Bizdiń enshimizde – úsh baıqaý
Oıyn baǵdarlamasyndaǵy 32 baıqaýdyń 3-eýi Qazaqstanda ótedi. Bizdiń elimizdegi synaqtarǵa 13 memlekettiń áskerı qyzmetshileri qatysady, onyń ishinde Qazaqstan Qarýly Kúshteriniń komandasy da bar.
Halyqaralyq oıynnyń ashylýynda polıgon kógine armııa oıyndarynyń týy kóterilip, qatysýshy Qazaqstan, Reseı, Qyrǵyzstan, О́zbekstan, Ázerbaıjan, Armenııa, Belarýs, Venesýela, Zımbabve, Iran, Sırııa, Tájikstan men Qytaıdyń Qarýly kúshteriniń komandalary alańda saltanatty paradpen adymdap ótti.
– Qazaq elinde halyqaralyq deńgeıdegi armııa oıyndarynyń týy osymen tórtinshi ret jelbiregeli tur. Búginde halyqaralyq armııa oıyndaryn ótkizýde ózindik ıgi dástúr qalyptasty. Oıyndar sheńberinde qatysýshy elderdiń áskerı qyzmetshileri qarym-qabiletin shyńdap, tájirıbe almasý arqyly kásibı deńgeıin arttyra túsedi, dedi oıyndardyń ashylý saltanatynda Qorǵanys mınıstri.
N.Ermekbaevtyń aıtýynsha, ótken bes jyl ishinde halyqaralyq armııa oıyndarynyń mazmuny tolyǵyp, mańyzy arta túsken.
– Bizdiń babalarymyz qarymdy áskerı daǵdynyń tek jattyǵýda qalyptasatynyn jaqsy bilgen. Uly dalany jaılaǵan kóshpendilerdiń oqý-jattyǵý ádisteri soǵys jaǵdaıyna barynsha laıyqtalyp, sarbazdardyń sheberligin arttyrýǵa baǵyttaldy. Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy Nursultan Nazarbaev «Uly dalanyń jeti qyry» atty maqalasynda bizdiń tarıhymyzdyń birinshi qyry retinde áskerı saladaǵy kólemdi revolıýsııany atap ótýi bekerden-beker emes, – dedi N.Ermekbaev.
Jalpy, XXI ǵasyr armııasynyń negizgi maqsaty álemniń ár túkpirinde beıbitshilikti saqtaý ekeni sózsiz. Onyń ústine áskerı sarapshylar halyqaralyq oıyndardy áskerı dıplomatııanyń jańa belesi dep sanaıdy. О́ıtkeni áskerı-sporttyq alańdarda tanysyp, ózara básekege túsetin qatardaǵy áskerı qyzmetshilerdiń dostyq qarym-qatynasy árkezde joǵary baǵalanyp keledi.
Atalǵan armııa oıyndary aıasynda 7-15 tamyz aralyǵynda elimizde úsh konkýrs ótedi. Atap aıtar bolsaq, mınoatqysh eseptoptarynyń – «Artıllerııalyq oq atý sheberleri», ushqyshsyz ushý qurylǵylarynyń – «Suńqar ańshylyǵy» jáne baılanysshylar arasyndaǵy – «Senimdi qabyldaý» saıystary. Qazaqstan Armııa oıyndarynyń aýqymyn keńeıtken elderdiń biri jáne tórt jyl boıy túrli elderdiń kásibı áskerıleri men kontıgentteri osynda bas qosyp júrgenin aıta ótken jón. Qatysýshylardyń ózderi atap ótkendeı, óz eliniń jáne álemdik deńgeıdegi armııalardyń atynan konkýrsqa kelý úshin olar kúrdeli irikteýler men qajyrly daıyndyqtardan ótti. Júldeli oryndar men marapattar mańyzdy bolǵanymen, olardyń árqaısysy úshin armııa oıyndary – tek jarys qana emes, áskerı baýyrlastyqtyń sımvoly men tájirıbe almasýdyń múmkindigi.
Osy oraıda Qorǵanys mınıstri N.Ermekbaev Qazaqstan aýmaǵynda ótetin oıynǵa qatysýǵa tilek bildirgen memleketter sany jyl saıyn kóbeıip kele jatqanyna nazar aýdardy.
– Bul – bizge senimniń artqanynyń, armııamyzdyń kásibıligin, belsendiligin moıyndaýdyń belgisi, – dep atap ótti Qorǵanys mınıstri.
Alǵashqy nátıjeler belgili
Al osy kezderi halyqaralyq armııa oıyndarynda qazaqstandyq komanda alǵashqy marapattarǵa qol jetkizdi. Máskeý oblysyndaǵy «Adal dos» saıysynda bizdiń kınologtar reıtıngi anaǵurlym joǵary komandalar arasynda jeke jarysta birinshi oryndy jeńip aldy. «Chempıondar jarysy» kezeńi aıasynda áskerı polısııanyń kınology efreıtor Maǵjan Jańabekov «Arno» degen qyzmettes ıtimen qalǵan qatysýshylardy basyp ozyp, 1 600 metrdi 6 mınýt 6 sekýndta baǵyndyrdy jáne atys shebindegi barlyq nysanaǵa dál tıgizdi.
Baıqaýdyń birinshi kezeńiniń nátıjeleri boıynsha qazaqstandyq komanda úzdik úshtikte. Aıtalyq, Máskeý oblysyndaǵy «Alabıno» polıgonynda ótip jatqan «Tank bıatlonynda» bizdiń tankıster saıystyń ekinshi kúniniń qorytyndysy boıynsha birinshi orynǵa shyqty. Ekıpaj óz jarysynda márege 21 mınýt 50 sekýndta kelip, úzdik nátıje kórsetti.
Al Rıazandaǵy «Avıadarts» saıysynyń birinshi kezeńinde bizdiń áskerı ushqyshtar dene daıarlyǵynan úzdik nátıje kórsetti. Sý-25 joıǵysh ushaǵy, Mı-35 jáne Mı-171Sh tikushaqtarynyń ekıpajdary – birinshi, al Sý-30SM joıǵysh ushaǵynyń ushqyshtary úshinshi oryndy ıelendi.
Sonymen qatar Máskeý mańyndaǵy Alabınoda ótip jatqan «Dalalyq as úı», sondaı-aq О́zbekstandaǵy «Forısh» polıgonynda bastalǵan «Áskerı-medısınalyq estafeta» týrnırleriniń qorytyndysy boıynsha komandalar ekinshi orynǵa qol jetkizdi.
Bresttegi (Belarýs) mergender saıysynda qazaqstandyqtar úzdik úshtik qatarynan kórindi. Qazir olar jeke synaqta úshinshi bolyp tur.
Ázerbaıjandaǵy «Teńiz kýbogy» konkýrsynda áskerı teńizshiler ózderin laıyqty deńgeıde kórsete bildi. Kemeniń urysta ómirsheńdigi men teńiz jaǵasyndaǵy jattyqtyrý keshenderinde jattyǵý oryndaýdan olar úshinshi orynǵa ıe boldy.
Dál osy sátte Mońǵolııa oqý-jattyǵý polıgonyndaǵy Qazaqstannyń áskerı komandasy bıyl alǵash ret ótip jatqan «Áskerı báıge» saıysynda da júldeli úshinshi orynda keledi.
Armenııadaǵy «Álem jaýyngerine» qatysýshylar áskerı-medısınalyq daıyndyqta baq synasýda. Bizdiń komanda bul kezeńdi de úshinshi orynmen támamdady. Sondaı-aq Qazaqstanda saıystar bastalǵan birinshi kúnniń ózinde-aq «Senimdi qabyldaý» baıqaýynda bizdiń baılanysshy jaýyngerler 5 komanda arasynan 281 upaımen kósh bastady.
Sonymen qatar elimizdiń áskerı qyzmetshileri «At marafony» jańa baıqaýyna saqadaı saı daıyndyqpen kiristi. Mońǵolııa Qarýly Kúshteri Birikken oqý-jattyǵý ortalyǵynyń bazasyna kelgen sátten bastap bizdiń komanda tolyq tanystyrylym marshrýtynan ótti. Baıqaý marshrýttary boıynsha jol júrgen kezde komandalar at marafonynyń kezeńderi ótetin jerdiń landshaftymen tanysyp, jerebe tastaý arqyly jylqylardy iriktedi, atpen júrý úshin olardy júgendep, erttedi. Qatysýshylar men bapkerler shtaby ótý jyldamdyǵyn emes, baıqaý kezeńderin durys ári sapaly oryndaýda sheberlikterin ushtady. Ýaqyt pen aýa raıyndaǵy aıyrmashylyqqa qaramastan, Qazaqstan quramasy jergilikti jerdiń erekshelikterine tez beıimdelip, jattyǵýlar barysynda qıyndyqtardy sezingen joq. Kezekke sáıkes, qashyqtyqqa shabýdaǵy baıqaýda Qazaqstan komandasy alǵashqy bolyp shyǵady. At marafonynyń qorytyndysy búgin belgili bolady. Jalpy, baıqaý tórt kezeńnen, ıaǵnı daıyndyq, at marafony, qysqa qashyqtyqqa aralas estafeta jáne sheshýshi kezeńnen turady.