Qoǵam • 20 Aqpan, 2020

«Latynnegizdi qazaq álipbıi: usynystar, talqy jáne nátıje» keńesi ótti

171 ret kórsetildi

Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń álipbıdi jetildirýge baılanysty tapsyrmasyna oraı búgin 20 aqpanda Qazaqstan Respýblıkasy Mádenıet jáne sport mınıstrliginiń uıymdastyrýymen Almaty qalasynda  «Latynnegizdi qazaq álipbıi: usynystar, talqy jáne nátıje» atty keńes ótti.

Bul ǵylymı jıynǵa Mádenıet jáne sport vıse- mınıstri N.Dáýeshov, Bilim jáne ǵylym, Aqparat jáne qoǵamdyq damý, Sıfrlyq damý, ınnovasııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi  mınıstrilikteri jáne Til saıasaty komıteti ókilderi men Ulttyq komıssııa janyndaǵy Orfografııalyq, Ádistemelik, Termınologııalyq, Saraptama jáne tehnıkalyq jumys toptarynyń músheleri bolyp tabylatyn ǵalymdar qatysty. 

Jumys toptarynyń birlesken keńesinde úsh álipbı jobasyn talqylandy. Atap aıtqanda, buǵan deıin bekitilgen alaıda  jetildirilý qajettigi týyndaǵan akýt nusqasy, balamaly negizdegi ýmlaýtty álipbı jobasy jáne A.Baıtursynuly atyndaǵy Til bilimi ınstıtýty ǵalymdar tobynyń álipbı jobasy. Alǵashqy eki álipbı jobasy 14 aqpanda Til komıtetiniń uıymdastyrýmen aımaqtaǵy til basqarmalarynyń úılestirýimen respýblıkalyq kólemde fılolog ǵalymdar men ádiskerler, joǵarǵy jáne orta bilim beretin oqý oryndarynyń til mamandary arasynda ashyq talqylaýdan ótti. Úshinshi joba áleýmettik jelilerdi talqylandy. Atalǵan álipbı jobalarynyń qaıysy qoldanýǵa tıimdi ekenin anyqtaý maqstynda Bilim jáne ǵylym mınıstrliginde oqýshylar men stýdenter arasynda  álipbı jobalary boıynsha synama-saýalnama jumystary júrgizildi. Sondaı-aq, QR Sıfrlyq damý, ınnovasııa jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstriligi UNICODE-qa sáıkestigin, Bankter bank júıesinde qoldanysqa yńǵaılylyǵy, «Nur Otan» jastar qanatynda álipbı jobalary boıynsha synama-semınarlar, saraptaý jumystary jasalyp, BAQ-ta álipbıdi jetildirýge baılanysty 90-ǵa jýyq maqala jaryq kórdi.

Keńeıtilgen keńeste osy taldaýlar men talqylaýlardyń qorytyndylary, usynystar jáne synama jumystarynyń, nátejeleri saraptamalary jınaqtalyp baıandaldy. Ǵalymdar álipbıge  qoıylatyn mynadaı talaptar negizinde  qazaq tiliniń barlyq dybystarynyń qamtylýy; «bir dybys - bir tańba» qaǵıdatynyń saqtalýy;   qosymsha dıakrıtıkalyq belgilerdiń sabaqtastyǵy men júıeliligi; latyn tańbalarynyń jáne dıakrıtıkalardyń qazaq tiliniń dybystary sıpatyna saı bolýy; álipbıde ǵylymı negizdiliktiń saqtalýy; álipbı tańbalarynyń Halyqaralyq fonetıkalyq álipbı júıesine sáıkestigi; álipbı tańbalarynyń UNICODE júıesine saı bolýy; qazaq tiliniń tól tabıǵatyna saı álipbılik rettiliktiń saqtalýy.

Birlesken keńeste álipbıdiń úsh jobasy boıynsha arnaıy baıandamalar jasalyp, ǵylymı talqylaý ótkizildi. Keńes álipbı jumysyn qortyndylaı kele talqylanǵan   jobalar arasynan laıyqty dep tanylǵan álipbı jobasyn Ulttyq komıssııaǵa usynylatyn bolady.

Sońǵy jańalyqtar

Shabyt shaqyratyn shahar

Elorda • Keshe

Aqjaınaq astana

Elorda • Keshe

Ozyq óndiris ornynda boldy

Aımaqtar • Keshe

Dımash pen Djekson

О́ner • Keshe

Uqsas jańalyqtar