Azamattyq qoǵamdy damytýda róli zor

Mekenjaı jumysyn qamtamasyz etý jáne ony barlyq jerde qamtý úshin aýdandarda jastar resýrstyq ortalyqtary, jastar densaýlyq ortalyqtary qyzmet atqarady. Bilim berý múmkindikterin arttyrýǵa, tur­ǵyn úı jaǵdaılaryn qamtamasyz etýge, jastardy jumyspen qam­tý­ǵa baǵyttalǵan qoldanystaǵy mem­le­ket­tik baǵdarlamalar men jobalardy jetildirý boıynsha júıeli jumys atqarylýda. Jastar úkimettik emes uıymdary sektoryn memlekettik qoldaý jáne damytý sharalary tu­raq­ty túrde jetildirýde.

Jastar úkimettik emes sektorynyń bel­sendiligi jastardyń azamattyq qaty­sýynyń mańyzdy kórsetkishi. 2019 jylǵy sáýirdegi jaǵdaı boıynsha elde jastardyń 596 uıymy qyzmet atqardy. Jastardyń úkimettik emes uıymdarynyń qyzmetiniń spektri óte keń jáne olardyń ártúrli sanat­ta­ryn qamtıdy, onyń ishinde mek­tep oqýshylary, stýdentter, ju­mys­­shylar, shyǵarmashyl jastar, áleý­met­tik osal jáne basqa da jastar top­tary. Eń iri jastardyń úkimettik emes uıymdary «Qazaqstan jas­tar kongresi» ZTB jáne «Biryńǵaı «Jas Ulan» balalar-jasóspirimder uıy­my» AQU. Aıta ketetin jaıt, «Jas Ulan» 1,6 mıllıonnan astam qazaqstandyq oqýshylardy biriktirip, jastar ortasynda eń tanymal uıym bolyp otyr.

Jastar ÚEU qyzmetine qatysýǵa úlken qyzyǵýshylyq tanytýda. «Jas­tar» ǵylymı-zertteý orta­lyǵynyń áleýmettik zertteý­ler de­rekteri boıynsha, jas res­pon­dent­terdiń
18,4%-y jastar uıym­da­­rynyń ju­my­syna belsendi qatys­qy­sy keledi.

Jas­tar resýrstyq orta­lyq­ta­rynyń jumysyna tartyl­ǵan jas­tardyń ortasynda sabaq­tas­tyq qalyptasady. Aıta ke­teıik, 2018 jyldan Qazaqstannyń jas qyz­met­ker­leriniń ulttyq qaýym­das­tyǵy jumys isteıdi. Ol sany 2 myńǵa je­tetin jas resýrstyq orta­lyq­tarynyń jastarymen jumys isteıtin mamandardy biriktiredi. Qaýym­dastyq Peer-to-Peer prınsıpi boıyn­sha jas qyzmetkerlerge beıresmı bilim berý ıdeıasyn alǵa jyljytady.

Azamattyq qatysýdyń ınstıtýsıonaldy emes, onyń ishinde áleýmettik jelilerdi paıdalaný arqyly nysandary belsendi damýda. Negizinen elimizdiń iri qalalarynda jastar qaýymdastyqtarynyń qorshaǵan ortany qorǵaý boıynsha áleýmettik bastamalaryn, qazaq tilin kópshilikke taratý, salaýatty ómir saltyn nasıhattaý, turmysy tómen, qart azamattarǵa kómek kór­setýge baǵyttalǵan qaıy­rym­­dylyq jobalaryn iske asyrýyn áleý­mettik jelilerden kóre alamyz.

Jastar volonterlik qyzmetke belsene aralasa bastady. 2019 jylǵy saýalnama málimetteri boıynsha, Qazaqstandaǵy árbir onynshy jas adam eń aldymen halyqtyń turmysy tómen jikterimen baılanysty erikti qyzmetke belsendi qatysady.

Qorytyndylaı kele aıtatyn jaıt, 2019 jyly Jastar jyly aıasyn­da iske asyrylǵan sharalar jas­tardyń azamattyq qatysý múmkindik­te­riniń keńeıýine sebepker boldy. Memlekettik qoldaý jáne 2020 jylǵa josparlanǵan Volonter jylynda eriktilik qyzmetin damytý sharalary jastardyń azamattyq qatysýynyń keńeıýine septigin tıgizýi kerek.

Janna KÁRIMOVA,

Prezıdent janyndaǵy QSZI Áleýmettik-ekonomıkalyq zertteýler bóliminiń basshysy