Baǵa turaqtandyrýǵa baıyptylyq qajet

Seısenbi, 12 aqpan 2013 7:21

Oblystyń jańadan taǵaıyndalǵan ákimi Samat Eskendirov úshin Qyzyljar óńiri jaqsy tanys. Jambyl, Qyzyljar aýdanyn, oblys ákimin­iń orynbasary, birinshi orynbasary laýazymdaryn abyroımen atqardy. Parlament Sena­tynyń depýtaty bolyp júrgende de aı­maq­tyń áleýmettik-ekonomıkalyq ómirine belsene aralasty. Basshylyq qyzmetke kirisýin daǵ­­dysy boıynsha turǵyndardyń ómir sapasyn, turmys-tirshiligin zerdeleýden bas­ta­dy. Kommýnaldyq bazarlardy, saýda núk­telerin, áleýmettik nysandardy aralap, birin­­shi suranysqa ıe taýarlar men azyq-tú­lik baǵalarynyń qoljetimdiligin baıqady. Adam­darmen áńgimelesip, ótinish-tilekterin tyńdady.

Seısenbi, 12 aqpan 2013 7:21

Oblystyń jańadan taǵaıyndalǵan ákimi Samat Eskendirov úshin Qyzyljar óńiri jaqsy tanys. Jambyl, Qyzyljar aýdanyn, oblys ákimin­iń orynbasary, birinshi orynbasary laýazymdaryn abyroımen atqardy. Parlament Sena­tynyń depýtaty bolyp júrgende de aı­maq­tyń áleýmettik-ekonomıkalyq ómirine belsene aralasty. Basshylyq qyzmetke kirisýin daǵ­­dysy boıynsha turǵyndardyń ómir sapasyn, turmys-tirshiligin zerdeleýden bas­ta­dy. Kommýnaldyq bazarlardy, saýda núk­telerin, áleýmettik nysandardy aralap, birin­­shi suranysqa ıe taýarlar men azyq-tú­lik baǵalarynyń qoljetimdiligin baıqady. Adam­darmen áńgimelesip, ótinish-tilekterin tyńdady. Qalyptasqan jaǵdaı men problemalardy oı tarazysynan ábden ıinin qandyryp ótkizgennen keıin ákimdiktiń keńeıtilgen máji­lisin shaqyrdy. Ondaǵy maqsat tıisti vedomstvo jetekshileriniń esepterin tyńdaı otyryp, kemshilikter men olqylyqtardy shuǵyl túrde túzetýdiń naqty sharalaryn qabyldaý edi.

Minbege birinshi bolyp oblystyq ekonomıka jáne bıýdjettik josparlaý basqarmasy bastyǵynyń mindetin atqarýshy Zııadden Mol­daǵanapov kóterildi. Ol ótken jyldyń áleý­met­tik-ekonomıkalyq damý kórsetkishterin baıan­dap berdi. О́ńirdiń ishki jalpy óniminiń mól­sheri jarty trıllıon teńgeden asqan. Kedeıshilik deńgeıi – 0,6, jumyssyzdyq 0,2 paıyzdy quraǵan. Árıne, toq sıfrlar men dáıekti derekter jınalǵandardy bir jel­pin­dirip tastaǵanmen, memleket tarapynan berilip jatqan múmkindikter men qarjylyq qol­daýlardyń jan-jaqty paıdalanylmaı jatqanyn Samat Saparbekuly ár sózinde ańǵartyp otyrdy. 8 aýdan – et, 10 aýdan sút ónimderiniń azaıýyna jol bergen. Ási­re­se, aýdandardyń ónim óndirý jónindegi kórset­kish­teriniń arasalmaǵy men ala-qulalyǵy oılandyrmaı qoımaıdy. Máselen, áleýmettik-eko­nomıkalyq damý kórsetkishteri boıynsha Aıyr­taý, Ýálıhanov aýdandaryna aıtylatyn syn kóp. Kásiporyndarǵa ınvestısııa tartý jaıy da kóńil kónshitpeıdi. Shynynda da, údemeli ındýstrııalyq-ınnovasııalyq baǵ­darlama sheńberinde 26 jobanyń júzege asyrylýy, 22 myńǵa jýyq kásipkerlik sýbektilerde 90 myńnan astam adamdardyń jumys isteıtini sekildi jurtshylyqqa onsyz da belgili jalpylama málimetterdi tilge tıek ete bergenshe shaǵyn jáne orta bıznestiń básekelestikke qarym-qabiletin keshendi arttyrý joldary departament basshylaryn az oılandyratyn tárizdi. Menedjment júıesin halyqaralyq ólshemderge sáıkestendirgen kásiporyndar sany 100-den sál ǵana asady. Jeke kásipkerlikpen aınalysýshylar sany 2,6 paıyzǵa kemip ketken. О́nim shyǵarý kórsetkishi de tómen. Jumyspen qamtý jaıy da qanaǵattandyrmaıdy. Kásipkerlikti óristetýden oblystyń eń sońǵy satylardyń birine ornalasýy biraz jaıtty aıǵaqtasa kerek. Oblys ákimi ár sala boıynsha problemalardy atap kórsetip, jınalǵandar nazaryn «Bıznestiń jol kartasy-2020» baǵdarlamasyna aýdardy. Qarjylandyrý kóleminiń ulǵaıýyna oraı kásipkerlikpen aınalysýshylar qataryn 30 paıyzǵa deıin arttyrý mindetin qoıdy. Memleket shaǵyn jáne orta bızneske júıeli qoldaý kórsetip keledi. Biz osy múmkindikterdi qalt jibermeýimiz kerek. Bir jyl ishinde bólshek saýda aınalymynyń 16 paıyzǵa ǵana ulǵaıǵanymen esh ymyralasýǵa bolmaıdy, –dep nyqtady S.Eskendirov.

Kásipkerlik jáne ónerkásip basqarmasynyń bastyǵy T.Quljanova men «Soltústik ÁKQ» basqarmasynyń bastyǵy A.Chenniń negizgi azyq-túlik jáne taýarlar baǵasyna qatysty habarlamalary da kóńil kónshite qoımady. Olar qyryqqabattyń 8,3 paıyzǵa qymbattaýyn byltyrǵy ónimniń azdyǵymen túsindirse, jumyrtqa baǵasynyń 10 paıyzǵa joǵarylaýyna sebep aıta almady. Oblys jumyrtqa óndirýden elimizde aldyńǵy oryndardyń birin ıelenetinin, jyl ótken saıyn óndiris aýqymy eselenip kele jatqanyn elemeýi túsiniksiz. Bir tańǵalarlyǵy, jergilikti turaqtandyrý qorynda qyryqqabattyń mol qory bola tura, bolmashy bóligi ǵana saýdaǵa shyǵarylǵan. Olaı bolsa, baǵa yryqtanyp barady dep jar salýlaryna jol bolsyn! Jarma, shaı, makaronnyń da baǵalary kóterilgeni baıqalady. Jemis-jıdek satatyn saýda núkteleri az degen syltaýǵa aımaq basshysy kelispedi. Jıynda jarmanyń, kúrishtiń, kartoptyń mol qory jınaqtalyp qalǵanyna qaramastan, saýdaǵa shyǵarylýy qanaǵattanǵysyz kúıde.

Turaqtandyrý qoryn qurýǵa Úkimet aı­tar­lyq­taı qarjy bólip otyrsa da, ıgere almaı otyr­ǵanymyz jaraspaıdy. Onda saqtaýly kók­ónis­tiń 10 mıllıon teńgesi ǵana satylǵan. Sonyń saldarynan ÁKQ jarty mıllıard teńge qa­ryzǵa batqan. Ońtústik aımaqtardan jemis-jıdek jetkiziletin kún alys emes. Sonda memle­ket qarajatyn bosqa rásýá etkenimiz be, dep, uıym­dastyrý jumysyndaǵy oralymsyzdyqtardy de­reý túzetýge pármen berdi. Qosymsha saýda núktelerin ashyp, kásipkerlerdi tartýdy min­det­tedi. Aýdan ákimderine de úlken suranysqa ıe azyq-túlik baǵalarynyń qoljetimdiligin qa­lyptastyrýǵa naqty tapsyrmalar júktedi. Tu­raq­tandyrý qoryndaǵy azyq-túlik pen kókónis túrlerin jurtshylyqqa arzan baǵamen jetkizýdiń basqa da sharalary bekitilip, ómirlik mańyzy bar máseleler oblys ákiminiń tikeleı baqylaýyna alyndy.

О́mir ESQALI,

«Egemen Qazaqstan».

Soltústik Qazaqstan oblysy.