25 Shilde, 2013

«STEM»

511 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Bir polıak pen úsh qazaq: Sergeı, Talǵat,

Elýbaı jáne Murat esimderiniń bas áripterinen alynǵan sharýashylyq osylaı atalady

«Astyq-STEM» JShS tynys-tirshiligi kisi qyzyǵarlyqtaı. Bir polıak pen úsh qazaq jigitiniń ózara syılastyǵy men túsinistiginen qurylǵan basshylyq quram úsh eldi meken turǵyndaryna yrys-bereke syılap otyr. «STEM» ataýy Sergeı, Talǵat, Elýbaı jáne Murat degen esimderdiń basqy árip­terinen alynyp, 11 jyldan beri yn­tymaqtasa eńbek etip keledi. Seriktestik jetekshiligine Sergeı Zvolskıı biraýyzdan saılanǵan. Usaq qojalyqtar biriktirilgen kezde «Astyq-STEM»-niń ıeligine ótken jer telimi 180 gektar ǵana bolsa, búginde 10 myń gektarǵa jýyqtaǵan. 2008 jyldan bas­tap aýylsharýashylyq tehnıkalaryn jappaı jańǵyrtýǵa jáne agroqurylymdyq salany ártaraptandyrýǵa kirisip, irgeli óndiris ornyna aınala bastaǵan. Tyń ıdeıalar men jańa tehnologııalyq bastamalar olardyń árqaısysyna tán desek, artyq aıtqandyq emes. Oǵan sharýashylyqty aralaǵanda kózimiz anyq jetti.

О́ńirde alǵashqylardyń qatarynda kókónis ósirýmen shuǵyldanyp, ızraıldik tamshylatyp sýarý tásilin myqtap ıgerý arqyly ónimdilikti 2 esege arttyrǵan. Bıyl onyń kólemi 200 gektarǵa deıin ulǵaıtylǵan. Budan tysqary 80 gektar aýmaqty sýarý maqsatymen AQSh-tan arnaıy qondyrǵy satyp alynǵan. Munda sondaı-aq, tabıǵı jáne tamshylatyp sýarýdyń tehnologııalaryn salystyra zertteý jumystary ǵylymı jolǵa qoıylǵan.

Qýańshylyq jyldardyń ózinde kartoptyń gektar berekeli­gin 46, sábizdi 52 tonnadan tó­mendetip kórgen emespiz. Bıdaı men arpadan basqa maıly daqyldar ósirýmen de aınalysyp, tabys alýdyń ishki múmkindikterin talmaı qarastyryp kelemiz. Byltyr Germanııanyń kásipkerleri zy­ǵyrdy joǵary baǵamen satyp aldy. Rapstyń bir tonnasy 80 myń, zyǵyr 75 myń teńgeden aınaldy,–deıdi áńgime barysynda istiń kózin tapqan tájirıbeli basshy.

Agroqurylym eki jyl boıy kartoptyń «gala» dep atala­tyn surybyn otyrǵyzýmen shu­ǵyldanady eken. Onyń tuqymy, sondaı-aq, kókónisti saqtaý tehnologııasy nemisterdiki kórinedi. 68 mıllıon teńge jeńildikti nesıege 1,5 myń tonnalyq kókónis qoımasyn jergilikti klımatqa oraılastyryp turǵyzyp alǵan. Zamanaýı tońazytqyshtar men­ jeldetkishter shetelden áke­lingen. 20 mıllıon teńgege sábiz jınaıtyn kombaındar satyp alynǵan. Qazir munda 150-ge jýyq adam eńbek etedi.

Sergeı Adamovıch eńbekaqy tóleý tásilin ózgertken syńaıly. Bastapqyda eńbek ónimdiligin arttyrý úshin atqarylǵan jumys saǵatpen ólshengen. Keńestik qoǵam túsiniginen aryla qoımaǵan keı jumysshylar az eńbektenip, mol jalaqy tabýdy kóbirek kúıttegen. Sosyn eńbekaqy atqarylǵan jumys aýqymyna qaraı esepteletin bolǵan. Eńbek ónimdiligi 70 paıyzǵa artqannan keıin sapa máselesi aldyńǵy orynǵa shyqqan. Naýqan kezderinde mehanızatorlardyń tabysy bir mıllıon teńgeden asyp jyǵylady. Bir polıak pen úsh qazaq qurǵan seriktestik naryq aıdynynda erkin júzip keledi.

Gúlgúl QÝATQYZY,

jýrnalıst.

Soltústik Qazaqstan oblysy,

Taıynsha aýdany.