Sonaý bir jyldary Mańǵystaý óńirine tanymal Qulshyq Jubaev degen aqsaqal Ámın Elemesulyn álem-jálem sózben áspettep jatpaı-aq Aqmyshta týyp, AQSh-tan ozǵan dep bir-aq aýyz sózben túıgen eken. «Aqmysh» Mańǵystaý óńirindegi saıahatshylar kóp baratyn Sherqala mańynda ornalasqan taýdyń aty, ıaǵnı ol jelaıaq aǵamyzdyń kindigi kesilgen jer. Al Qulshekeńniń «AQSh-tan ozǵan» degen kelesi tirkesin tápsirlesek, AQSh pen KSRO memleketteri bir-birine des bermeı, úzeńgi qaǵysyp taıtalasyp turǵan 1960 jyldary eki el arasynda «Ǵasyr jarysy» degen atpen 4h100 metrlik estafetashylar saıysy ótip turdy. Osy týrnır 1965 jyly Kıevte uıymdastyrylyp, alyp ımperııa Keńes odaǵynyń abyroıyn qorǵaý úshin Ámın Tuıaqov, Ǵusman Qosanov, Edvın Ozolın, Nıkolaı Polıtıko tórttigi jasanyp jarys jolyna shyǵyp, bir jyl buryn Olımpıada chempıony bolǵan AQSh estafetashylaryn shańǵa kómip, qumǵa bóktirip aıdy aspanǵa shyǵarady. Joǵarydaǵy Qulshyq qarııa osyny aıtyp otyr.
Joǵarydaǵy tórttiktiń biri, búginde kózi tiri Edvın Ozolın 2010 jyly jaryq kórgen «Sprınterskıı beg» atty ǵumyrnamalyq kitabynda: «Ámın Tuıaqov shalǵaıda týyp, shyńǵa shyqqan tulǵa. Biz qatarymyzda qos qazaq Qosanov pen Tuıaqov barda jeńilmeıtinimizge senimdi edik» dep jazypty.
Sol sııaqty zańǵar qalamger, Ámın aǵamyzdyń qurdas-dosy Ábish Kekilbaev: «Keńes zamanynda sportta talaı sańlaqtarymyz júrgenimen álemdik, odaqtyq birinshilik fınalyna jiberilmeıtin. Ásirese, Ábdisalan Nurmaqanov pen Ábilseıit Aıhanovtyń jarys saıyn Qulagerdiń kebin kıetinin kórgenimizde júıkemiz júnjip, júregimiz jıdip qoıa beretin. Qazaqtar arasynan sporttaǵy osyndaı Bermýd ótkeleginen alǵash ret aman ótken adam – Ámın Tuıaqov», dep jelaıaq dosyna aıryqsha baǵa bergen eken.
Bizdiń aıtpaǵymyz: qazaqtan shyqqan ǵasyr júırigi Ámın Tuıaqov týraly bilgisi kelgen pende 2017 jyly Mańǵystaý oblysy ákimdiginiń qoldaýymen jaryq kórgen «Dúnıeni dúbirletken daraboz» atty jınaqty (qurastyrǵan – J.Qulıev) oqyp kórgeni jón. Bul týyndyda sport taqyrybyna qalam terbep júrgen J.Hısymov, N.Júnisbaıuly, Q.Rysbek qatarly 30-ǵa tarta avtordyń Ámın aǵa týraly jazǵan estelikteri men suhbattary toptastyrylyp, sonymen qatar ár jyldary jelaıaq júıriktiń sporttyq jetistikteri jaıly gazet-jýrnaldarda jaryq kórgen maqalalar jıyntyǵy jaryq kóripti.
Kitapty paraqtaǵan adam bir dáýirdiń júırigine jyr arnaǵan aqyndardyń júrekjardy lepesterin kóreri anyq. Mysaly, úlken aqyn Tumanbaı Moldaǵalıev: «Sen aman bol, asyp týǵan aıbatym, Kúnde shaýyp, júlde alǵan báıge atym, Sendeı uldy kıeli ana týady, Sendeı uldy týa bermes jaı qatyn» dese, kitaptyń ózegi ispettes «Ǵasyrlarǵa ketetin ańyz» atty kólemdi jazba avtory Nesip Júnisbaıuly, «Ámın Tuıaqov – qazaqtyń qııalynan týǵan jelaıaq. Bul adamdy tek medal jeńip alǵan chempıon degender qatelesedi. Ámın aǵa erteńderge ańyz bop tarap, sol ańyzdyń qudiretimen keýdesinde sańylaýy bar qazaq balalaryn osy ónerge shaqyrýshy sımvoldyq tulǵa» dep baǵa berýi kóziqaraqty ár qazaqtyń kókeıindegi sóz ekeni anyq.
