Sýretti túsirgen Dınara KENDIRBAEVA
Tabıǵattyń tylsymy kóp: dúnıede eki jatyry bar analar sırek te bolsa kezdesedi. Medısınada bul qubylys patalogııa, ıaǵnı aýytqý sanalady. Ǵylymı ádebıetterde «qos jatyrlyq – emdelmeıtin dert» degen baǵa berilgen. Ádettegi áıelge qaraǵanda qos jatyry bar áıeldiń bala kóterip, júkti bolýy qıyn. Júkti bolǵan kúnniń ózinde túsik tastaý qaýpi óte joǵary bolady eken.
Oral qalasynda turatyn Lılııa Konovalova óziniń osyndaı ereksheligin 19 jasynda emhanada qaralǵan kezinde bilipti. Árıne dárigerler bolashaqta kezdesýi múmkin qıyndyqtar týraly boıjetkenge eskertkeni anyq. Biraq Lılııanyń ómiri ádettegideı órbidi. Ýaqytynda turmysqa shyqty, 22 jasynda Alına esimdi tuńǵysh qyzyn aman-esen dúnıege ákeldi.
– Biz endi ul qalaǵan edik. Arada jeti jyl salyp kótergen soń dárigerdiń baqylaýynda boldyq. Boıymda egiz náreste bar ekenin, olardyń eki jatyrda ósip kele jatqanyn estigende qatty ýaıymdadym, – deıdi Lılııa.
Egizderdiń arasy eki jarym aı
Anasynyń aıtýynsha, 25 aptaǵa deıin júktilik birqalypty, ádettegideı ótken eken. Tek aıaǵy aýyr bolǵanyna alty aıǵa taıanǵanda aıaq astynan tolǵaq qysqan. Biraq osyndaı jaǵdaıdy aldyn ala boljap, daıyn otyrǵan oraldyq dárigerler abyrjyǵan joq.
– Bul – medısına tarıhynda óte sırek kezdesetin oqıǵa. Qos sharana eki jatyrda damyǵanymen, uryq bir mezgilde túsip, qatar damyǵan. Ananyń erte tolǵaǵy bastalyp, alty aılyq qyz bala dúnıege keldi. Biz táýekelge bel baılap, ekinshi náresteni jatyrda saqtaýǵa, júktilikti jalǵastyrýǵa uıǵardyq. Buǵan mamandardyń biliktiligi de, Batys Qazaqstan oblystyq perınataldyq ortalyqtyń tehnıkalyq múmkindigi de jetti, – deıdi ortalyqtyń bas dárigeriniń orynbasary, akýsher-dáriger Eset Eralın.
24 mamyrda 25 aptalyq bolyp dúnıege kelgen Lııanyń týǵan kezdegi boıy – 42 sm, salmaǵy bar bolǵany 850 gramm bolatyn! Ol birden shala týǵan shaqalaqtardy baǵatyn arnaıy apparatqa – respıratorlyq qoldaý kórsetetin ınkýbatorǵa jalǵandy. Al onyń syńarynyń jaryq dúnıege kelýine áli eki jarym aı bar bolatyn.
Osy eki aıdan asa ýaqyt ishinde jas ana Batys Qazaqstan oblystyq perınataldyq ortalyǵynda, dáriger-mamandardyń tolyq baqylaýynda boldy. Mine, kópten kútken 9 tamyz da jetti. Dárigerler aıy-kúni jetken ul balany kesar tiligi arqyly aman-esen dúnıege ákeldi. Maksım esimin ıelengen batyrdyń salmaǵy – 2900 gramm, boıy 50 sm, ıaǵnı tolyq jetilgen.
– Mundaı jaǵdaı bizdiń oblysta birinshi ret kezdesip otyr. Ár bala óz jatyrynda týdy. Arnaıy kútim arqyly shala týǵan qyz bala da tez jetilip, qazir egizdiń damýynda, salmaǵy men jetilýinde esh aıyrmashylyq qalmady, – deıdi neonatolog-dáriger Nurgúl Júnisova.
Sırek sandar
Mamandar bir aýyzdan mundaı oqıǵa álemde sırek kezdesetinin aıtyp jatyr. Mysaly, sońǵy 60 jylda jer betinde osyndaı oqıǵanyń sany 70-ten aspapty. Jáne bul oqıǵalardyń árqaısysy óz aldyna sensasııa, qaıtalanbaıtyn erekshe qubylysqa aınalǵan.
Ulybrıtanııa turǵyny Hanna Kıorsı turmysqa shyqqanymen sábı súıe almaı, deneden tys – jasandy uryqtandyrý kómegine júgingen. Sóıtip onyń qos jatyrynyń birine bir qyz, ekinshisine egiz qyz bitipti. Damyǵan medısınanyń kómegimen dúnıege kelgen kezinde óte álsiz bolǵan náresteler búginde aman-esen ósip ketken.
Al amerıkalyq Endjı Kromardyń oqıǵasy oraldyq Lılııa Konovalovanyń tarıhyna uqsaıdy. 2010 jyly eki jatyrynan eki sábıdi dúnıege ákelgen Endjıdiń buǵan deıin ár jyldary dúnıege kelgen eki balasy bar eken.
Degenmen, dúnıe júzinde mundaı oqıǵa saýsaqpen sanarlyqtaı az ekeni aqıqat. Ananyń qos jatyrymen bir mezgilde sábı kóterýi 15 000 000-nan 1 kezdesedi eken. Al olardyń aman-esen dúnıege kelýi – 100 mıllıonnan 1 márte ǵana kezdesetin jaǵdaı!
Jaqynda ǵana Batys Qazaqstan oblystyq densaýlyq saqtaý basqarmasynyń basshysy Nurdanat Berkinǵalı oblystyq máslıhat depýtattary aldynda baıandama jasap, óńirde «Densaýlyq» memlekettik baǵdarlamasynyń oryndalýy jóninde esep berdi.
Qaı kezde de medısınalyq qyzmettiń sapasy, damý dárejesi ana men bala ómiriniń saqtalýymen ólshenedi. Qudaıǵa shúkir, Batys Qazaqstan oblysynda sońǵy jyldary ana ólimi tirkelgen joq. Al Lılııa Konovalovanyń oqıǵasy – qos jatyrdan dúnıege kelgen sábılerdiń habary batysqazaqstandyq dárigerlerdiń biliktiligi men erligin dúnıege áıgiledi. Jaqynda ǵana Reseı Federasııasynyń 1 arnasy – belgili «Jıt zdorovo» telehabarynyń júrgizýshisi Elena Malysheva osy oqıǵaǵa bir habaryn arnady. Bul shynynda da ǵajap oqıǵa! Álemde sırek kezdesetin sátte biliktilik tanytyp, anany da, balalardy da aman alyp qalǵan dárigerlik topty biz memlekettik nagradaǵa usynamyz, – dedi Nurdanat Berkinǵalıuly.
Durys, marapat ıesin tabýy tıis!
Batys Qazaqstan oblysy