Osylardyń ishindegi asa mańyzdysy memlekettik til mártebesi tóńiregindegi kesimdi pikirler boldy. Qazaq tiliniń qoǵamdaǵy qoldanysy kún sanap ósip keledi. Desek te áleýmettik qyzmettiń basym kópshiligi orys tilinde ekeni kisiden jasyratyn syr bolýdan qalǵan. Sóz joq, bul jaǵdaı óskeleń urpaqqa ıgi áser bermeıdi. Sondyqtan ana tilimizdi áýeli saqtaý, sosyn órkendetý sharalaryn shuǵyl qolǵa alýymyz kerek.
Jalpy bilim men ǵylym ahýaly da eń ózekti taqyryp. Álem robottehnıkadan ótip, jasandy ıntellekt salasyn óndiriske engizip jatqan kezde bizdiń bilim men ǵylym qaǵazbastylyqpen, ásire fleshmobpen áýez bolyp ketkeni belgili. Zaman kerýeni qazaqtan mektepten bastap ýnıversıtetke deıingi kásibı biliktilikti dáýir talaptaryna saı qaıta túletýdi (qaıta reformalaýdy emes) talap etedi. Qasym-Jomart Kemeluly bul saladaǵy maqsattardyń dańǵyl joldaryn naqty aıtty. Muǵalim bedeli, ustazdar qaýymynyń jalaqysynyń ósirilýi týraly da sóz qozǵaldy. Osylardy qoryta kelgende, Prezıdent Joldaýynyń aǵartý salasyna úlken serpilis ákeletinine senimimiz mol.
Mádenıet – ult ustyny, ulttyń álem aldyndaǵy dıdary tek onyń mádenıeti arqyly jarqyn bolatyny belgili. Bul saladaǵy atqarylyp jatqan ulan-ǵaıyr jumystardy tizbektep aıta berýge bolady. Eger álem órkenıeti qazaq degen eldi tanyp, ultymyzdyń qadir-qasıetin baǵalap jatsa, sol ıgiliktiń bir mysqal úlesi mádenıet salasyndaǵy tulǵalardyń jankeshti eńbeginiń arqasynda dep aıta alamyz. Álbette, órkenıetke bet alǵan elde tókken terge laıyq qurmet te bolsa kerek-ti. Osy máseleni dóp basqan Prezıdent mádenıet salasyndaǵy qyzmetkerlerdiń eńbekaqysyn kóterýdi usyndy.
Ál-Farabıdyń 1150 jyldyǵyn atap ótý, Abaı Qunanbaıulynyń 175 jyldyǵyn toılaý jónindegi usynystar da kóńil qýantady. «Álemniń ekinshi ustazy» atanǵan Ábýnasyr babamyzdyń adamzatqa ortaq barsha ǵylymnyń negizin qalaǵany bizdiń urpaqtyń máńgilik maqtanyshy bolýy kerek. Osy kúni jalpy mýzyka teorııasynyń, tańbaly nota júıesiniń negizin ál-Farabı babamyz jasaǵanyn zııaly orta da eskere bermeıdi. Sondyqtan álem halyqtarynyń mýzykalyq saýat salasyndaǵy jetistikterin eksheıtindeı úlken ǵylymı quryltaı uly dalamyzdyń tórinde bolsa jarasar edi. Otyrardan shyǵyp Urymǵa deıin dańqy shyqqan babamyzdyń ómiri týraly kórkem fılm túsirý kerek shyǵar.
Abaı Qunanbaıuly mereıtoıy barysynda kórneki ǵylymı eńbekter, ensıklopedııalyq jumystar, mýzykalyq-antologııalyq jınaqtar shyǵady dep senemiz. Eger Abaı murasyn álemge tanystyra alatyndaı kóptildi-keshendi eńbekter josparlanatyn bolsa, utarymyz kóp bolar edi.
Prezıdentimiz osy sharalardy ótkizý barysynda meılinshe óreli eńbek jasaýǵa, is-sharalardyń ǵylymı taǵylymdyq mańyzyna basa mán berýge shaqyrdy. Sonymen qatar asta-tók ysyraptan tyıylýymyz kerek ekenin de eskertti. Abaı atamyz aıtqandaı «mal shashpaq» maqtannan aýlaq bolyp, bolashaq úshin abyroıly is atqaratyn kez endi keldi.
Janǵalı JÚZBAI,
kúıshi
