Tuńǵysh Prezıdent – Elbasy N.Nazarbaevtyń Táýelsizdik kúnine arnalǵan saltanatty jıyndaǵy quttyqtaý sózi

Hanymdar men myrzalar!

Qurmetti Qasym-Jomart Kemel­uly!

Barshańyzdy elimizdiń eń ulyq merekesi – Táýelsizdik kúnimen shyn júrekten quttyqtaımyn!

Biz – talaı synaqtardy bastan ótkergen halyqpyz. Degenmen, basyna baq daryǵan elmiz, qaısar babalardyń urpaǵymyz. Uly dala eli ǵasyrlar boıy Altaıdan Atyraýǵa, Alataýdan Arqaǵa deıingi ulan-ǵaıyr atyrapty mekendegeni jer júzine málim.

Biz – ata-babamyz amanat etken Ústirt pen Qart Kaspııdiń jaǵasy, Syr men Ertistiń arasyn alyp jatqan darhan dalanyń zańdy muragerimiz. Qazaqtyń baıtaq jeri – babadan qalǵan eń asyl qazyna. Bul – qazaq jeri.

Atadan balaǵa mıras bolǵan keń dalany saqtap qalý  ońaıǵa tıgen joq. Bahadúr halqymyz nebir jaýgershilik zamandarda erkindik úshin qylysh sermep, bodan bolǵan qıyn kezeńderde bostandyqty ańsap ótkeni belgili. Keshegi Alash arystarynyń da ıgi muraty –  egemendik edi.

Biz ata-babanyń asyl armanyn oryndap, osydan 28 jyl buryn táýelsizdiktiń irgesin birge qaladyq. Álem qartasynda Qazaqstan degen derbes respýblıka, azat el paıda boldy. Ol kúnder ońaıǵa soqqan joq.

Táýelsizdiktiń qıyndyqtardan bastalýy bizdi úlken jaýapkershilikke jeteledi. Zaýyttar toqtap, tirshilik turalap qalǵany el esinde. Sol aýyrt­pa­lyqtardy birlik pen tatýlyqtyń arqa­synda eńserdik, memleketimizdi aıaqqa nyq turǵyzdyq.

Biz eldigimizdi baıandy etip qana qoımaı, Qazaqstandy álem moıyndaǵan  memleketke aınaldyra bildik. Ultymyzdyń saǵyn syndyryp, baǵyn taıdyrǵan kúrdeli kezeńder artta qalyp, elimizdiń jańa tarıhy – memlekettigimizdiń jańa dáýiri bastaldy.

Táýelsizdik – bizdiń jolymyzdyń bastaýy ǵana. 28 jylda tolaǵaı tabys­tarǵa qol jetkizip, bıik belesterdi ba­ǵyndyryp kelemiz. Kózdegen túpki maq­satymyz – álemdegi eń ozyq otyz eldiń qataryna kirý.

Jasalyp jatqan ıgi jumystardyń bári keler urpaq úshin ekenin men árdaıym aıtyp kelemin. Babadan qalǵan qasterli jerimizdi kózdiń qarashyǵyndaı saqtaý, táýelsizdigimizdi tuǵyrly etý endigi kezekte jastarǵa amanat!

Biz 1991 jyly 16 jeltoqsanda arnaıy zań qabyldap, búkil álemge Qazaqstan endi táýelsiz memleket eke­nin jarııaladyq. Bárimiz birge memle­kettiligimizdiń negizin qaladyq ári jańa dáýirdiń kýágeri boldyq.

Babalarymyzdyń ǵasyrlar boıǵy ańsaryn júzege asyrýdyń uly qurmeti bizdiń býynnyń úlesine tıgenin maqtan tutamyn. Olardyń erligin, osy armandy júzege asyrý jolynda jan qıǵan árqaısysyn qurmet tutamyz.

Biz ótkendi jadymyzda ustap, bolashaqqa umtyla otyryp, osydan 28 jyl buryn «Máńgilik el» qurýǵa baǵyt aldyq. Osy jyldar ishinde ózge memleketter ǵasyrlaryn sarp etken joldy júrip óttik. Halqymyzdyń yntymaǵynyń arqasynda qýatty, táýelsiz jáne órkendeýshi memleket qurdyq. Osy joldyń óne boıynda men árqaısyńyzdyń, árbir qazaqstandyqtyń ólsheý­siz qoldaýyn sezindim. Búgin árqaı­syńyzǵa da ózimniń rızashy­lyǵymdy jetkize-
min.

Táýelsizdiktiń araıly tańynda biz KSRO kúıregennen keıin mu­raǵa qalǵan atom qarýynan bas tarttyq jáne eń iri ıadrolyq polıgonnyń birin japtyq. Biz jappaı qyryp-joıý
qarýyn joıýdy jáne ıadrolyq qa­rý­syzdanýdy júıeli túrde jaqtap kelemiz. Bul bizdiń qaǵıdatty ustanymy-
myz.

Árbir memleket úshin shekarany delımıtasııalaý men demarkasııalaý mańyzdy másele bolyp sanalady. Biz barlyq kórshisimen shekarasy naqty aıqyndalǵan álemdegi birden-bir memleketpiz.

Táýelsizdik jyldary biz ashyq ári naryqtyq ekonomıka qalyptastyrdyq. Qazaqstan ınvestısııa tartý jóninen, ekonomıkasynyń kólemi boıynsha Ortalyq Azııa óńiriniń dara kóshbasshysy. Bizdiń halyqaralyq kapıtal salymdary naryǵyndaǵy budan ári qaraıǵy jaǵdaıymyz iske qosylǵan «Astana» halyq­aralyq qarsy ortalyǵyn nyǵaıta túsýge baǵyttalǵan.

Biz qurlyqtyń Shyǵysy men Ba­tysyn jalǵaǵan kólik dálizin salý arqyly geosaıası áleýetimizdi iske asyrdyq. Infraqurylymdyq jáne ındýstrııalyq damý baǵdarlamalaryn tabysty júzege asyryp kelemiz.  Rekordtyq mer­zimde salynǵan jańa astana bo­lashaqqa umtylýdyń sımvo­ly­na jáne ekonomıkalyq ósim­niń draı­verine aınaldy. Qazaq­stannyń álemdegi básekege qabiletti 50 memle­kettiń qataryna kirýi elimizdiń aıshyq­ty tabysy bolyp sanalady. Osynyń bári bizdiń jetistikterimizdiń az ǵana bóligi.

Táýelsiz Qazaqstandy qalyp­tas­tyrý nátıjesin halyqaralyq qo­ǵamdastyq joǵary baǵalap otyr. Bizdi búkil álem biledi já­ne qur­met­teıdi. Jahandyq bastama­lary­myz jan-jaqty qoldaý tabýda. Bi­tim­ger­lik qadamdarymyz bi­r­­qatar mem­leket­aralyq qaıshy­lyq­ty sheshýge jáne ás­kerı qaq­ty­­ǵys­ty toqtatýǵa múm­kin­dik berdi.

Dostar!

Táýelsizdik, bul – halyqtyń qanaty! Osynaý baǵa jetpes tartý árbir halyqtyń mańdaıyna jazyla bermeıdi. Tipti qoly jetkenderdiń bári birdeı oǵan tabysty ıelik ete almaıdy.

Biz 1991 jyly qanatymyzdy baı­laǵan shyrmaýdy úzip, erkin samǵaýǵa umtyldyq. Bizdi daýyldy boranmen qorqytty.  Eko­no­mıkalyq turalaýǵa, ultaralyq qaqtyǵysqa ushyraıdy dep boljady. Ońaı bolǵan joq.

Kúıreý qaýpin týdyrǵan ja­handyq, álemdik úrdisterdiń týrbýlentti aǵyn­dary bizge de jetti. Biraq suryqsyz boljamdar men synaqtarǵa qaramastan, barlyǵyna tótep berip, nyǵaıa tústik! Jańa bıikterge shyǵýǵa daıynbyz!  

Erik-jiger, senim jáne mem­leket taǵdyryna degen jaýap­ker­shilik ultymyzdy biriktirdi. Búgin biz «Qazaq­stan – 2050» ctrategııasynyń basty maqsaty – álemdegi eń ozyq otyz eldiń qataryna qosylý jolynda kele­miz.

Bul – Táýelsiz Qazaqstannyń jarqyn jeńisteri men tolaǵaı tabystarynyń, jańa tarıhynyń jalǵasyna aınalary sózsiz. Ol tarıhty órkendep kele jatqan memlekette túlep ushqan jalyndy jastardyń jazary haq. О́skeleń urpaqqa aǵa býynnyń ómirlik jáne kásibı mol tájirıbesi sep­tigin tıgizedi dep senemin.

Aldyńǵy býynnyń ókili re­tinde meniń jastarǵa aıtar tile­gim bar. Biz sender jaqsy ómir sú­rý úshin barlyq jaǵdaıdy ja­sa­dyq. Sondyqtan tek qana alǵa um­tylyp, bıik belesterdi baǵyn­dyryńdar, asqar asýlarǵa tal­py­nyńdar. Eń bastysy – eli­mizde birlik, beıbitshilik pen ke­li­sim­d­i saqtaı bilińder. Bul – bizdiń Tá­ýel­sizdigimizdiń basty je­tistigi jáne aldaǵy jeńisteri­mizdiń kepili.

 Qadirli qaýym!

Men otyz jyl boıy jas urpaqtyń jarqyn bolashaǵy men el múddesi jolynda adal qyzmet etkenimdi maqtan tutamyn. Bul – úlken mártebe, zor baqyt.

Elim úshin, halqym úshin, Táýel­siz Qazaqstanym úshin tarıhtyń qaı synaǵyna da táýekel dep bas tigýge daıyn turdym. Mem­lekettilik pen táýelsizdik sııaqty qasterli qundylyqtardy saqtaýǵa tyrystym. Bar kúsh-qaıratymdy týǵan elimniń eńsesin bıik ustaýǵa arnadym. Artymda arqasúıer hal­qymnyń turǵany barlyq synaq­tardan súrinbeı ótýime uıytqy boldy. Egemendiktiń alǵashqy sátterinen bastap Otanymyzdy ór­ken­detýge, eldigimizdi nyǵaıtýǵa zor úles qosqan, zamannyń aýyr júgin birge kótergen barsha Qazaqstan jurt­shy­lyǵyna shynaıy alǵysymdy bildire­min.

Bizdiń býyn dáýir men dáýir, ǵasyr men ǵasyr almasyp, zaman ózgerip jatqan tusqa týra keldi. Osynaý kúrdeli kezeńde halqymyzdyń beıbit te berekeli ǵumyr keshýi basty jetistik dep sanaımyn. Endigi kezekte osy tabystardy eseleı túsý mańyzdy.

El Konstıtýsııasyna saı jańa Prezıdent saılandy. Bul – tarıhı kezeń. Jańa el basynyń al­ǵash­qy qadamdary ońaı bolmaı­dy. Elimiz órkendeý jolynda irkil­meı ósip-óne berýi úshin barly­ǵymyz Prezıdent Qasym-Jomart Kemeluly Toqaevty qoldap, onymen birge bolýymyz kerek.

Biz bılik sabaqtastyǵyn saq­taı otyryp, strategııalyq baǵyt-baǵdardan aýytqymaýǵa tıispiz. Sebebi bizdiń oıymyz da bir, murat-maqsatymyz da ortaq. Ol – Qazaqstannyń Táýelsizdigin nyǵaıtý, elimizdi máńgilik etý.

Ábish Kekilbaıuly: «Táýel­sizdik – tátti sóz ǵana emes, ulttyq jaýap­­ker­shilik», – degen edi. Endeshe barshańyzdy táýelsizdikti tuǵyrly etý jolynda aıanbaı eń­bek etýge shaqyramyn. Tól mere­kemiz qutty bolsyn!

Memlekettigimiz máńgilik bolsyn!