Tártip saqshylary ólkeniń tarıhı jáne mádenı oryndarynda bolyp, tarıhymen tanysty. Olar ólkemen tanysýdy týǵan jerdiń táýelsizdigi úshin kúresken Isa men Dosan batyrdyń eskertkishterine taǵzym etýden bastady.
170 jyldan astam tarıhy bar qala buryn «Aqketik» atalǵan. Bul Novopetrovsk qalasynyń bekinisi 1846 jyly qalanǵan.
Qazaqstandaǵy etnografııalyq murajaıdyń biri - Fort- Shevchenko qalasyndaǵy Taras Shevchenko atyndaǵy mýzeıde bolǵan polıseıler 2 ǵasyrdan asa tarıhy bar túbektegi keshende qundy 14 500 jádiger bar ekendiginiń kýási boldy. Murajaıda qazaq zergerleriniń qolynan shyqqan kúmis áshekeıler,túrkimen qyzdarynyń turmysqa shyǵar aldynda tigetin 350 mańdaı tańǵyshy, ýkraın halqynyń jez samaýryny saqtalǵan. Mýzeıge kelýshiler oǵan dostyq murajaıy degen ataq bergen, bul halyqtar dostyǵynyń kýási ispetti.
-Tarıhı qujattar men eski sýretter - Fort-Shevchenko qalasynyń irgesi qalanǵan ýaqytyn, qazaq eliniń turmysy men óndiristiń bastamasyn kórsetetin derekter. 1932 jyly ashylǵan Taras Shevchenko atyndaǵy memorıaldyq kesheni - Mańǵystaý óńirindegi alǵashqy tarıhı ǵımarattardyń biri. Bir kezderi komendant Iraklıı Ýskovtyń úıi bolǵan eken. Jertóleniń salynǵanyna 150 jyldan asypty.
Taras Shevchenko túbekte 7 jyl turǵan. Jer aýdarylǵan aqynnyń qolymen otyrǵyzǵan aǵashtary úlken saıabaqqa aınalǵan. Al keshendegi murajaı ekspozısııasy Taras Shevchenkonyń Mańǵystaýda bolǵan kezderiniń kýási. Onyń tutynǵan buıymdarynan aqyn ǵana emes músinshi bolǵanyn bildik. Tıym salynǵanyna qaramastan «Baıǵustar», «Qazak qyzy Katıa», «Keli túıgen qazak qyzy», «Kazarma»,«At ústindegi qazaq» sııaqty salǵan sýretteri aqynnyń sýretshilik ónerinen syr shertedi. Murajaıdaǵy kóptegen foto sýretter men kitaptar,arhıv dokýmentteri de kelýshilerdi beıjaı qaldyrmaıdy. Olar Tarastyń, ýkraın, orys, qazaq tilderindegi shyǵarmalarymen, onyń óz dáýirinde jarııalanǵan basylymdarmen de tanysa alady. Memorıaldyk kompleks murajaıy T.G. Shevchenko atyndaǵy barlyk murajaılarmen tyǵyz baılanys jasaıdy eken. Qalaǵa tek qana Keńester Odaǵynan emes, basqa shetelderden de kóptegen adamdar kelip murajaıdy kóredi.Qazaq elimen ýkraın halqynyń arasynda tyǵyz dostyq qarym-qatynas ornady, deıdi murajaı qyzmetkeri.
Tártip saqshylarynyń týǵan ólkege shyqqan saıahattan alǵan áseri, taǵylymy zor boldy. Týǵan el tarıhymen jete tanysý baǵytyndaǵy sharalar áli de jalǵasyn tabatyn bolady, deıdi uıymdastyrýshylar.
