Áleýmet pen ákim, qanshalyqty jaqyn?

Byltyr Almaty obly­syn­daǵy jalpy óńirlik ónim kóle­mi burnaǵyǵa qaraǵanda 4,5 paıyzǵa ósip, qarjylaı túsim 3 trln teń­gege jetti. Jalpy, 2019 jy­ly óńir boıynsha memlekettik bıýd­­jetke 509 mlrd teńge jı­nal­ǵan. Bir jyl ishinde 31 myń adam tu­raqty jumyspen qamtyldy. Sondaı-aq ótken demalys maýsymy Jetisý ólkesi úshin tabys­ty ótti. О́ńirge 2,3 mln týrıst kelgen.

Bıyl oblys bıýdjetinen bólinetin qarjynyń 75 paıyzy turǵyndardyń ál-­aýqatyn arttyrý men tirshilik etý­ge­ qo­laı­ly orta qalyptastyrýǵa baǵyt­tala­dy. Máselen, bilim salasyna 59 mlrd teń­ge jumsalmaq. Aımaqtaǵy joldardy jón­­deýge 40 mlrd teńge, turǵyn úı qury­ly­syn júrgizýge 32,6 mlrd teńge, aýyz sý­­men qamtýǵa 10,5 mlrd teńge jáne ta­bı­­ǵı­ gaz­ben qamtý isine 3,2 mlrd teńge qar­jy qa­­rastyrylǵan, deıdi oblys ákimi A.Batalov.

О́ńirde áli de mektep ǵımara­ty­nyń­ jetispeýshiligi bar. Qazir 38 mektepte oqý­shylar úsh aýysymda bilim alýǵa májbúr.

– 2019-2020 oqý jy­lynda 48 myń bala birinshi synyp­qa barǵan. Iаǵnı, bilim alýǵa qajetti oryn sany birden 20 myńǵa kóterildi. Ná­tıjesinde, mektepter úsh aýysymda oqytýǵa eriksiz kóshti, – deıdi oblys ákimi.

Bıyl óńirde taǵy 13 mektep ǵımaraty­nyń qurylysy aıaqtalyp, qoldanysqa engiziledi. Qazir oblys aýmaǵynda 15 700 bala mektepke qaty­nap oqıdy. Olar negizinen shaǵyn eldi mekender men saıajaılar aýmaǵynda tura­tyn otbasylardyń balalary.

– Balalardy tasymaldaý bo­ıynsha týyn­daǵan máselege janymyz aýyrady. Bul máseleni túbegeıli sheshsek deımiz. Bıyl muqtaj mektepterge 70 jańa avtobýs satyp alyp berýdi uıǵar­dyq. Qazir osy maq­satqa dep 1 mlrd teńge bóldik, bul qar­jyǵa bar­lyq mektep qajetti kólik­pen 100 paıyzǵa qamtylady, – deıdi A.Batalov.

О́tken jyly Almaty obly­syn­­daǵy áleýmettik kómek­ke muq­­taj jandardy­ qarjylaı qol­daý­ǵa 38 mlrd teńge jum­sal­ǵan. Onyń ishinde kóp balaly otbasy­lar­ men az qamtylǵan áýletterge bólingen bıýd­jet qarajaty 3,5 mlrd teńgeni qurady.

– О́tken jyly áleý­mettik jaǵynan qorǵaýdy qajet etetin turǵyndar men kóp ba­laly otba­sy­­larǵa kó­mek kór­se­tý úshin oblys­­tyń áleý­met­tik kar­tasyn jasa­dyq. Bul boıynsha arnaıy sanat­qa jatatyn adamdar naqty kómek aldy, – dedi kezdesýde A.Batalov.

Aýmaqta az qamtylǵan ot­ba­sy­lardy kógil­dir otyn je­l­­i­sine tegin qosý isi de jol­ǵa qo­ıyldy, byltyr 2277 úıge gaz kir­gizildi. Al 22,6 myń otba­synyń úıine ıis tııýden saq­tan­dyratyn qon­dyrǵy bıýdjet qarajaty esebi­nen ornatyldy. Osy jerde múmkindigi shekteýli jandardy qoldaýǵa baǵyttalǵan sharalardy aıtpaı ketýge bolmas. Qazir oblys­ta 67 500 múgedek jan turyp jatyr. Byltyr kembaǵal jandardy ońal­tý men basqa da máselelerdi sheshýge 3,7 mlrd teńge qarjy bólingen. Nátı­jesinde, Taldyqorǵan qalasy men Ile, Qarasaı, Talǵar aýdandarynan múgedekterdi ońaltý ortalyqtary ashylyp, múm­kin­digi shekteýli balalar úshin ıgilikti is atqaryldy.

Almaty oblysynyń jekele­gen aýdandarynda Jedel jár­dem qyzmetiniń bir brıgadasy 10 myń turǵynǵa qyzmet kórsetýge májbúr. Sondaı-aq alǵashqy medısınalyq kómek kór­setýge asyqqan dárigerlerge mine­tin kólik te jetispeıdi. Qazir Jedel járdem qyzmetiniń ókilderine óz mindetterin múl­tik­siz atqarý úshin 70 kólik qajet.

– Birinshi kezekte kólik tap­shy­­lyǵyn sheshe­miz. Qazir res­pýb­lıkalyq bıýdjet esebi­nen 35 kólik satyp alýǵa qarjy bó­lin­di. Qalǵan 35 kólikti ob­lys­tyń qara­ja­tyna alyp jatyrmyz, – dedi óńir basshysy.

Jalpy, oblystyń densaý­lyq saqtaý salasynda kadr tapshy­ly­ǵy qatty sezilip otyr. Oblys ákiminiń esebinde aıtylǵandaı, Jetisýda 214 mamanǵa suranys bar eken. Oblys tarapynan kadr tapshylyǵyn sheshý úshin dáriger daıyndaıtyn joǵary oqý oryndarymen tyǵyz baılanys jasalyp jatyr. Qajetti mamandy oqytý úshin oblystyq bıýdjetten 18 mıllıon teńge qarjy qaraldy. Bıyldan bas­tap 47 jas dáriger joǵary medısınalyq oqý oryndaryn támamdap, oblystyń aýdandarynda jumysqa kirisedi.

– Medısına salasyndaǵy maman tapshylyǵynyń bir ushy jas dárigerlerdi baspanamen qamtýǵa tireledi. Ásirese aýdan orta­lyqtary men aýyldarǵa bar­ǵan jas mamannyń turaqtap qalýyna jaǵdaı jasaý kerek. Bıyl birinshi kezekte jalpy tájirıbe dárigerlerin turǵyn úımen qamtýǵa kirisemiz. Olarǵa arnap barlyq aýdan men qaladan 126 páter satyp alýdy bas­ta­dy. Bul maqsatqa 756 mln teńge bóldik, – dedi óz sózinde A.Batalov.

Almaty oblysynda byltyr 894 myń sharshy metr turǵyn úı paıdalanýǵa beril­gen. Bul kórsetkish 2018 jylmen sa­lys­­­tyrǵanda 25 paıyzǵa artyq bol­­­ǵany­men, baspanaǵa muqtaj jan­dardyń úlesin azaıtýǵa múm­kindik bermeı otyr. Qazir turǵyn úı kezeginde 50 700 adam tur eken.

– Byltyr oblysta «Nurly jer», «7-20-25», «Baqytty otbasy» memlekettik baǵdarlamalary boıynsha júrgizilgen jumystyń nátıjesinde 2443 otbasy bas­panaly boldy. Onyń ishindegi 1779 otbasy áleýmettik jaǵynan az qamtylǵan topqa jatady, – deıdi aımaq basshysy A.Batalov.

Iаǵnı, oblysta turǵyn úı qurylysy bıyl da qarqyn almaq. Nátıjesinde, barlyq baǵyt bo­ıynsha 3600 otbasyn baspanamen qamtý múmkindigi týady. Osy lekpen 2400 kóp balaly jáne az qamtylǵan otbasyna da turǵyn úı alý baqyty buıyratyn bolady. Aıtpaqshy, baspana muqtajdyǵyn sheshýge mesenattar da myqtap kirise bas­tapty. О́tken jyly qaıyrymdy jandar jeke qarjysyna 170 bas­pana satyp alyp, muqtaj otba­­sylaryna tartý etti.

Almaty oblysy