktiń, kisiliktiń úlgisi retin­de taptyrmas dúnıe bolyp shyqty.

Men de birneshe márte Ma­qań­­men kezdesip, áńgimelesken sát­terdi eske túsirip jáne búgingi elimizdiń ardagerler uıymynyń tynys-tirshiligine tikeleı aralasyp júrgenimde ol kisiniń parasatty bolmysyna, ótken ıgi is­te­rine tánti bolǵanmyn.

Maqtaı Saǵdıev sertke berik, adal minezimen el birligine saı týǵan shyn mánindegi aqylman saıasatker, bilikti memleket jáne qoǵam qaıratkeri ekenin dáleldep ótti. Sol asyldyǵyn Prezıdent te tanydy, syılaı bildi.

Maqtaı Saǵdıevtiń dúnıeden ozýyna baılanysty el Prezı­dentiniń marqumnyń otbasy men týǵan-týystaryna kóńil aı­tý jedel­hatynda: «Maqtaı Rama­zan­uly uzaq ta ǵıbratty ǵumyr keshti. Ol ártúrli joǵary laýazymdy qyzmetterdi zor abyroımen atqaryp, óziniń bar bilimi men uıymdastyrýshylyq darynyn týǵan eliniń ıgiligine jumsady. Qaı qyzmette de ózin qarapaıym, jan-júregi adal ári istiń kózin biletin bedeldi tulǵa retinde tanytyp, halqymyzdyń shynaıy qurmeti men súıispenshiligine bó­lendi. Ol kisiniń eńbegi men jar­qyn dıdaryn halqymyz umyt­paıdy» delingen.

M.R.Saǵdıevtiń eren eńbegi mem­leket tarapynan da laıyqty túr­de baǵalandy. Ol úsh ret «Eń­­bek Qyzyl Tý», «Lenın», «Ok­tıa­br revolıýsııasy», «Para­sat» orden­deri­men jáne de kóptegen medaldarmen marapattaldy.