Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń eline sińirgen qyzmetine barsha qazaqstandyq kýá. Osynaý ólsheýsiz eńbek jóninde sóz qozǵaǵanda búgingi Qazaqstannyń berekeli tynys-tirshiligi, qaryshty qadamdary, halyqaralaq arenadaǵy bıik bedeli oıymyzǵa orala ketedi... Sanada jańǵyrǵan bul oıdy ári qaraı tereńdete túskende jappaı qyryp-joıatyn ıadrolyq qarýdan ada elge aınalǵanymyz, Semeı polıgonynyń jabylýy, jańa elordanyń boı kóterýi, Negizgi Zańymyzdyń qabyldanýy, Qarýly Kúshterimizdiń qurylýy, shekaramyzdyń shegendelýi, tól teńgemizdiń qoldanysqa engizilýi, syrtta júrgen qandastarymyzdyń atajurtqa oralýy, rýhanı qundylyqtarymyz qaıta jandanyp, mádenı ómirimizde eleýli ózgerister bolǵany, budan da ózge kóptegen ózekti máseleniń sheshimin tapqany eriksiz esińe túsedi. Biz bul jerde qol jetkizilgen tabystardyń bir ǵana bóligin sóz etip otyrmyz. Eger kóńil kókjıegin, oı órisin keńeıte otyryp sóılesek, Qazaqstannyń sońǵy otyz jyl ishindegi jetistikteri az emes. Degenmen, táýelsiz Qazaqstannyń joǵaryda atalyp ótken ıgilikteriniń birqataryna arnaıy toqtala keteıik.
Elbasynyń bastamalary Qazaqstandy ıadrolyq qaýipsizdikti nyǵaıtý boıynsha kóshbasshy elge aınaldyrdy. Bul óz kezeginde memleketimizdi álemge beıbitshilikten ózge nıeti joq el retinde moıyndatty. Sonymen qatar elimizdiń bitimgerlik baǵytyndaǵy qadamdary, aımaqtyq jáne halyqaralyq yqtımal kıkiljińderdiń aldyn alýdaǵy batyl is-qımyldary álemdik qoǵamdastyq tarapynan joǵary baǵasyn alyp otyr.
Búginde Qazaqstannyń araaǵaıyndyq, bitimgershilik bastamalarynyń tutas tarıhy qalyptasqan. Bul shejire Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń táýelsizdiktiń alǵashqy kezeńderimen tuspa-tus kelgen Taýly Qarabaq janjalyn retteý maqsatyndaǵy araaǵaıyndyq qyzmetinen bastalady. Sodan bergi jyldardaǵy Qazaqstannyń kóptegen bitimgerlik is-qımyly talaılardyń ashýyn aqylǵa jeńdirýine, sabasyna túsýine sep boldy. Buǵan qatysty aıtar mysalymyz jetkilikti. Endi sonyń birin qysqasha aıta ketsek. Osydan tórt jyl buryn reseılik bombalaýshy ushaqtyń atyp túsirilýine qatysty Túrkııa-Reseı arasy tym nasharlap ketken-di. Bul kıkiljiń keń óris alyp ketse, eki jaqqa da ońaı tımeıtini belgili edi. Sol kezde Prezıdent Nursultan Nazarbaev iske kirisip, Túrkııa-Reseı qarym-qatynasyn búlinýden saqtap qaldy...
Qazaqstannyń 2017-2018 jyldarǵa BUU Qaýipsizdik Keńesiniń turaqty emes múshesi bolyp saılanýy da elimizdiń abyroıyn asyrdy. Bul bedeldi uıymǵa múshe bolýymyzǵa álem aldyndaǵy bedeli men bitimgershilik bastamalary tikeleı yqpalyn tıgizdi. Sondaı-aq Sırııa daǵdarysyna qatysty kelissózderdi júrgizý úshin elimizdiń beıtarap alań usynǵany, onyń «Astana prosesi» degen ataýmen tarıhta qalǵany belgili.
Elimizdiń BUU, EQYU, ShYU, IYU, AО́SShK, EAEO, UQShU tárizdi halyqaralyq jáne aımaqtyq uıymdardyń belsendi qatysýshysy bolyp, olardyń jumysyna óz bastamalarymen serpin berip kele jatqany kóńilge maqtanysh sezimin uıalatpaı qoımaıdy. Qazaq eliniń 2010 jyly EQYU-ǵa, 2011-2012 jyldary elimizdiń IYU-ǵa tóraǵalyq etkenin, EKSPO-2017 kórmesin joǵary deńgeıde uıymdastyrǵanyn erekshe atap ótkenimiz oryndy.
Qazaqstan táýelsizdik jyldarynda ekonomıkalyq damýymen, ınvestısııalyq tartymdylyǵymen keńinen tanyldy. Bul damyǵan 50 eldiń qataryna qosylýymyzǵa múmkindik berdi. Munyń barlyǵy buryn álemge esigi jabyq bolyp kelgen elimizdiń ashyqtyǵyn qamtamasyz etken Elbasynyń ıntegrasııalyq saıasatynyń aıqyn jemisi dep senimmen aıta alamyz. Kásipkerlik salasyna jetkilikti deńgeıde qoldaý kórsetilýi, syrtqy jáne ishki ınvestorlar úshin tıimdi jaǵdaılar jasalýy, adam kapıtalyn damytý isiniń jolǵa qoıylǵany álemdik bıznes-qaýymdastyqtyń Qazaqstanǵa degen senimin nyǵaıtty.
Taǵy bir erekshe toqtala keter jaıt – shekara máselesi. Halyqaralyq daý-damaıdyń týyndaýyna kóbinese shekara bólýdegi kelispeýshilikter sebep bolyp jatady. Álemde nebir qaqtyǵystar shekara bólýde ortaq kelisimge kele almaýdan týyndaǵanyn, qazirgi tańda da keıbir elderdiń (Úndistan men Pákistan, Izraıl men Palestına, t.b.) aımaqtar úshin tartysy jahandyq qaýipsizdikke qater tóndirip otyrǵanyn bilemiz. Al Qazaqstan kórshi memlekettermen dıplomatııalyq kelisimder negizinde shekarasyn shegendep, osy arqyly aımaqtyq qaýipsizdikti nyǵaıtýǵa ózindik úles qosty. Bul – Tuńǵysh Prezıdentimiz Nursultan Nazarbaevtyń tynymsyz júrgizgen jumysynyń aıqyn kórinisi.
Keıbir derekterge qaraǵanda, álem boıynsha qurlyqtaǵy shekaralardyń 25 paıyzy tolyq anyqtalmaǵan eken. Sońǵy kezdegi qaqtyǵystardyń 15 paıyzy shekaralyq túıtkilderdiń sheshilmeýinen týyndaǵan. Osy derekterdiń ózi elimizdiń shekara máselesin tııanaqtap alǵanynyń qanshalyqty mańyzdy ekenin uqtyrady. Osy arada Qytaı, Reseı, Ortalyq Azııa elderimen shekara bólýdegi ońtaıly isterdi bylaı qoıǵanda, 2018 jyldyń 12 tamyzynda Kaspııdiń quqyqtyq mártebesi týraly konvensııanyń bekitilýi el qaýipsizdigin nyǵaıta tústi. Osy Konvensııanyń qabyldanýy Qazaqstan shekarasyn zańdy túrde bekitý isiniń tolyq aıaqtalǵanyn bildirdi. Beıresmı «Kaspıı teńiziniń konstıtýsııasy» dep atalyp ketken Konvensııa Kaspıı óńirindegi saıası turaqtylyqty saqtaýdaǵy rólimen qundy. Sondyqtan osynaý máselelerdiń báriniń tabysty sheshilýi Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń eńbegimen, halyqaralyq arenadaǵy bıik bedelimen, memleketimizdiń kópvektorly syrtqy saıasatymen tikeleı baılanysty ekenin aıtýymyz kerek.
Shekarańdy halyqaralyq qoǵamdastyq, kórshi elder zańdy túrde moıyndamasa, tirshiligiń berekeli bola qoımasy anyq. Sol sebepti el shekarasynyń quqyqtyq negizde tolyq naqtylanýy eń basty jetistikterimizdiń biri sanalady.
Árıne qaı memleket bolsyn óziniń ishki birligin nyǵaıtýǵa basymdyq beretini aıtpasa da túsinikti. Bul baǵytta da Qazaqstan ózindik úlgisimen, aýqymdy sharalarymen erekshelenip keledi. Osy arada qoǵamdyq kelisimdi nyǵaıtý, tatýlyqty tý etip kóterý maqsatynda júrgizilgen júıeli jumystar jetkilikti. Elbasy bastamasymen qurylǵan Qazaqstan halqy Assambleıasynyń qyzmeti atalǵan salaǵa serpin berip otyr. Eldegi barlyq etnostyń basyn biriktirip, uıystyryp otyrǵan bul ınstıtýttyń qyzmetin talaılar úlgi tutady.
Mádenı-rýhanı ómirine qatysty atqarylǵan sharýalar da ıgilikti isterimizdi eseleı túsýde. Máselen, «Mádenı mura», «Halyq tarıh tolqynynda» jobalary, Qazaq handyǵynyń 550 jyldyǵynyń toılanýy ulttyq sanamyzdy kóterdi. Sol sııaqty Elbasynyń «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy men «Uly dalanyń jeti qyry» maqalasynan týyndaıtyn mindetterdiń kún tártibine shyǵarylýy syrt kózdi elimizge degen qasań kózqarasynan aryltyp, ózimizdi tanı túsýge keńinen jol ashyp berdi.
Sonymen birge kóńilge jylylyq uıalatqan ıgilikti isterdiń biri – syrttaǵy qandastarymyzdyń elge oralýy. Bul Elbasynyń shekara syrtyndaǵy qazaq balasyn atajurtqa rııasyz peıilmen shaqyrýynyń arqasynda múmkin boldy. Búginde, Qudaıǵa shúkir, shartaraptan kelgen mıllıonnan astam qandasymyz óz atamekeninde tirshilik etýde, el damýyna súbeli úlesin qosýda.
Elbasynyń uıǵarymymen 2019 jyl Jastar jyly dep belgilendi. Búginde Jastar jyly aıasynda kóptegen shara júzege asyrylýda. Memleketimiz jastardy qoldaýdyń túrli tetikterin iske qosyp otyr. Basqasyn aıtpaǵanda, bir ǵana «Bolashaq» baǵdarlamasy arqyly jastarymyzǵa álemniń eń bedeldi oqý oryndarynda oqýǵa múmkindik berildi. Qazirgi tańda osy baǵdarlamamen bilim alǵan jastardyń sany 13 myńǵa jetip otyr.
Ornyqty damý, el birligin nyǵaıtý durys tańdalǵan, tııanaqty júrgizilgen saıasattyń arqasynda iske asyrylady. Demek, biz joǵaryda atap kórsetken barlyq jetistikter Elbasynyń memleket saıasatyn durys aıqyndaǵanyn, ony jaýapkershilikpen júzege asyra bilgenin naqty kórsetedi.
