Turǵyn úı qurylysynyń 2019 jylǵy qorytyndysyn jáne sońǵy 3 jylda tabysy tómen otbasylaryn áleýmettik baspanamen qamtamasyz etilgeni, turǵyn úıge qoljetimdiliktiń satysy, sonymen qatar Turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyǵyn damytýdyń 2020-2025 jyldarǵa arnalǵan «Nurly jer» memlekettik baǵdarlamasynyń mindetteri týraly áńgimelegen komıtet basshysy: «2019 jyly turǵyn úı qurylysyna ınvestısııalar 17%-ǵa artyp, 1,4 trln teńgeni qurady. Investısııalardyń aıtarlyqtaı kólemi «Nurly jer» baǵdarlamasy boıynsha rekordtyq 13,1 mln sharshy metr turǵyn úıdi tapsyrýǵa jáne respýblıkanyń turǵyn úı qoryn 116 myń baspanaǵa jańartýǵa múmkindik berdi. Bul degenimiz 44 myń jeke úı (37,5%) men 72 myń páterdi (62,5%) qurady», deıdi.
Onyń aıtýynsha, «Nurly jer» baǵdarlamasyn iske asyrýdyń úsh jylynda 50 myńnan astam otbasy (2,9 mln sharshy metr) áleýmettik turǵyn úımen qamtamasyz etilgen. Al 16 myń azamat «7-20-25» ıpotekalyq baǵdarlamasynyń qatysýshylary bolǵan. Azamattarǵa jeke turǵyn úı salýǵa bólinetin 130 myń jer ýchaskesi ınjenerlik kommýnıkasııalarmen jaılastyrylǵan. «Baqytty otbasy» baǵdarlamasy ótken jyldyń maýsym aıynda bastalyp, 5 myń múgedek balasy bar, kóp balaly jáne tolyq emes otbasylaryna turǵyn úı jaǵdaıyn jaqsartýǵa múmkindik bergen. Al 2020-2023 jyldary 40 myń otbasyna qoldaý kórsetý josparlanyp otyrǵan kórinedi. Bul jyl saıyn 10 myń otbasyn qamtymaq. Baǵdarlamanyń qoljetimdiligi úshin az qamtylǵan otbasylarǵa bastapqy jarnanyń bir bóligin jabý úshin turǵyn úı sertıfıkattary beriledi.
«Memlekettik qarajatty paıdalanýdyń ataýlylyǵyn jáne tıimdiligin qamtamasyz etý úshin 2019 jyly «Kezekte turǵandardyń biryńǵaı respýblıkalyq elektrondy derekter bazasy» servıstik baǵdarlamalyq ónimi óndiristik paıdalanýǵa berildi. Bul baǵdarlama memlekettik organdardyń derekter bazasymen biriktirilgen jáne turǵyn úıge muqtajdardy esepke alýdyń ashyqtyǵyn qamtamasyz etedi», dedi Marhabat Jaıymbetov.
Sondaı-aq Elbasy jarııalaǵan Jastar jyly aıasynda Nur-Sultan, Almaty jáne Shymkent qalalarynyń jumys istep jatqan jastaryna turǵyn úı máselelerin sheshý boıynsha sharalar qabyldanyp, 2019 jyly baspana 3004 qatysýshyǵa berilgenin de eske saldy. «Barlyǵy 2019-2021 jyldary 9 myń azamatty jalǵa beriletin turǵyn úımen qamtamasyz etýdi kózdep otyrmyz. Azamattardyń turǵyn úı máselesi – memlekettiń basym mindeti. Qoldanystaǵy baǵdarlama tetikteri arqyly tabys deńgeıi ártúrli qazaqstandyqtar úshin turǵyn úıdiń qoljetimdiligi qamtamasyz etilýde», dedi Qurylys jáne turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq isteri komıtetiniń tóraǵasy.
«Nurly jer» baǵdarlamasynyń basym baǵytynyń birin egjeı-tegjeıli túsindirgen Marhabat Jaıymbetov: «Memleket basshysynyń tapsyrmasy boıynsha úsh jyl ishinde ásirese az qamtylǵan kóp balaly otbasylardy baspanamen qamtamasyz etýdi josparlap otyrmyz. Bul úshin turǵyn úı zańdaryna zańnamalyq túzetýler engizildi. Osylaısha «Nurly jer» baǵdarlamasy boıynsha qarjylandyrý tetikteri kózdeldi. Osy sanattaǵy 40 myńnan astam kezekte turǵandardyń ishinde 2019 jyly túrli tetikter boıynsha 7 387 otbasy turǵyn úımen qamtamasyz etildi», dedi.
Marhabat Jaıymbetovtyń túsindirýinshe, «Baqytty otbasy» baǵdarlamasy 2 kúnkóris mınımýmyna deıingi tabysy bar (62,4 myń teńge) kezekte turǵandarǵa qoljetimdi (kóp balaly, tolyq emes jáne múgedek balalary bar otbasylar). 3,1 kúnkóris mınımýmyna deıin tabysy bar kezekte turǵandar (96,7 myń teńge) «5-20-25» baǵdarlamasy boıynsha ákimdikterdiń kredıttik turǵyn úılerin alady (áskerı qyzmetshiler, bıýdjetshiler, memlekettik qyzmetkerler).
Al 3,1 kúnkóris mınımýmynan astam tabysy bar azamattar úshin «7-20-25» baǵdarlamasy qoljetimdi. 5 kúnkóris deńgeıinen asatyn (156 myń teńge) tabysy bar adamdar bastapqy jáne qaıtalama turǵyn úı satyp alý úshin qoldanystaǵy naryqtyq ónimderdi paıdalana alady.
«Jańa turǵyn úı kólemderin qamtamasyz etý úshin aǵymdaǵy jyly 15 mln sharshy metr jańa turǵyn úı men 150 myń páter salý mindeti tur. Memlekettik ınvestısııa sheńberinde 1,3 mln sharshy metr nemese 23 myń páter. Turǵyn úı qoryn tıisti deńgeıde ustaý jáne azamattardyń turýyna qolaıly jaǵdaı jasaý úshin kóp páterli turǵyn úılerdi kúrdeli jóndeý boıynsha sharalardy qarastyramyz. Búginde respýblıkanyń turǵyn úı qorynda 80 myńnan astam kóp páterli úı bar, onyń ishinde 18 myń úı kúrdeli jóndeýdi qajet etedi», dedi komıtet tóraǵasy.
2011-2015 jyldary turǵyn úılerdi kúrdeli jóndeýge respýblıkalyq bıýdjetten 33,6 mlrd teńge bólingen. Iаǵnı
2 338 kóp páterli turǵyn úı jóndeldi. Qaıtarymdy 6,6 mlrd teńge esebinen qosymsha 501 úı jóndeldi. 2020-2021 jyldary óńirlerge 30 mlrd teńge bólý josparlanyp otyr, bul 700 úıdi jóndeýge múmkindik beredi.
Marhabat Jaıymbetov normatıvtik-quqyqtyq máselelerine toqtaldy. 2019 jyly turǵyn úı zańnamasyn jetildirý boıynsha aıtarlyqtaı jumys júrgizildi. Zań deńgeıinde «Bir úı – bir birlestik – bir shot» qaǵıdaty boıynsha «Múlik ıeleriniń birlestigi» kommersııalyq emes uıymynyń jańa formasyn qurý jolymen úıdi basqarý kózdelgen. «Usynylyp otyrǵan qaǵıdat árbir kóp páterli turǵyn úıdi basqarý boıynsha jeke tásildi qarastyrady jáne turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq sýbektileriniń ózara qarym-qatynasyn retteýge múmkindik beredi. Turǵyn úılerdi odan ári kúrdeli jóndeýdi qamtamasyz etý úshin jınaqtaý júıesi engizildi
(1 sh.m úshin 13,3 teńge - 0,005 AEK)», dedi M.Jaıymbetov.
Basqarý organdary qyzmetiniń ashyqtyǵy artady, sondaı-aq úı-jaılardyń menshik ıeleri tarapynan basqarý organdaryna baqylaý jáne áleýmettik ınfraqurylym obektilerinde qaýipti tehnıkalyq qurylǵylardy, gaz jáne gazben jabdyqtaý obektilerin qaýipsiz paıdalaný boıynsha normalar kózdelgen. Turǵyn úı jáne turǵyn úı-qurylys kooperatıvteriniń qyzmeti jáne qarajat alý tetiginiń ashyqtyǵy rettelgen. Ázirlengen túzetýler ótken jyldyń sońynda qabyldanyp, aǵymdaǵy jyldyń
7 qańtarynan bastap kúshine endi. Halyqqa qolaıly jaǵdaı jasaý maqsatynda qazirgi zamanǵy tehnologııalardy qoldaný arqyly salynyp jatqan turǵyn úıdiń sapasyna jáne olardy zııatkerlik basqarý júıelerimen jaraqtandyrýǵa qoıylatyn talaptar artylady. Bul úshin E-QURULYS qurylysy sapasyn baqylaýdyń biryńǵaı aqparattyq júıesi engiziledi. «Halyqqa qolaıly jaǵdaı jasaý maqsatynda qazirgi zamanǵy tehnologııalardy qoldaný arqyly salynyp jatqan turǵyn úıdiń sapasyna jáne olardy zııatkerlik basqarý júıelerimen jaraqtandyrýǵa qoıylatyn talaptardy arttyramyz. Ol úshin E-QURULYS baspana qurylysynyń sapasyn baqylaýdyń biryńǵaı aqparattyq júıesin engizemiz. Osy júıe boıynsha shynaıy ýaqyt rejiminde qurylys nysanynan vıdeotranslıasııany baıqaýǵa bolady», dedi komıtet tóraǵasy.
Qurylys prosesindegi jasyryn jumystar, mysaly, irgetas pen kolonnalardaǵy armatýralaý tek belsendirilip qana qoımaı, foto jáne beıne formattarda da saqtalady. Qurylystyń barlyq hronologııalyq tarıhy uzaq jyldar boıy qoljetimdi bolady. Sondaı-aq obektilerdi paıdalaný jáne halyqqa qyzmet kórsetýdiń ashyqtyǵy máseleleri sheńberinde E-SHANYRAQ biryńǵaı aqparattyq júıesi engiziledi. Komıtet basshysynyń aıtýynsha, jańa tehnologııalardy, ınnovasııalardy, tetikterdi engizý qurylys salasynda jáne turǵyn úı-kommýnaldyq sektorda salanyń ashyqtyǵyn, qurylys sapasyn, halyq úshin jaıly jáne qaýipsiz ómir súrý ortasyn qamtamasyz etedi jáne jeke ınvestısııalardy tartý úshin jaǵdaı jasaıdy.
