Aımaqtar • 06 Tamyz, 2019

Shoqannyń belgisi men Han aýylynyń qudyǵy

701 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Qazir Qusmuryn tóńiregine kelgen kisi «Shoqannyń belgisin» kórýge yntyzarlyq tanytatyn bolypty. Qusmuryn kóliniń jaǵasynda turǵyndar Kóktaý atap ketken shoqy bar. Shoqynyń ústine shyqsań aınala alaqandaǵydaı kórinip, Qusmuryn kóli aınadaı jarqyrap jatady.

Shoqannyń belgisi men Han aýylynyń qudyǵy

Aınaladaǵy jyra-saılarda qaıyń, terek toǵaıy ósedi. Seleýli dalanyń kórki jyldyń qaı mezgilinde de júrekke jaqyn. Jaqynda osynda kelgen «Shoqan joldary» qoǵamdyq birlestiginiń tóraıymy Raýshan Imanjúsip Shoqanǵa qoıǵan belgini kórip bala qolymen jasalǵanyn da tanyp, súısinisin jasyra almady.

– Shoqandy taný osyndaı bolsa kerek-ti! – deıdi Raýshan Nurhan­qyzy. Bul belgini Qusmuryn stan­sasyndaǵy №121 Qusmuryn orta mektebindegi oqýshylardyń «Rodnık» ólketanýshylar men tabıǵat dostary toby sonaý 2006 jyly turǵyzǵan eken. Osydan 13 jyl buryn Qusmuryn kóliniń jaǵasyndaǵy shoqyda turyp, top músheleri Shoqanǵa belgi qoıaıyq degen bastama kóteredi.

– Bul keremet, balalardyń pe­­rish­te kóńilinen shyqqan q­a­sıet­­ti bastama edi! Bárimizge una­­­ǵa­ny sonshalyq, keń dalany jań­­­ǵyrt­qandaı aıqaılap, dýyldap ketip­piz. Dereý iske kiristik. Bala­lar myna bıik tóbeniń ústine iri tas­tardy qolmen tasydy, ózen­niń tabanynan qum tasy­dyq, qum­tastar terdik, tastardy bekitý úshin sement satyp al­dyq. Belginiń nobaıyn jasap, Shoqan­nyń atyn plıtaǵa jaz­dy­ryp, sýretin saldyryp, ornattyq. Árıne, oǵan bızneste júrgen burynǵy jetekshimiz Vıktor Iýrchenko men Qusmuryn stansasyndaǵy deponyń bastyǵy Oralbek Murzaseıitov aǵalary­myz demeýshilik jasady, – deı­di Natalıa Savlevıch. Qazir «Rod­nık» ólketanýshy balalar toby­nyń jasaǵan belgisine sol tóńirektegi mektep oqýshylary ekskýrsııa jasaıdy, tipti úlken kisiler barsa ǵalymnyń arýaǵyna Quran baǵyshtap ketedi eken.

– Biz belgini ornatyp bol­ǵan soń, kórshi aýyldan bir aq­sa­qal­dy aparyp, Shoqannyń arýaǵyna Quran oqytqan edik, – deıdi Natalıa Vasılevna. Áń­gime, dinı rásimde emes, onyń tár­bıe­lik máninde jatsa kerek.

«Rodnık» toby qurylǵan 34 jyldan beri oqýshylar Qus­muryn óńiriniń tek tabıǵatyn tamashalap, taza ustaýǵa talpynýmen qatar, tanymdyq materıal­dar da jınaýmen aınalysty. Olar talaı ret aýyldardaǵy aǵa urpaq ókilderimen áńgimelesti. Qusmurynnan 8 shaqyrym jerde Han jatqan aýylynyń orny bar. Onda Shyńǵys tóre aq orda tik­ken desedi. Eski jurttan bú­ginge jetkeni Han jatqannyń tur­ǵyndary máńgilik tynystaǵan eski beıit pen áli kúnge quryp ketpeı ósip turǵan kári terek bolatyn. Osy terektiń túbine rodnıktik balalar talaı ret toqtaǵan edi. Olar Qusmuryndaǵy aqsaqaldardan sol terektiń mańynda qudyq bolǵanyn bildi. Bálkim, bala Shoqan da sol qudyqtyń móldir sýyn ishken bolar? Onyń sýymen alǵashqy tyń ıgerýshiler de shólin qandyrypty. Keıin aýyl ketken soń, qudyq ta kómilip qalypty.

Osy eski qudyqty «Rodnık» tobynyń balalary arshyp alady.

– Qudyqty arshý biraz ýaqyt aldy. Biz shatyr quryp, osynda túnedik. Qudyqty keshke deıin arshydyq. Basyn taspen qorshap, bekittik, aınalasyna aǵash otyrǵyzdyq. Qazir olaı-bylaı ótken jolaýshylar qudyqty tamashalaıdy, sýyn alyp kóredi, – deıdi Natalıa Vasılevna.

«Rodnık» toby búginde ta­bıǵat, sport týrızmderimen, ól­ket­aný, ekologııalyq jumys­tary­men aınalysady. Jetek­shisi Natalıa Savlevıch dene shy­nyq­­tyrý páninen sabaq beredi. «Rodnık» qurylǵan 34 jyl ishinde 5 jáne 11 synyp araly­ǵyn­­daǵy 3000 bala onyń múshesi bolypty. Tárbıe degen osy!

 

Qostanaı oblysy,

Áýlıekól aýdany,

Qusmuryn stansasy