• 20 Aqpan, 2013

Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki Basqarmasynyń qaýlysy № 332

272 ret

kórsetildi

42 mın

oqý úshin

Egemen Qazaqstan

Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki Basqarmasynyń qaýlysy № 332

Sársenbi, 20 aqpan 2013 6:05

2012 jylǵy 29 qazan, Almaty qalasy

Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir normatıvtik quqyqtyq aktilerine emıtentterdi jáne olardyń baǵaly qaǵazdaryn qor bırjasynda aınalysqa jiberý máseleleri boıynsha ózgerister engizý týraly

«Baǵaly qaǵazdar rynogy týraly» 2003 jylǵy 2 shildedegi, «Almaty qalasy óńirlik qarjy ortalyǵy týraly» 2006 jylǵy 5 maýsymdaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańdaryna sáıkes Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń Basqarmasy qaýly etedi:
1. Qazaqstan Respýblıkasy Almaty qalasynyń óńirlik qarjy ortalyǵynyń qyzmetin retteý agenttigi Tóraǵasynyń «Baǵaly qaǵazdary Almaty qalasynyń óńirlik qarjy ortalyǵynyń arnaıy saýda alańynyń tizimine engiziledi dep kózdelgen nemese engizilgen emıtentterge, sondaı-aq osyndaı baǵaly qaǵazdarǵa qoıylatyn talaptardy belgileý týraly» 2008 jylǵy 8 mamyrdaǵy № 04.2-09/119 buıryǵyna (Normatıvtik quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý tiziliminde № 5223 tirkelgen, «Zań gazeti» gazetinde 2008 jylǵy 6 maýsymda № 85 (1311) jarııalanǵan) mynadaı ózgerister engizilsin:

Sársenbi, 20 aqpan 2013 6:05

2012 jylǵy 29 qazan, Almaty qalasy

kórsetilgen buıryqpen belgilengen Baǵaly qaǵazdary Almaty qalasynyń óńirlik qarjy ortalyǵynyń arnaıy saýda alańynyń tizimine engiziledi dep kózdelgen nemese engizilgen emıtentterge, sondaı-aq osyndaı baǵaly qaǵazdarǵa qoıylatyn talaptarda:
1-tarmaq mynadaı redaksııada jazylsyn:
«1. Osy Talaptardyń maqsattary úshin mynadaı uǵymdar paıdalanylady:
1) arnaıy kásiporyn (Special purpose vehicle) – shet memlekettiń zańnamasyna sáıkes qurylǵan, qyzmetiniń jalǵyz túri aqsha tartý, onyń ishinde óziniń jalǵyz quryltaıshysynyń (qatysýshysynyń, aksıoneriniń) – osy nemese basqa memlekettiń zańdy tulǵasynyń kepildigine boryshtyq baǵaly qaǵazdar shyǵarý jáne ornalastyrý jolymen aqsha tartý bolyp tabylatyn zańdy tulǵa;
2) arnaıy qarjy kompanııasy – jobalyq qarjylandyrý jáne sekıýrıtılendirý mámilelerin júzege asyrý úshin «Jobalyq qarjylandyrý jáne sekıýrıtılendirý týraly» 2006 jylǵy 20 aqpandaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyna sáıkes qurylatyn, paıdasyna talap etý quqyqtary beriletin zańdy tulǵa;
3) boryshtyq baǵaly qaǵaz – ıesiniń emıtentten negizgi borysh somasyn shyǵarylym talaptarymen belgilengen mólsherde jáne merzimde alýǵa quqyǵyn rastaıtyn baǵaly qaǵaz;
4) jergilikti atqarý organdarynyń oblıgasııalary – respýblıkalyq mańyzy bar qalanyń, astananyń jergilikti atqarýshy organdary shyǵarǵan Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik baǵaly qaǵazdary;
5) ındekstik qor – aktıvteri osy ınvestısııalyq qor úshin bazalyq bolyp tabylatyn belgili bir qor ındeksiniń ókildik tizimine kiretinderge uqsas qarjy quraldarynan turatyn ınvestısııalyq qor;
6) ındekstiń ókildik tizimi – ólshemderi qor bırjasynyń qandaı da bolmasyn ındıkatoryn esepteý maqsatynda paıdalanylatyn baǵaly qaǵazdar tizimi;
7) ıslamdyq baǵaly qaǵazdar - ıslamdyq jalǵa alý sertıfıkattary men ıslamdyq qatysý sertıfıkattary;
8) qarjy ortalyǵynyń arnaıy saýda alańynyń resmı tizimi – engizilýi jáne bolýy úshin baǵaly qaǵazdar men baǵaly qaǵazdar emıtentteriniń Talaptarda belgilengen sharttarǵa sáıkes keletin qarjy ortalyǵynyń arnaıy saýda alańynyń tizimi;
9) qarjylyq emes uıym – qarjylyq uıym bolyp tabylmaıtyn uıym;
10) lıstıngtik kompanııa – baǵaly qaǵazdary resmı tizimge engizilgen zańdy tulǵa;
11) market-meıker – qor bırjasy market-meıker retinde tanyǵan jáne qor bırjasynyń ishki qujattaryna sáıkes baǵaly qaǵazdar boıynsha baǵa belgileýdi turaqty habarlap otyrý jáne qoldaý kórsetý jóninde ózine mindetteme qabyldaǵan qor bırjasynyń múshesi;
12) resmı tizim sektory – osy sektorǵa belgilengen talaptarǵa sáıkes keletin emıssııalyq baǵaly qaǵazdar engizilgen qarjy ortalyǵynyń arnaıy saýda alańynyń resmı tiziminiń bóligi;
13) ruqsat berý bastamashysy – bastamasymen baǵaly qaǵazdar qarjy ortalyǵynyń arnaıy saýda alańynyń resmı tizimine engiziletin (jiberiletin) emıtent ne qarjy ortalyǵynyń qatysýshysy (qor bırjasynyń múshesi);
14) saýda alańy – qor bırjasynyń baǵdarlamalyq-tehnıkalyq kesheniniń bóligi, ol arqyly resmı tizimge engizilgen (qor bırjasynda aınalysqa jiberilgen) qarjy quraldarynyń jekelegen túrlerimen mámileler jasalady;
15) ýákiletti organ – Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki;
16) emıtenttiń mindettemelerin qaıta qurylymdaý – emıtenttiń «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy bankter jáne bank qyzmeti týraly» 1995 jylǵy 31 tamyzdaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańynda belgilengen tártippen bekitilgen qaıta qurylymdaý jospary ne «Bankrottyq týraly» 1997 jylǵy 21 qańtardaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańynda belgilengen tártippen bekitilgen saýyqtyrý jospary negizinde iske asyratyn ákimshilik, zańdyq, qarjylyq, uıymdastyrý-tehnıkalyq jáne basqa da is-sharalar men rásimderiniń kesheni.»;
4 jáne 5-tarmaqtar mynadaı redaksııada jazylsyn:
«4. Qarjy ortalyǵynyń arnaıy saýda alańynyń resmı tiziminiń birinshi (eń joǵarǵy) sanaty boıynsha «aksııalar» sektoryna emıtent aksııalaryn engizý jáne olardyń onda bolýy úshin osy baǵaly qaǵazdar men olardyń emıtenti mynadaı talaptarǵa sáıkes keledi:
1) emıtentti memlekettik tirkeý onyń baǵaly qaǵazdaryn resmı tizimge engizý týraly ótinish berilgen kúnge deıin keminde úsh jyl buryn júzege asyrylǵan. Qor bırjasynyń ishki qujattaryna sáıkes uıymdy (uıymdardy) qaıta uıymdastyrý nátıjesinde emıtent qurylǵan onyń jumys isteý merzimin esepteý júrgiziledi.
Eger qor bırjasynyń ishki qujattarynda aksııalarynyń júz paıyzy memleketke, ulttyq holdıngke ne ulttyq basqarýshy holdıngke tıesili uıymdar úshin jumys isteý merzimine úsh jyldan az talap qoıylǵan jaǵdaıda, osy tarmaqtyń 4) jáne 6) tarmaqshalarynda belgilengen talaptar osy uıymdardyń is júzinde jumys isteý merzimine baılanysty qoldanylady;
2) emıtent halyqaralyq qarjylyq eseptilik standarttaryna (International Financial Reporting Standards – IFRS) (budan ári – HQES) nemese Amerıka Qurama Shtattarynda qoldanylatyn qarjylyq eseptilik standarttaryna (General Accepted Accounting Principles – GAAP) (budan ári – AQSh QES) sáıkes qarjylyq eseptilikti jasaıdy;
3) emıtenttiń qarjylyq eseptiliginiń aýdıtin Qazaqstan Respýblıkasy Almaty qalasynyń óńirlik qarjy ortalyǵynyń qyzmetin retteý agenttigi Tóraǵasynyń «Qarjy quraldaryn Almaty qalasynyń óńirlik qarjy ortalyǵynyń arnaıy saýda alańyna jiberý úshin aýdıtorlyq uıymdarǵa qoıylatyn biliktilik talaptaryn bekitý týraly» 2009 jylǵy 20 qazandaǵy
№ 04.2-44/172 buıryǵymen (Normatıvtik quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý tiziliminde № 5223 tirkelgen) (budan ári – aýdıtorlyq uıymdarǵa qoıylatyn biliktilik talaptary týraly buıryq) bekitilgen qarjy quraldaryn qarjy ortalyǵynyń arnaıy saýda alańyna jiberý úshin aýdıtorlyq uıymdarǵa qoıylatyn biliktilik talaptaryna jaýap beretin aýdıtorlyq uıym júzege asyrady;
4) ruqsat berý bastamashysy mynalardan:
eger osy sanatqa aksııalardy engizý týraly ótinish sońǵy aıaqtalǵan qarjy jyly aıaqtalǵan kúninen bastap tórt aı ótken soń berilse, aıaqtalǵan sońǵy úsh qarjy jylynan;
eger aksııalardy osy sanatqa engizý týraly ótinish aıaqtalǵan sońǵy qarjy jyly aıaqtalǵan kúninen bastap tórt aı ishinde berilse, sońǵy aıaqtalǵan qarjy jylynyń aldyndaǵy qatarynan aıaqtalǵan úsh qarjy jylynan kem emes aýdıtorlyq eseppen rastalǵan emıtenttiń qarjylyq eseptiligin usynady.
Eger aýdıtorlyq eseppen rastalǵan aıaqtalǵan qarjy jyly úshin sońǵy qarjylyq eseptilik jasalǵan kúnnen bastap aksııalardy osy sanatqa engizý týraly ótinish berilgen kúnge deıin alty aıdan astam merzim ótse, ruqsat berý bastamashysy aralyq qarjylyq eseptilik boıynsha aýdıtorlyq esepti nemese aralyq qarjylyq aqparatty (emıtenttiń aralyq qarjylyq eseptiliginiń tolyq jıyntyǵyn) sholý boıynsha esep beredi.
Aýdıtorlyq esep nemese aralyq qarjylyq aqparatty (emıtenttiń aralyq qarjylyq eseptiliginiń tolyq jıyntyǵyn) sholý boıynsha esep shyǵarylǵan, ruqsat berý bastamashysy usynǵan emıtenttiń sońǵy qarjylyq eseptiligin jasaǵan kúnnen bastap osy sanatqa aksııalardy engizý týraly ótinish bergen kúnge deıin alty aıdan aspaıtyn merzim ótýi tıis;
5) emıtenttiń menshikti kapıtaly aýdıtorlyq eseppen rastalǵan sońǵy eseptik kúnine jasalǵan qarjylyq eseptilikke (enshiles uıym (uıymdar) bolǵan jaǵdaıda – shoǵyrlandyrylǵan qarjylyq eseptilikke) sáıkes onyń jarǵylyq kapıtalynan kem bolmaıdy. Bul rette emıtenttiń menshikti kapıtaly aýdıtorlyq eseppen rastalǵan sońǵy eseptik kúnine jasalǵan emıtenttiń qarjylyq eseptiligine (enshiles uıym (uıymdar) bolǵan jaǵdaıda – shoǵyrlandyrylǵan qarjylyq eseptilikke) sáıkes tıisti qarjy jylyna respýblıkalyq bıýdjet týraly zańmen belgilengen balamasy aılyq eseptik kórsetkishtiń (budan ári – AEK) segiz mıllıon bes júz alpys myń eselengen mólsherinen kem emes somany quraıdy.
Osy sanattaǵy aksııalardyń saýda-sattyǵy ashylǵan kúnnen bastap alty aıdan keıin qor bırjasynyń ishki qujattaryna sáıkes anyqtalatyn osy aksııalar emıtentiniń naryqtyq kapıtaldandyrylýy balamasy AEK-tyń segiz mıllıon bes júz alpys myń eselengen mólsherinen kem emes soma bolýy tıis.
Osy tarmaqshanyń ekinshi abzasynyń talaptary resmı tizimge artyqshylyqty aksııalardy engizgen jaǵdaıda qoldanylmaıdy.
Aksııalar qarjy ortalyǵynyń arnaıy saýda alańynyń resmı tiziminiń osy sanatynda bolǵan kezde ýákiletti organ belgilegen menshikti kapıtal jetkiliktiligi boıynsha prýdensııalyq normatıvti saqtaǵan jaǵdaıda qarjy uıymynyń menshikti kapıtalyn tómendetýge jol beriledi;
6) árbir sońǵy úsh jyl ishindegi aksııalar emıtentiniń taza paıdasy aýdıtorlyq eseppen rastalǵan sońǵy eseptik kúnine jasalǵan qarjylyq eseptilikke (enshiles uıym (uıymdar) bolǵan jaǵdaıda – shoǵyrlandyrylǵan qarjylyq eseptilikke) sáıkes balamasy AEK-tyń seksen bes myń alty júz eselengen mólsherinen kem emes somany quraıdy.
Aksııalar resmı tizimniń osy sanatynda bolǵan kezde, árbir jylǵa balamasy AEK-tyń seksen bes myń alty júz eselengen mólsherinen kem emes somany quraıtyn, aýdıtorlyq eseppen rastalǵan, sońǵy eseptik kúngi qarjylyq eseptilikke (enshiles uıym (uıymdar) bolǵan jaǵdaıda – shoǵyrlandyrylǵan qarjylyq eseptilikke) sáıkes sońǵy úsh jyldyń eki jylynda aksııalar emıtentiniń taza paıdasynyń bolýyna jol beriledi.
Emıtent osy tarmaqshanyń birinshi abzasynda belgilengen taza paıdanyń mólsheri boıynsha talaptardy oryndamaǵan jaǵdaıda onyń aksııalary, eger emıtenttiń operasııalyq qyzmetinen túsken qarajattarynyń taza aǵymy onyń aýdıtorlyq eseppen rastalǵan qarjy eseptiligine sáıkes (enshiles uıym (uıymdar) bolǵan jaǵdaıda – shoǵyrlandyrylǵan qarjylyq eseptilikke) árbir sońǵy úsh jylda oń bolsa, osy sanatqa kórsetilgen talaptar eskerilmeı engiziledi;
7) erkin aınalystaǵy aksııalardyń sany osy aksııalarmen saýda-sattyq ashylǵan kúnnen bastap alty aı ótken soń osy túrdegi ornalastyrylǵan (emıtent satyp alǵandardy, aýyrtpalyq salynǵandardy jáne (nemese) oqshaýlanǵandardy qospaǵanda) aksııalarynyń jalpy sanynyń keminde on paıyzyn, osy aksııalarmen saýda-sattyq ashylǵan kúnnen bastap bir jyl ótken soń – on bes paıyzyn jáne osy aksııalarmen saýda-sattyq ashylǵan kúnnen bastap eki jyl ótken soń jıyrma bes paıyzyn quraıdy.
Erkin aınalystaǵy aksııalar sanyna «Aksıonerlik qoǵamdar týraly» 2003 jylǵy 13 mamyrdaǵy Qazaqstan Respýblıkasy Zańynyń 64-babyna sáıkes aksıonerlik qoǵamnyń úlestes tulǵasy bolyp tabylatyn tulǵalarǵa tıesili aksııalar engizilmeıdi. Bul talap Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2011 jylǵy 8 qyrkúıektegi № 1027 qaýlysymen bekitilgen «Samuryq-Qazyna» ulttyq ál-aýqat qory» aksıonerlik qoǵamynyń enshiles jáne táýeldi uıymdary aksııalarynyń paketterin baǵaly qaǵazdar naryǵyna shyǵarý baǵdarlamasyn (budan ári – Halyqtyq IRO baǵdarlamasy) iske asyrý sheńberinde aksııalardy baǵaly qaǵazdardyń uıymdastyrylǵan naryǵyna shyǵarýdy júzege asyrǵan aksıonerlik qoǵamdarǵa qoldanylmaıdy.
Aksııalarynyń elý paıyzynan astamy memleketke, ulttyq holdıngke ne ulttyq basqarýshy kompanııaǵa tıesili uıymdar úshin erkin aınalystaǵy aksııalar sany boıynsha talap osy aksııalarmen saýda-sattyq ashylǵan kúnnen bastap alty aı ótken soń ornalasqan aksııalar sanynyń keminde bes paıyzyn, osy aksııalarmen saýda-sattyq ashylǵan kúnnen bastap bir jyl ótken soń – on paıyzyn quraıdy.
Halyqtyq IRO baǵdarlamasyn iske asyrý sheńberinde aksııalardy baǵaly qaǵazdardyń uıymdastyrylǵan naryǵyna shyǵarýdy júzege asyrǵan uıymdar úshin erkin aınalystaǵy aksııalardyń sany osy aksııalarmen saýda-sattyq ashylǵan kúnnen bastap bir jyl ótken soń ornalastyrylǵan aksııalar sanynyń keminde bes paıyzyn quraıdy.
Erkin aınalystaǵy aksııalar sanyn esepteý osy emıtenttiń jaı jáne artyqshylyqty aksııalary boıynsha bólek júzege asyrylady;
8) Qazaqstan Respýblıkasynyń rezıdentteri aksıonerlik qoǵamdarǵa qatysty – emıtent aksıonerleriniń jalpy jınalysy bekitken korporatıvtik basqarý kodeksiniń bolýy, Qazaqstan Respýblıkasynyń rezıdenti emesterge qatysty – korporatıvtik basqarý kodeksiniń bolýy nemese eger onyń bolýy zańdy tulǵa retinde emıtentti tirkegen eldiń zańnamasynda kózdelgen jaǵdaıda, emıtenttiń zańdy tulǵa retinde tirkelgen eliniń zańnamasynda kózdelgen tártippen bekitilgen mazmuny boıynsha uqsas ózge qujattyń bolýy;
9) aksııalardy osy sanatqa engizý týraly máseleni qarastyrǵanǵa deıin qor bırjasy músheleriniń bireýi osy aksııalar boıynsha oǵan market-meıker mártebesin taǵaıyndaý týraly ótinish beredi, al olardyń osy sanatta bolýy kezinde market-meıkerdiń bolýy mindetti;
10) emıtenttiń quryltaı qujattarynda jáne (nemese) baǵaly qaǵazdar shyǵarylymynyń prospektisinde baǵaly qaǵazdardyń menshik ıeleriniń olardy ıelikten shyǵarý (tapsyrý) quqyqtaryna nuqsan keltiretin nemese shekteıtin normalardyń bolmaýy.
5. Qarjy ortalyǵynyń arnaıy saýda alańynyń resmı tiziminiń ekinshi (eń joǵarǵy) sanaty boıynsha «aksııalar» sektoryna emıtent aksııalaryn engizý jáne olardyń onda bolýy úshin osy baǵaly qaǵazdar men olardyń emıtenti mynadaı talaptarǵa sáıkes keledi:
1) emıtentti memlekettik tirkeý onyń baǵaly qaǵazdaryn resmı tizimge engizý týraly ótinish berilgen kúnge deıin keminde eki jyl buryn júzege asyrylǵan. Qor bırjasynyń ishki qujattaryna sáıkes uıymdy (uıymdardy) qaıta uıymdastyrý nátıjesinde emıtent qurylǵan onyń jumys isteý merzimin esepteý júrgiziledi.
Eger qor bırjasynyń ishki qujattarynda aksııalarynyń júz paıyzy memleketke, ulttyq holdıngke ne ulttyq basqarýshy holdıngke tıesili uıymdar úshin jumys isteý merzimine eki jyldan az talap qoıylsa, onda osy tarmaqtyń 4) jáne 6) tarmaqshalarynda belgilengen talaptar osy uıymdardyń is júzinde jumys isteý merzimine baılanysty qoldanylady;
2) emıtent HQES nemese AQSh QES sáıkes qarjylyq eseptilikti jasaıdy;
3) emıtenttiń qarjylyq eseptiliginiń aýdıtin aýdıtorlyq uıymdarǵa qoıylatyn biliktilik talaptary týraly buıryqpen bekitilgen qarjylyq quraldardy qarjy ortalyǵynyń arnaıy saýda alańyna jiberý úshin aýdıtorlyq uıymdarǵa qoıylatyn biliktilik talaptaryna jaýap beretin aýdıtorlyq uıym júzege asyrady;
4) ruqsat berý bastamashysy mynalardan:
eger aksııalardy osy sanatqa engizý týraly ótinish sońǵy aıaqtalǵan qarjy jyly aıaqtalǵan kúninen bastap tórt aı ótken soń berilse, aıaqtalǵan sońǵy eki qarjy jylynan;
eger aksııalardy osy sanatqa engizý týraly ótinish sońǵy aıaqtalǵan qarjy jyly aıaqtalǵan kúninen bastap tórt aı ishinde berilse, aıaqtalǵan sońǵy qarjy jylynyń aldyndaǵy qatarynan aıaqtalǵan eki qarjy jylynan kem emes ýaqyttaǵy aýdıtorlyq eseppen rastalǵan emıtenttiń qarjylyq eseptiligin usynady.
Eger aýdıtorlyq eseppen rastalǵan aıaqtalǵan qarjy jyly úshin sońǵy qarjylyq eseptilik jasalǵan kúnnen bastap aksııalardy osy sanatqa engizý týraly ótinish berilgen kúnge deıin alty aıdan astam merzim ótse, ruqsat berý bastamashysy aralyq qarjylyq eseptilik boıynsha aýdıtorlyq esepti nemese aralyq qarjylyq aqparatty (emıtenttiń aralyq qarjylyq eseptiliginiń tolyq jıyntyǵyn) sholý boıynsha esep beredi.
Aýdıtorlyq esep nemese aralyq qarjylyq aqparatty (emıtenttiń aralyq qarjylyq eseptiliginiń tolyq jıyntyǵyn) sholý boıynsha esep shyǵarylǵan, ruqsat berý bastamashysy usynǵan emıtenttiń sońǵy qarjylyq eseptiligin jasaǵan kúnnen bastap osy sanatqa aksııalardy engizý týraly ótinish bergen kúnge deıin alty aıdan aspaıtyn merzim ótýi tıis;
5) emıtenttiń menshikti kapıtaly aýdıtorlyq eseppen rastalǵan sońǵy eseptik kúnine jasalǵan qarjylyq eseptilikke (enshiles uıym (uıymdar) bolǵan jaǵdaıda – shoǵyrlandyrylǵan qarjylyq eseptilikke) sáıkes onyń jarǵylyq kapıtalynan kem bolmaıdy. Bul rette emıtenttiń menshikti kapıtaly aýdıtorlyq eseppen rastalǵan sońǵy eseptik kúnine jasalǵan qarjylyq eseptilikke (enshiles uıym (uıymdar) bolǵan jaǵdaıda shoǵyrlandyrylǵan qarjylyq eseptilikke) sáıkes balamasy AEK-tyń júz jetpis bir myń eselengen mólsherinen kem emes somany quraıdy.
Osy sanattaǵy aksııalardyń saýda-sattyǵy ashylǵan kúnnen bastap alty aıdan keıin qor bırjasynyń ishki qujattaryna sáıkes anyqtalatyn osy aksııalar emıtentiniń naryqtyq kapıtaldandyrylýy balamasy AEK-tyń bir júz jetpis bir myń eselengen mólsherinen kem emes somany quraıdy.
Osy tarmaqshanyń ekinshi abzasynyń talaptary resmı tizimge artyqshylyqty aksııalardy engizgen jaǵdaıda qoldanylmaıdy.
Aksııalar qor bırjasynyń resmı tiziminiń osy sanatynda bolǵan kezde ýákiletti organ belgilegen menshikti kapıtal jetkiliktiligi boıynsha prýdensııalyq normatıvti saqtaǵan jaǵdaıda qarjy uıymynyń menshikti kapıtalyn tómendetýge jol beriledi;
6) sońǵy eki jyldyń bireýindegi aksııalar emıtentiniń aýdıtorlyq eseppen rastalǵan sońǵy eseptik kúnine jasalǵan qarjylyq eseptilikke (enshiles uıym (uıymdar) bolǵan jaǵdaıda shoǵyrlandyrylǵan qarjylyq eseptilikke) sáıkes taza paıdanyń bolýy;
7) erkin aınalystaǵy aksııalardyń sany osy aksııalarmen saýda-sattyq ashylǵan kúnnen bastap alty aı ótken soń osy túrdegi ornalastyrylǵan (emıtent satyp alǵandardy, aýyrtpalyq salynǵandardy jáne (nemese) oqshaýlanǵandardy qospaǵanda) aksııalarynyń jalpy sanynyń keminde bes paıyzyn, osy aksııalarmen saýda-sattyq ashylǵan kúnnen bastap bir jyl ótken soń – on paıyzyn jáne osy aksııalarmen saýda-sattyq ashylǵan kúnnen bastap eki jyl ótken soń on bes paıyzyn quraıdy.
Erkin aınalystaǵy aksııalar sanyna «Aksıonerlik qoǵamdar týraly» 2003 jylǵy 13 mamyrdaǵy Qazaqstan Respýblıkasy Zańynyń 64-babyna sáıkes aksıonerlik qoǵamnyń úlestes tulǵasy bolyp tabylatyn tulǵalarǵa tıesili aksııalar engizilmeıdi.
Aksııalarynyń elý paıyzynan astamy memleketke, ulttyq holdıngke ne ulttyq basqarýshy holdıngke tıesili uıymdar úshin erkin aınalystaǵy aksııalar sany boıynsha talap osy aksııalarmen saýda-sattyq ashylǵan kúnnen bastap alty aı ótken soń ornalasqan aksııalar sanynyń keminde bes paıyzyn quraıdy.
Erkin aınalystaǵy aksııalar sanyn esepteý osy emıtenttiń jaı jáne artyqshylyqty aksııalary boıynsha bólek júzege asyrylady;
8) Qazaqstan Respýblıkasynyń rezıdentteri aksıonerlik qoǵamdarǵa qatysty – emıtent aksıonerleriniń jalpy jınalysy bekitken korporatıvtik basqarý kodeksiniń bolýy, Qazaqstan Respýblıkasynyń rezıdenti emesterge qatysty – korporatıvtik basqarý kodeksiniń bolýy nemese eger onyń bolýy zańdy tulǵa retinde emıtentti tirkegen eldiń zańnamasynda kózdelgen jaǵdaıda, emıtenttiń zańdy tulǵa retinde tirkelgen eliniń zańnamasynda kózdelgen tártippen bekitilgen mazmuny boıynsha uqsas ózge qujattyń bolýy;
9) aksııalardy osy sanatqa engizý týraly máseleni qarastyrǵanǵa deıin qor bırjasy músheleriniń bireýi osy aksııalar boıynsha oǵan market-meıker mártebesin taǵaıyndaý týraly ótinish beredi, al olardyń osy sanatta bolýy kezinde market-meıkerdiń bolýy mindetti;
10) emıtenttiń quryltaı qujattarynda jáne (nemese) baǵaly qaǵazdar shyǵarylymynyń prospektisinde baǵaly qaǵazdardyń menshik ıeleriniń olardy ıelikten shyǵarý (tapsyrý) quqyqtaryna nuqsan keltiretin nemese shekteıtin normalardyń bolmaýy.».
2. Qazaqstan Respýblıkasy Qarjy naryǵyn jáne qarjy uıymdaryn retteý men qadaǵalaý Agenttigi Basqarmasynyń «Qor bırjasynda aınalymyna jiberiletin (jiberilgen) emıtentterge jáne olardyń baǵaly qaǵazdaryna talaptary, jáne de qor bırjasy tiziminiń bólek sanattary týraly» 2008 jylǵy 26 mamyrdaǵy № 77 qaýlysyna (Normatıvtik quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý tiziliminde № 5251 tirkelgen, 2008 jylǵy 15 qyrkúıekte Qazaqstan Respýblıkasynyń ortalyq atqarýshy jáne ózge ortalyq memlekettik organdarynyń aktileri jınaǵynyń № 9 jarııalanǵan) mynadaı ózgerister engizilsin:
1-tarmaq mynadaı redaksııada jazylsyn:
1. Osy qaýlynyń maqsattary úshin mynadaı uǵymdar paıdalanylatyny belgilensin:
1) arnaıy kásiporyn (Special purpose vehicle) – shet memlekettiń zańnamasyna sáıkes qurylǵan, qyzmetiniń jalǵyz túri aqsha tartý, onyń ishinde óziniń jalǵyz quryltaıshysynyń (qatysýshysynyń, aksıoneriniń) – osy nemese basqa memlekettiń zańdy tulǵasynyń kepildigine boryshtyq baǵaly qaǵazdar shyǵarý jáne ornalastyrý jolymen aqsha tartý bolyp tabylatyn zańdy tulǵa;
2) arnaıy qarjy kompanııasy – jobalyq qarjylandyrý jáne sekıýrıtılendirý mámilelerin júzege asyrý úshin «Jobalyq qarjylandyrý jáne sekıýrıtılendirý týraly» 2006 jylǵy 20 aqpandaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyna sáıkes qurylatyn, paıdasyna talap etý quqyqtary beriletin zańdy tulǵa;
3) boryshtyq baǵaly qaǵaz – ıesiniń emıtentten negizgi borysh somasyn shyǵarylym talaptarymen belgilengen mólsherde jáne merzimde alýǵa quqyǵyn rastaıtyn baǵaly qaǵaz;
4) jergilikti atqarýshy organdardyń oblıgasııalary – respýblıkalyq mańyzy bar qalanyń, astananyń jergilikti atqarýshy organdary shyǵarǵan Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik baǵaly qaǵazdary;
5) ındekstik qor – aktıvteri osy ınvestısııalyq qor úshin bazalyq bolyp tabylatyn belgili bir qor ındeksiniń ókildik tizimine kiretinderge uqsas qarjy quraldarynan turatyn ınvestısııalyq qor;
6) ındekstiń ókildik tizimi – ólshemderi qor bırjasynyń qandaı da bolmasyn ındıkatoryn esepteý maqsatynda paıdalanylatyn baǵaly qaǵazdar tizimi;
7) ıslamdyq baǵaly qaǵazdar – ıslamdyq jalǵa alý sertıfıkattary men ıslamdyq qatysý sertıfıkattary;
8) qarjylyq emes uıym – qarjylyq uıym bolyp tabylmaıtyn uıym;
9) qor bırjasynyń resmı tizimi (resmı tizim) – engizilýi jáne bolýy úshin baǵaly qaǵazdar men baǵaly qaǵazdar emıtentteriniń osy qaýlymen belgilengen talaptarǵa sáıkes keletin qor bırjasynyń tizimi;
10) lıstıngtik kompanııa – baǵaly qaǵazdary resmı tizimge engizilgen zańdy tulǵa;
11) market-meıker – qor bırjasy market-meıker retinde tanyǵan jáne qor bırjasynyń ishki qujattaryna sáıkes baǵaly qaǵazdar boıynsha baǵa belgileýdi turaqty habarlap otyrý jáne qoldaý kórsetý jóninde ózine mindetteme qabyldaǵan qor bırjasynyń múshesi;
12) resmı tizim sektory – belgilengen talaptarǵa sáıkes keletin emıssııalyq baǵaly qaǵazdar engizilgen qor bırjasynyń resmı tiziminiń bóligi;
13) ruqsat berý bastamashysy – bastamasymen baǵaly qaǵazdar qor bırjasynyń resmı tizimine engiziletin (jiberiletin) emıtent ne qor bırjasynyń múshesi;
14) saýda alańy – qor bırjasynyń baǵdarlamalyq-tehnıkalyq kesheniniń bóligi, ol arqyly resmı tizimge engizilgen (qor bırjasynda aınalysqa jiberilgen) qarjy quraldarynyń jekelegen túrlerimen mámileler jasalady;
15) emıtenttiń mindettemelerin qaıta qurylymdaý – emıtenttiń «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy bankter jáne bank qyzmeti týraly» 1995 jylǵy 31 tamyzdaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańynda belgilengen tártippen bekitilgen qaıta qurylymdaý jospary ne «Bankrottyq týraly» 1997 jylǵy 21 qańtardaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańynda belgilengen tártippen bekitilgen saýyqtyrý jospary negizinde iske asyratyn ákimshilik, zańdyq, qarjylyq, uıymdastyrý-tehnıkalyq jáne basqa da is-sharalar men rásimderiniń kesheni.»;
4 jáne 5-tarmaqtar mynadaı redaksııada jazylsyn:
«4. Qor bırjasynyń resmı tiziminiń birinshi (eń joǵarǵy) sanaty boıynsha «aksııalar» sektoryna emıtent aksııalaryn engizý jáne olardyń onda bolýy úshin osy baǵaly qaǵazdar men olardyń emıtenti mynadaı talaptarǵa sáıkes keledi:
1) emıtentti memlekettik tirkeý onyń baǵaly qaǵazdaryn resmı tizimge engizý týraly ótinish berilgen kúnge deıin keminde úsh jyl buryn júzege asyrylǵan. Qor bırjasynyń ishki qujattaryna sáıkes uıymdy (uıymdardy) qaıta uıymdastyrý nátıjesinde emıtent qurylǵan onyń jumys isteý merzimin esepteý júrgiziledi.
Eger qor bırjasynyń ishki qujattarynda aksııalarynyń júz paıyzy memleketke, ulttyq holdıngke ne ulttyq basqarýshy holdıngke tıesili uıymdar úshin jumys isteý merzimine úsh jyldan az talap qoıylǵan jaǵdaıda, osy tarmaqtyń 4) jáne 6) tarmaqshalarynda belgilengen talaptar osy uıymdardyń is júzinde jumys isteý merzimine baılanysty qoldanylady;
2) emıtent halyqaralyq qarjylyq eseptilik standarttaryna (International Financial Reporting Standards – IFRS) (budan ári – HQES) nemese Amerıka Qurama Shtattarynda qoldanylatyn qarjylyq eseptilik standarttaryna (General Accepted Accounting Principles – GAAP) (budan ári – AQSh QES) sáıkes qarjylyq eseptilikti jasaıdy;
3) emıtenttiń qarjylyq eseptiliginiń aýdıtin qor bırjasymen tanylatyn aýdıtorlyq uıymdardyń tizbesine engen aýdıtorlyq uıymdardyń biri júzege asyrady;
4) ruqsat berý bastamashysy mynalardan:
eger aksııalardy osy sanatqa engizý týraly ótinish sońǵy aıaqtalǵan qarjy jyly aıaqtalǵan kúninen bastap tórt aı ótken soń berilse, aıaqtalǵan sońǵy úsh qarjy jylynan;
eger aksııalardy osy sanatqa engizý týraly ótinish aıaqtalǵan sońǵy qarjy jyly aıaqtalǵan kúninen bastap tórt aı ishinde berilse, sońǵy aıaqtalǵan qarjy jylynyń aldyndaǵy qatarynan aıaqtalǵan úsh qarjy jylynan kem emes aýdıtorlyq eseppen rastalǵan emıtenttiń qarjylyq eseptiligin usynady.
Aýdıtorlyq esep nemese aralyq qarjylyq aqparatty (emıtenttiń aralyq qarjylyq eseptiliginiń tolyq jıyntyǵyn) sholý boıynsha esep shyǵarylǵan, ruqsat berý bastamashysy usynǵan emıtenttiń sońǵy qarjylyq eseptiligin jasaǵan kúnnen bastap osy sanatqa aksııalardy engizý týraly ótinish bergen kúnge deıin alty aıdan aspaıtyn merzim ótýi tıis.
Eger aýdıtorlyq eseppen rastalǵan aıaqtalǵan qarjy jyly úshin sońǵy qarjylyq eseptilik jasalǵan kúnnen bastap aksııalardy osy sanatqa engizý týraly ótinish berilgen kúnge deıin alty aıdan astam merzim ótse, ruqsat berý bastamashysy aralyq qarjylyq eseptilik boıynsha aýdıtorlyq esepti nemese aralyq qarjylyq aqparatty (emıtenttiń aralyq qarjylyq eseptiliginiń tolyq jıyntyǵyn) sholý boıynsha esep beredi;
5) emıtenttiń menshikti kapıtaly aýdıtorlyq eseppen rastalǵan sońǵy eseptik kúnine jasalǵan qarjylyq eseptilikke (enshiles uıym (uıymdar) bolǵan jaǵdaıda – shoǵyrlandyrylǵan qarjylyq eseptilikke) sáıkes onyń jarǵylyq kapıtalynan kem bolmaýy tıis. Bul rette emıtenttiń menshikti kapıtaly aýdıtorlyq eseppen rastalǵan sońǵy eseptik kúnine jasalǵan emıtenttiń qarjylyq eseptiligine (enshiles uıym (uıymdar) bolǵan jaǵdaıda – shoǵyrlandyrylǵan qarjylyq eseptilikke) sáıkes tıisti qarjy jylyna respýblıkalyq bıýdjet týraly zańmen belgilengen balamasy aılyq eseptik kórsetkishtiń (budan ári – aılyq eseptik kórsetkishtiń) segiz mıllıon bes júz alpys myń eselengen mólsherinen kem emes somany quraıdy.
Aksııalar qor bırjasynyń resmı tiziminiń osy sanatynda bolǵan kezde qarjy naryǵyn jáne qarjy uıymdaryn retteý, baqylaý men qadaǵalaý jónindegi ýákiletti organ belgilegen menshikti kapıtal jetkiliktiligi boıynsha prýdensııalyq normatıvti saqtaǵan jaǵdaıda qarjy uıymynyń menshikti kapıtalyn tómendetýge jol beriledi;
Osy sanattaǵy aksııalardyń saýda-sattyǵy ashylǵan kúnnen bastap alty aıdan keıin qor bırjasynyń ishki qujattaryna sáıkes anyqtalatyn osy aksııalar emıtentiniń naryqtyq kapıtaldandyrylýy balamasy aılyq eseptik kórsetkishtiń segiz mıllıon bes júz alpys myń eselengen mólsherinen kem emes soma bolýy tıis.
Osy tarmaqshanyń úshinshi bóliginiń talaptary resmı tizimge artyqshylyqty aksııalardy engizgen jaǵdaıda qoldanylmaıdy.
6) árbir sońǵy úsh jyl ishindegi aksııalar emıtentiniń taza paıdasy aýdıtorlyq eseppen rastalǵan sońǵy eseptik kúnine jasalǵan qarjylyq eseptilikke (enshiles uıym (uıymdar) bolǵan jaǵdaıda – shoǵyrlandyrylǵan qarjylyq eseptilikke) sáıkes balamasy aılyq eseptik kórsetkishtiń seksen bes myń alty júz eselengen mólsherinen kem emes somany quraıdy.
Aksııalar resmı tizimniń osy sanatynda bolǵan kezde, árbir jylǵa balamasy aılyq eseptik kórsetkishtiń seksen bes myń alty júz eselengen mólsherinen kem emes somany quraıtyn, aýdıtorlyq eseppen rastalǵan, sońǵy eseptik kúngi qarjylyq eseptilikke (enshiles uıym (uıymdar) bolǵan jaǵdaıda – shoǵyrlandyrylǵan qarjylyq eseptilikke) sáıkes sońǵy úsh jyldyń eki jylynda aksııalar emıtentiniń taza paıdasynyń bolýyna jol beriledi.
Emıtent osy tarmaqshanyń birinshi abzasynda belgilengen taza paıdanyń mólsheri boıynsha talaptardy oryndamaǵan jaǵdaıda onyń aksııalary, eger emıtenttiń operasııalyq qyzmetinen túsken qarajattarynyń taza aǵymy onyń aýdıtorlyq eseppen rastalǵan qarjy eseptiligine sáıkes (enshiles uıym (uıymdar) bolǵan jaǵdaıda shoǵyrlandyrylǵan qarjylyq eseptilikke) árbir sońǵy úsh jylda oń bolsa, osy sanatqa kórsetilgen talaptar eskerilmeı engiziledi;
7) erkin aınalystaǵy aksııalardyń sany osy aksııalarmen saýda-sattyq ashylǵan kúnnen bastap alty aı ótken soń osy túrdegi ornalastyrylǵan (emıtent satyp alǵandardy, aýyrtpalyq salynǵandardy jáne (nemese) oqshaýlanǵandardy qospaǵanda) aksııalarynyń jalpy sanynyń keminde on paıyzyn, osy aksııalarmen saýda-sattyq ashylǵan kúnnen bastap bir jyl ótken soń – on bes paıyzyn jáne osy aksııalarmen saýda-sattyq ashylǵan kúnnen bastap eki jyl ótken soń jıyrma bes paıyzyn quraıdy.
Erkin aınalystaǵy aksııalar sanyna «Aksıonerlik qoǵamdar týraly» 2003 jylǵy 13 mamyrdaǵy Qazaqstan Respýblıkasy Zańynyń 64-babyna sáıkes aksıonerlik qoǵamnyń úlestes tulǵasy bolyp tabylatyn tulǵalarǵa tıesili aksııalar engizilmeıdi. Bul talap Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2011 jylǵy 8 qyrkúıektegi № 1027 qaýlysymen bekitilgen «Samuryq-Qazyna» ulttyq ál-aýqat qory» AQ-nyń enshiles jáne táýeldi uıymdary aksııalarynyń paketterin baǵaly qaǵazdar naryǵyna shyǵarý baǵdarlamasyn (budan ári – Halyqtyq IRO baǵdarlamasy) iske asyrý sheńberinde aksııalardy baǵaly qaǵazdardyń uıymdastyrylǵan naryǵyna shyǵarýdy júzege asyrǵan aksıonerlik qoǵamdarǵa qoldanylmaıdy.
Aksııalarynyń elý paıyzynan astamy memleketke, ulttyq holdıngke ne ulttyq basqarýshy kompanııaǵa tıesili uıymdar úshin erkin aınalystaǵy aksııalar sany boıynsha talap osy aksııalarmen saýda-sattyq ashylǵan kúnnen bastap alty aı ótken soń ornalasqan aksııalar sanynyń keminde bes paıyzyn, osy aksııalarmen saýda-sattyq ashylǵan kúnnen bastap bir jyl ótken soń – on paıyzyn quraıdy.
Halyqtyq IRO baǵdarlamasyn iske asyrý sheńberinde aksııalardy baǵaly qaǵazdardyń uıymdastyrylǵan naryǵyna shyǵarýdy júzege asyrǵan uıymdar úshin erkin aınalystaǵy aksııalardyń sany osy aksııalarmen saýda-sattyq ashylǵan kúnnen bastap bir jyl ótken soń ornalastyrylǵan aksııalar sanynyń keminde bes paıyzyn quraıdy.
Erkin aınalystaǵy aksııalar sanyn esepteý osy emıtenttiń jaı jáne artyqshylyqty aksııalary boıynsha bólek júzege asyrylady;
8) Qazaqstan Respýblıkasynyń rezıdentteri aksıonerlik qoǵamdarǵa qatysty – emıtent aksıonerleriniń jalpy jınalysy bekitken korporatıvtik basqarý kodeksiniń bolýy.
Qazaqstan Respýblıkasynyń rezıdenti emesterge qatysty – korporatıvtik basqarý kodeksiniń bolýy nemese eger onyń bolýy zańdy tulǵa retinde emıtentti tirkegen eldiń zańnamasynda kózdelgen jaǵdaıda, emıtenttiń zańdy tulǵa retinde tirkelgen eliniń zańnamasynda kózdelgen tártippen bekitilgen mazmuny boıynsha uqsas ózge qujattyń bolýy;
9) aksııalardy osy sanatqa engizý týraly máseleni qarastyrǵanǵa deıin qor bırjasy músheleriniń bireýi osy aksııalar boıynsha oǵan market-meıker mártebesin taǵaıyndaý týraly ótinish beredi, al olardyń osy sanatta bolýy kezinde market-meıkerdiń bolýy mindetti;
10) emıtenttiń quryltaı qujattarynda jáne (nemese) baǵaly qaǵazdar shyǵarylymynyń prospektisinde baǵaly qaǵazdardyń menshik ıeleriniń olardy ıelikten shyǵarý (tapsyrý) quqyqtaryna nuqsan keltiretin nemese shekteıtin normalardyń bolmaýy.
5. Qarjy ortalyǵynyń arnaıy saýda alańynyń resmı tiziminiń ekinshi (eń joǵarǵy) sanaty boıynsha «aksııalar» sektoryna emıtent aksııalaryn engizý jáne olardyń onda bolýy úshin osy baǵaly qaǵazdar men olardyń emıtenti mynadaı talaptarǵa sáıkes keledi:
1) emıtentti memlekettik tirkeý onyń baǵaly qaǵazdaryn resmı tizimge engizý týraly ótinish berilgen kúnge deıin keminde eki jyl buryn júzege asyrylǵan. Qor bırjasynyń ishki qujattaryna sáıkes uıymdy (uıymdardy) qaıta uıymdastyrý nátıjesinde emıtent qurylǵan onyń jumys isteý merzimin esepteý júrgiziledi.
Eger qor bırjasynyń ishki qujattarynda aksııalarynyń júz paıyzy memleketke, ulttyq holdıngke ne ulttyq basqarýshy holdıngke tıesili uıymdar úshin jumys isteý merzimine eki jyldan az talap qoıylsa, onda osy tarmaqtyń 4) jáne 6) tarmaqshalarynda belgilengen talaptar osy uıymdardyń is júzinde jumys isteý merzimine baılanysty qoldanylady;
2) emıtent HQES nemese AQSh QES sáıkes qarjylyq eseptilikti jasaıdy;
3) emıtenttiń qarjylyq eseptiliginiń aýdıtin qor bırjasymen tanylatyn aýdıtorlyq uıymdardyń tizbesine engen aýdıtorlyq uıymdardyń biri júzege asyrady;
4) ruqsat berý bastamashysy mynalardan:
eger aksııalardy osy sanatqa engizý týraly ótinish sońǵy aıaqtalǵan qarjy jyly aıaqtalǵan kúninen bastap tórt aı ótken soń berilse, aıaqtalǵan sońǵy eki qarjy jylynan;
eger aksııalardy osy sanatqa engizý týraly ótinish sońǵy aıaqtalǵan qarjy jyly aıaqtalǵan kúninen bastap tórt aı ishinde berilse, aıaqtalǵan sońǵy qarjy jylynyń aldyndaǵy qatarynan aıaqtalǵan eki qarjy jylynan kem emes ýaqyttaǵy aýdıtorlyq eseppen rastalǵan emıtenttiń qarjylyq eseptiligin usynady.
Eger aýdıtorlyq eseppen rastalǵan aıaqtalǵan qarjy jyly úshin sońǵy qarjylyq eseptilik jasalǵan kúnnen bastap aksııalardy osy sanatqa engizý týraly ótinish berilgen kúnge deıin alty aıdan astam merzim ótse, ruqsat berý bastamashysy aralyq qarjylyq eseptilik boıynsha aýdıtorlyq esepti nemese aralyq qarjylyq aqparatty (emıtenttiń aralyq qarjylyq eseptiliginiń tolyq jıyntyǵyn) sholý boıynsha esep beredi.
Aýdıtorlyq esep nemese aralyq qarjylyq aqparatty (emıtenttiń aralyq qarjylyq eseptiliginiń tolyq jıyntyǵyn) sholý boıynsha esep shyǵarylǵan, ruqsat berý bastamashysy usynǵan emıtenttiń sońǵy qarjylyq eseptiligin jasaǵan kúnnen bastap osy sanatqa aksııalardy engizý týraly ótinish bergen kúnge deıin alty aıdan aspaıtyn merzim ótýi tıis;
5) emıtenttiń menshikti kapıtaly aýdıtorlyq eseppen rastalǵan sońǵy eseptik kúnine jasalǵan qarjylyq eseptilikke (enshiles uıym (uıymdar) bolǵan jaǵdaıda – shoǵyrlandyrylǵan qarjylyq eseptilikke) sáıkes onyń jarǵylyq kapıtalynan kem bolmaıdy. Bul rette emıtenttiń menshikti kapıtaly aýdıtorlyq eseppen rastalǵan sońǵy eseptik kúnine jasalǵan qarjylyq eseptilikke (enshiles uıym (uıymdar) bolǵan jaǵdaıda shoǵyrlandyrylǵan qarjylyq eseptilikke) sáıkes balamasy AEK-tyń júz jetpis bir myń eselengen mólsherinen kem emes somany quraıdy.
Aksııalar qor bırjasynyń resmı tiziminiń osy sanatynda bolǵan kezde qarjy naryǵyn jáne qarjy uıymdaryn retteý, baqylaý men qadaǵalaý jónindegi ýákiletti organ belgilegen menshikti kapıtal jetkiliktiligi boıynsha prýdensııalyq normatıvti saqtaǵan jaǵdaıda qarjy u