Týberkýlezdiń taralýy (jańa jaǵdaılar men resıdıvter) 2019 jyldyń qorytyndysy boıynsha 100 myń turǵynǵa 65,4-ti qurady. О́lim-jitim kórsetkishi (2019 jyly 100 myń adamǵa shaqqanda – 2,0 ) 6 esege tómendedi.
2019 jyldyń qorytyndysy boıynsha belsendi týberkýlezben dıspanserlik esepte 13894 adam tur, bul 2018 jylǵa qaraǵanda 813 adamǵa az (14 702). Qazirgi ýaqytta týberkýlezben kúres jónindegi is-sharalar Qazaqstan Úkimetiniń 2014 jylǵy 31 mamyrdaǵy qaýlysymen bekitilgen 2014-2020 jyldarǵa arnalǵan týberkýlezben kúres jónindegi keshendi jospar sheńberinde iske asyrylyp otyr.
Qazaqstanda týberkýlezdiń aldyn alý, dıagnostıka jasaý jáne emdeý tegin jáne memleket tarapynan tolyǵymen qarjylandyrylady. Sondaı-aq týberkýlezdi TB-ǵa qarsy uıymdar deńgeıinde erte anyqtaý úshin Bastapqy medısınalyq-sanıtarlyq kómek (BMSK) jelisinde halyqaralyq standarttarǵa sáıkes keletin dıagnostıkanyń eń zamanaýı ádisteri engizilgen jáne olar 2 saǵat ishinde kóptegen dárige tózimdiligi bar mıkobakterııalar men týberkýlezdi (budan ári-KDT TB) anyqtaýǵa múmkindik beredi.
Qazaqstan KDT TB-men aýyratyn naýqastardy baǵdarly emdeýge tegin qol jetkizýdi qamtamasyz etken (99,6%) az ǵana elderdiń qataryna jatady.
Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymynyń standarty – 85%. 2016 jyldan bastap elimizde dárilerge turaqtylyǵy bar TB emdeý úshin DDU usynǵan jańa preparattar engizile bastady. Olardyń arasynda qysqa merzimde týberkýlezdi emdeýge múmkindik beretin emdeýdiń qysqa merzimdi syzbalary bar.
Ulttyq týberkýlezge qarsy baǵdarlama týberkýlezben aýyratyn adamdardy stıgmatızasııalaýǵa, kemsitýge jáne áleýmettik oqshaýlaýǵa qarsy kúres jónindegi kúsh-jigerdi biriktirýge erekshe nazar aýdaryp otyrǵanyn qaperde ustaǵan jón.
Sonymen 24 aqpanda búkil álem boıynsha Dúnıejúzilik týberkýlezge qarsy kúres kúnine oraı, 24 naýryzǵa deıin aılyq bastaldy. 2020 jylǵy Dúnıejúzilik týberkýlezge qarsy kúres kúniniń urany – «Týberkýlezge qarsy kúreske seniń de óz úlesińdi qosatyn ýaqytyń keldi!».
Dúnıejúzilik deńgeıde atalyp ótetin bul kúnniń mańyzdy maqsat-mindeti – munyń abstraktili másele emes ekenin, onyń kez kelgen adamǵa qatysy bolýy múmkin ekenin, sondyqtan aksııanyń tabystylyǵy árbir adamnyń jeke pozısııasyna baılanysty bolatynyn Jer-jahandaǵy barlyq adamzat balasyna túsindirip, úndeý jasaý.
