Bizdi, ásirese suhbattasý barysynda qozǵalǵan myna bir másele oılandyryp tastady. Sóz arasynda bilimdi de jigerli inimiz Saıasat Nurbek «Damyǵan Batys elderine qarasańyz, jeke adamnyń múddesin joǵary qoıady. О́ıtkeni jeke adamǵa jaıly bolsa, búkil qoǵamǵa da jaıly. Al bizde ulttyq múdde degen bar. Ulttyq múdde deımiz de kóp isti teris jasaımyz. Al ony jeke adamdardan bul durys pa, burys pa dep eshkim surap jatpaıdy» degen oı qozǵady.
Qarap otyrsaq, Saıasattyń qozǵap turǵany óte oryndy másele. Proletarıat dıktatýrasy, ıaǵnı buqara halyq ústemdik qurýǵa negizdelgen Keńes Odaǵynyń ózinde bárin de bolashaq qamyna, sosıalızm murattaryna baǵyndyra otyryp, adamdarǵa jaıly qoǵam qurý, onyń erkindigin qamtamasyz etý kóp eskerilmegen edi. Aqyry turmysta Batys memleketterimen básekege tótep bere almaǵan Keńes Odaǵy qulady. Qarapaıym halyqtyń ózi onyń artyqshylyqtary men kemshilikterin durystap uǵa almaı qaldy.
Meniń túsinigimde, ulttyq múdde degenimiz bul – astananyń salynýy. Basynda bul ıdeıanyń jeke adamǵa da, kópshilikke unaı qoımaǵandyǵy anyq. О́ıtkeni saz balshyqqa batyp jatqan Aqmolanyń ornyna jańa astana salý degenimiz, bul – qıyndyqtarmen betpe-bet kelý ǵoı. Soǵan qaramastan jańa elorda salyndy. Kóz súısinetin ádemi qalaǵa aınaldy. Endi eshkimge jaman emes sekildi. Sóıtip bul ıdeıa ulttyq múddeni oılaýdyń jarqyn kórinisine aınalyp otyr.
Ekinshiden, eldiń ishine myńdaǵan shaqyrymdarǵa sozylǵan jańa temirjoldar tartylýda. Avtobandar salynýda. Biz ázirge olardyń qyzyǵyn áli kóre qoımasaq ta, osylardyń bári salynyp bitkende, búkil elimizge de, jeke adamdarǵa da jaıly bolyp shyqpaı ma? Osylardy qazir salyp almaı turyp jaıly turmysqa qalaı qol jetkizbekpiz? Árıne, Batys elderiniń ómiri jaıly, turmysy joǵary. О́ıtkeni olarda bári salynǵan. Olar salatyn úıin salyp, ishin qajetti jıhazdarmen toltyryp, endi solardy tek jaqsarta berý qamynda júrgen adamdarǵa uqsaıdy. Al bizde ázirge barlyq alań ashyq qoı.
Sondyqtan men bizdiń elimizde jeke múddege qaraǵanda ulttyq múdde áli de bolsa, joǵary turýy kerek dep esepteımin. Bizde sheshilmegen másele áli shashetekten. Til máselesin alaıyq, jer astynda jatqan ulttyq baılyqty ıgerý, ony halyq úshin iske jaratý máselesin alaıyq, joǵaryda aıtylǵan jaılylyqty qalyptastyrý maqsatyndaǵy áleýmettik-ekonomıkalyq ınfraqurylymdar qalyptastyrý máselesin alaıyq, qoǵamdy demokratııalandyrý baǵytyndaǵy saıası ınstıtýttardyń jáne olardyń qurylymdarynyń qalyptasý máselesin alaıyq. Mine, osyndaı óte ózekti máselelerdiń áli tolyq sheshimin tappaǵandyǵyna qaramastan, elimizde «Qazaqstan – qalyptasqan memleket» degen túsinik aıtyla bastady. Meniń oıymsha, bizge bulaı dep aıtýǵa áli erterek. Biz úsh júz jyl boıy halyq retinde ózimizdiń ulttyq múddemiz boıynsha jumys isteı almaı keldik. О́ıtkeni aman qalý jolynda arpalysqan zaman boldy, tizginimiz basqanyń qolyna tıdi. Tek sońǵy jıyrma bes jylda ǵana ulttyq múddemizge sáıkes biraz máselemizdi sheshtik.
Endi tipti «halyqtar jahandaný yqpalynda jutylyp bara jatqan kúrdeli zamanda el múddesin erteń kim qorǵaıdy?» degen suraq taǵy da bas kóterip tur. О́ıtkeni el múddesin, memleket tutastyǵyn birinshi kezekte qorǵaıtyn, memlekettiń myzǵymastyǵynyń berik kepili sanalatyn saıası kúsh – orta tap áli qalyptasyp, bel alǵan joq. Ony qalyptastyrýymyzdyń ózi – bizdiń ulttyq múddemiz bolyp tabylady.
