Álemde eriktiler qozǵalysy keń taraǵan. Máselen, jyl saıyn AQSh halqynyń 25,3 paıyzy, ıaǵnı 62,8 mıllıon azamaty volonterlikpen aınalysady. Ulybrıtanııada 21 mıllıon halyq. Ár elde, ár adamnyń bul ispen aınalysýyndaǵy múddesi de túrlishe. Sondyqtan keı eriktilerdi qoldaıtyndar da az emes. Aıtalyq irgemizdegi Reseıde ýnıversıtetke qujat tapsyrý barysynda erikti bolyp istegen belgili saǵattary úshin mektep túlekterine qosymsha ball qosyp, bıýdjet esebinen oqýǵa túsýge múmkindik bere bastady. Ol úshin talapkerdiń qoǵamdyq ómirdegi belsendiligi týraly aqparat beretin «eriktiniń jeke qujaty» engizilgen. Dál osyndaı qujat Moldova Respýblıkasynda da bar. Batystyń keıbir ýnıversıtetterinde oqýǵa túserde erikti retinde qoǵamǵa paıdańdy tıgizý – qoıylatyn negizgi talaptyń biri.
Elimizde buǵan deıin eriktiler qozǵalysy túrli sıpatta damydy. Keıbiri shaǵyn uıymdar retinde ómir súrdi. Olar tabıǵatqa qamqorlyq jasady, dalada qalǵan janýarlardy emdep, qaıyrymdy jandardyń qolyna tapsyrýǵa tyrysty. Sondaı-aq sońǵy jyldary apat kezinde jappaı halyqtyq kómek uıymdastyryldy. Qyzylaǵashty, Ortalyq jáne Shyǵys Qazaqstandy sý alǵanda kópshilik kómegin berýge talpyndy. Alaıda bul salany zańmen retteý qajet bolatyn. Sebebi quqyqtyq turǵyda erikti degen naqty mártebesi joq, onyń eńbegi eskerilmeıtin tulǵa edi. 2016 jyly 30 jeltoqsanda «Volonterlik qyzmet týraly» zań qabyldandy. Zańǵa sáıkes, 18-ge tolǵan kez kelgen azamat volonter bola alady, biraq 14 pen 18 jasqa deıingi jasóspirimderge ata-anasynyń jazbasha ruqsaty kerek. Degenmen, bul zań áli de kóptegen suraqtarǵa jaýap bermedi. Joǵaryda aıtylǵan, «volonterdiń tólqujaty», olardyń quqyǵy, olardy qoldaý mehanızmderi kórsetilmedi.
Volonterlik qyzmet júıesi tolyq rettelmese de, búginde qoǵamdyq, áleýmettik ómirde belsendilik tanytyp jatqan otandastarymyz barshylyq. Elimizde eriktiler qozǵalysyn damytýǵa arnalǵan 5 ortalyq jumys isteıdi. Qazaqstandaǵy alǵashqy eriktiler 2005 jyly «Jasyl el» baǵdarlamasy aıasynda kórine bastady. 2010 jyldyń ózinde atalǵan baǵdarlama aıasynda 114 myń adam qoǵamdyq is-sharalarǵa jumyldyrylǵan.
Arysta apat bolǵanda óz azamattarymyz da kómek berýden shet qalmapty. Túrkistan oblysy ákimdiginiń ókili Muhtar Seıitjapbarov Arys halqyna kómektesýge jınalǵan eriktiler sany shamamen 500-ge jetkenin aıtady. «Eriktilerdiń barlyǵy tirkelip jatqan joq, sondyqtan naqty sanyn aıtý múmkin emes. Keshe Atyraý oblysynan eki erikti qosyldy. Erteń Jambyl oblysynan 50, Qyzylorda oblysynan 40 adam keledi», deıdi ol.
«Eriktiler lıgasy» qoǵamdyq qorynyń jetekshisi Aısulý Ernııazovanyń aıtýynsha, sol kúni-aq uıym Almatyda Depo Evolutuion Park dep atalatyn kómek jınaý ortalyǵynyń jumysyn bastaǵan. Eriktilerge Almaty qalasynyń turǵyndary 560,5 kılo azyq-túlik pen 900 myń teńge jınaǵan. Aısulý Ernııazova aldaǵy kúnderi eriktiler qozǵalysynan 30 adam Arysqa attanatynyn málimdedi. Bul qazirgi málimetter ǵana. Al sol 24 maýsym kúni ońtústik óńirdegi, Shymkent qalasyndaǵy talaı turǵyn arystyqtardy úıine kirgizip, azyǵyn aparyp, «halyqtyq volonterlik» tanytty.
Eriktilik – azamattyq qoǵamnyń damýynyń bir kórinisi. Sebebi erikti túrde barymen bólisip, qolynan kelgen kómekti kórsetý adamnyń tulǵa retinde jańa deńgeıge shyqqanyn kórsetedi. Osyndaıda Masloýdyń qajettilikter pıramıdasy eske túsedi. Batys áleminiń tájirıbesine qarasaq, qoǵamnyń ál-aýqaty artyp, demokratııalyq ınstıtýttar qalypty jumysty istep, qaýipsizdik deńgeıi joǵary bolǵanda, volonterlik qozǵalys ta qoǵamdyq sıpat alǵan. Iаǵnı, eriktilik aıaqasty órship ketpeıdi. Onyń damýy úshin de belgili qoǵamdyq sharttar bar eken. Bálkim jaqyn aralyqta senbi ne jeksenbide, qol bosaǵan ýaqytta erikti bolyp, qajet jandarǵa, jan-janýarǵa, tabıǵatqa qolushyn berý bizdiń azamattarǵa da qalypty jaǵdaıǵa aınalar. Al siz erikti bolýǵa daıynsyz ba?
