Daladaǵy dúbir

Seısenbi, 21 mamyr 2013 1:47

Dalada dúbir bastaldy.­ Meń­diǵara aýdanyndaǵy «Har­kov» jaýapkershiligi shek­teý­li seriktestiginiń jabyq an­garyndaǵy jaratqan júırikteı ylǵı sý jańa tehnıkalar qyrǵa attandy. Búginde dıqandar tehnıkany baıaǵydaı qysymen qar­dyń astyna tastamaıdy. Ja­byq ǵımaratta saqtalatyn teh­nıkanyń syry da ushpaıdy, mehanızator otyratyn kabınaǵa shań kirmeıdi. Sharýashylyq je­tekshisi Saıran Buqanov qa­zir burynǵy sharýashylyq júr­gizý tásiline tańqalady. Sákeń Kanadadan, Germanııadan aldyr­ǵan tehnıkalardy rettep qoıyp, qyzdyń jasaýyndaı kútedi. Búginde sharýashylyqtyń bir tehnıkasy da syrtta qalmaıdy. Kóktemgi dala jumystary kezinde pisken astaı daıyn turady.

Seısenbi, 21 mamyr 2013 1:47

Dalada dúbir bastaldy.­ Meń­diǵara aýdanyndaǵy «Har­kov» jaýapkershiligi shek­teý­li seriktestiginiń jabyq an­garyndaǵy jaratqan júırikteı ylǵı sý jańa tehnıkalar qyrǵa attandy. Búginde dıqandar tehnıkany baıaǵydaı qysymen qar­dyń astyna tastamaıdy. Ja­byq ǵımaratta saqtalatyn teh­nıkanyń syry da ushpaıdy, mehanızator otyratyn kabınaǵa shań kirmeıdi. Sharýashylyq je­tekshisi Saıran Buqanov qa­zir burynǵy sharýashylyq júr­gizý tásiline tańqalady. Sákeń Kanadadan, Germanııadan aldyr­ǵan tehnıkalardy rettep qoıyp, qyzdyń jasaýyndaı kútedi. Búginde sharýashylyqtyń bir tehnıkasy da syrtta qalmaıdy. Kóktemgi dala jumystary kezinde pisken astaı daıyn turady.

Bıyl sharýashylyq 20 myń gektar jerge dándi daqyldar sebedi. Sharýany dóńgeletpese Saıran Balkenuly Eńbek Eri bola ma?! Bala jasynan aýylda ósip, erjetken Sákeńdi qazir dalanyń professory dese bolar. Onyń aýyl sharýashylyǵy jaqsy damyǵan elderdegi sııaqty ozyq tehnologııa bolmaı, mol tabys kelmeıtinine ábden kózi jetken. Onyń eń bas­ty kepili – sharýashylyqtaǵy sheteldik qýatty, ozyq tehnıka. Mundaǵy mehanızatorlardyń barlyǵy derlik jańa tehnıkanyń tilin bilip alǵan. Olardy oqytyp, qaıta daıarlaýǵa sharýashylyq basshysy qarjyny aıaǵan joq. «Alda ketip bara jatqan jurttan qalmaýdy úırenýimiz kerek», degendi ol óz mamandaryna da, jumysshylarǵa da aıtyp otyrady. Sharýashylyq mamandary jerge dán sińirý sekildi naýqandyq jumystardy óte qysqa merzimde aıaqtaýdy maqsat etedi. Bul da osy sharýashylyqtaǵy ilkimdi istiń biri.

– Dán sebý jumysyn maýsym aıynyń basyna jeter-jetpes ýaqytta aıaqtaýdy mejeledik. Arasynda jańbyr jaýyp, qoldy baılamasa boldy. Tehnıka myqty, tuqym jetkilikti bolǵanda kóktemgi dala jumystary tez júredi. Biz kóktemde dándi tez arada sińirý úshin qys boıy daıyndalamyz. Daıyndyq kúshti bolmasa, kóktemde typyrlaǵanmen bolmaıdy. Kúzgi molshylyqtyń negizi ǵoı bul naýqan,  – deıdi Saıran Bálkenuly.

Bıyl qardyń kóp túsýi dıqandar kóńilin de kóterip tur. Qar sýy byl­tyrdan ańqasy kepken jerge siń­gennen keıin, topyraq ylǵaly da ázirge jetkilikti. Sharýashylyq bıyl 3 myń gektar jerge maıly da­qyldardyń zyǵyr, kúnbaǵys, qara­qumyq sekildi birneshe túrin ekti. Buryn barlyq kúsh-qýatty da, nazardy da bıdaıǵa salatyn ma­mandar, sońǵy jyldary rynokta maıly daqyldarǵa degen su­ra­nystyń artyp kele jatqanyn bilip otyr. Bir­den emes, birtindep onyń alqabyn molaıtyp keledi. Harkovtyqtar da solaı istep otyr. Al sharýashylyqtaǵy qal­ǵan al­qaptyń 70 paıyzyna bıdaı sebiledi.

Oblysta jalpy 4 mıllıon 437 myń gektar jerge dán sińirilmek. So­nyń 82 paıyzy bıdaı, qalǵany maıly daqyldar men kókónistiń, kartop pen baqsha ósimdikteriniń úlesine tıedi. О́tken jylǵa qaraǵanda jarma daqyldary 11 myń gektarǵa, burshaq tuqymdastar 4 myń, maıly daqyldar 35 myń gektarǵa kóp sebiledi. Sondaı-aq, jyldaǵyǵa qaraǵanda kartop alqaby da ulǵaıa túspek. Bıyl birinshi ret oblys bıýdjetinen tuqym daıyndaıtyn sharýashylyqtar úshin 250 mıllıon teńge sýbsıdııa bólindi. Búginge deıin barlyǵy 800 myń gektar jerge dán sińirilip úlgerildi. Oblystyń keıbir aýdandarynda jaýyn jaýyp ótkeni bolmasa, negizinen kún ashyq, dıqannyń ýaqtyly qımyldap qa­lýyna múmkindik jetedi. О́tken jy­ly gektar shyǵymdylyǵynyń tym tómen bolýyna baılanysty oblysta tuqym­nyń azaıyp qalǵany týraly biraz áńgime bolǵan edi. Bul másele kóktemgi dala jumystary bastalǵansha sheshimin tapty. Janar-jaǵarmaı da oblys aýdandaryna ýaqtyly jetkizildi.

– Endi aptalap jaýatyn aq jaýyndar bolmaı, aýa raıy ashyq bolyp tursa, dıqandar naýqandy maýsym aıynyń 5-shi juldyzyna deıin aıaqtaýy tıis, – deıdi oblystyq aýyl sharýashylyǵy basqarmasynyń bas mamany Sálimjan Esenamanov.

Eń basty naýqan bastaldy. Alaıda, dıqan tirligi munymen bitpeıdi. Alty aı jaz onyń júzin kún qaǵyp, qoly kústenetini taǵy aıan. Al balapandy kúzde sanaıdy, oǵan deıin aspannyń nury azaımasyn deńiz, áıtpese, dıqan eńbekten belin jazbaıdy.

Názıra JÁRIMBETOVA,

«Egemen Qazaqstan».

Qostanaı oblysy.