Ádebıet • 24 Naýryz, 2020

Elaman Qabdiláshim. Meniń de alǵash shyn súıgenim – bıshi edi...

1374 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Aqyn degen – qubylys qoı jany izgi,

Bıshi degen – hordyń qyzy tárizdi.

Ýaqyt ózi júreginde saqtapty –

Esenın men Dýnkan jaıly ańyzdy.

Elaman Qabdiláshim. Meniń de alǵash shyn súıgenim – bıshi edi...

Elaman QABDILÁShIM

Ǵashyq adam – túnekte de nur qushty,

Ǵashyq qana sezine alar shyn kúshti.

Búbisara – bıshisi eken qyrǵyzdyń,

Ǵumyr boıy yntyq etken Shyńǵysty.

 

Ǵashyqtyqtaı shyn qudiret joq uly!

Aımanovtyń Sharaǵa aýǵan kóńili.

Meniń de alǵash shyn súıgenim – bıshi edi,

Bunymdy tek sáıkestik dep jorydym.

 

Sol bıshimdeı shyr aınalǵan shartarap,

Ketkem sosyn jyr menen muń arqalap,

Myń buralyp kórinshi bir kózime,

Sonda ǵana saǵynyshym tarqamaq.

 

O, bıshi qyz, bıle!

Bıle erkimdi!

Súısinýmen jyr eteıin kórkińdi.

Ár qımylyń qaıtalaıdy aınytpaı,

Jaǵalaýǵa erkelegen tolqyndy.

 

Bıle, bıshim!

О́zegimdi ot qylyp,

(Júregińdi ashar qolda joq-ty kilt!)

Esim aýyp qaıta ǵashyq bolaıyn,

Jan-tánimmen bıge eltigen bop turyp...

1

 

***

О́tirik hál surasqannan paıda ne?

Jaqsy-jamanjaǵdaıymyz, onsyz da!

Bizdi kútip tur belgisiz, qaıda, ne?

Jolmen júrip jolyqtyq qoı Jolsyzda!

 

Sen ókinip,

Men de sol sát opynyp,

Uryndyrdyq júrekterdi zor syzǵa,

Endi, kútý jyldyqty ótirik –

Jolmen júrip jalyqtyq qoı Jolsyzda!

42

 

***

Solaı, kúnim,

Oılama, eken ǵoı dep ońaı buny!

Saǵynysh – sáýlesi pák mahabbattyń,

Nurlandyrar kórgenshe jol aıryǵyn.

 

Jol aıryǵy – senimniń sóngen kezi,

Bolǵany sulýymnyń erden mezi,

Qalǵany er jigittiń qyzdan kóńili,

Men máńgi bir bolýǵa úmittimin –

Baqyt kep qonady eken sengenge ózi!

78

 

***

Bári aldamshy jalǵanda, jalǵan bári,

Jalǵan áppaq, aıaýly arman bary.

О́ńeshime óksik bop kepteledi,

О́tken kúnniń ózekte qalǵan daǵy...

 

Keıde tipti, eı, ómir, keıpiń ǵajap,

Uıqy bermeı qoıady keı túngi azap.

О́mir qunyn tap basyp qalaı bilgen,

Qalǵan kóńil – shyqqan jan – deıtin qazaq.

 

Bal da demen baqytty, sheker demen,

Kelip qonyp, ushar da keter demen.

Qaıteıin, qadirine jete almaı qap,

Ýaqytty kinálaımyn bekerge men.

 

Sen ǵanasyń, mahabbat, barym sener,

Násip etken pendege Táńir-sheber.

Demep jiber jet-daǵy óleń bolyp,

Júregim dúrsilinen jańylsa eger.

 

Sálem

...kóńil serigim, armandas,

Jalǵan – kirshiksiz,

Jalǵan – las...

Qalar ada túısinýden,

Súısinýden qalǵan bas.

 

Qaı jerde toqtar О́mir-kósh?

Senim aldamshy, senim – dos...

Bizdiń júrek tentekteý,

Jalǵyzdyqpen kóńildes.

 

Senen ózge kórgem joq,

Kórmesime kóngem bek.

Qalmaıtuǵyn sher qushtym –

Qanbaıtuǵyn shólmen kep.

 

Qııalǵa ertken qımastyq,

Sezimińnen quı, mas qyp.

Oıjetpesim, qol jetpes,

Sanaǵa aýyr,

Mıǵa ystyq.

 

Áppaǵym-aı, úr, sútteı,

Qoıa turshy túrshikpeı.

Sezimimniń sıpaty –

Ashylmaǵan búrshikteı...

 

Basylmaǵan qumardaı,

Basta dáýren turar qaı?!

Men kelemin tyna almaı –

Sen kelesiń qup almaı.

 

Syńǵyrlasań – sazdaı-tyn,

Syrdy urlasań – nazdaı-tyn.

Soqyrdaımyn, sene alsań,

Kórgeninen jazbaıtyn.

 

Sózim sertteı, sol – nusqa,

Qarsy kelmen bolmysqa.

Qalǵanym joq kesh, keıin,

Armanym kóp – jol qysqa.

 

Kórip edim sál kónbeı,

Bolyp ketti ol áýremdeı.

Sendeı eken saǵynysh –

Al qımastyq dál mendeı.

 

***

Iistermiz...
Ala tústik sol ıisti peıishten biz.

Biraq, qalaı saqtadyq?

Sol mańyzdy!

Iisimizben quı tómen, quı ústembiz...


Bir ıis keldi ushyna tanaýymnyń,

Sanam sodansergise de– janaýyrdy.

Ushynan qalamymnyń

Bilinedi 

ıisi balbyraǵan bala kúnniń...


Júrekte ıisi shalqyp úmitterdiń,

Keldi ómirdi ózgeshe súrip kórgim.

Dalam ıisi burqyrap kókirekte,

Qalanyń qapasyna kirip keldim...


Kóshe ıisin jınadym sanaǵa kil,

Tuz sepkendeı qınaldym jarama aqyr...

Boıym da balǵyn ıisin joǵaltqandaı,

Oıym da ıistenip bara jatyr!

 

Jyrym ıisi – nur quıǵan jıi ishime,

Burym ıisi – dáneker súıisýge.

Eshteńe de jetpeıdi jalǵanda bul,

Ertegi estelikter ıisine...


Izdeıtin jan edim men ǵuryptan mən,

Astaryn aqıqattyń shyn uqqannan.

Tóbesinen əketaı tastamaıdy,

Taqııasyn ter ıisi sińip qalǵan.

 

Sońymda qalsyn uly dúbir, meıli,

Sarsańǵa salsyn tiri-ǵumyr, meıli.

Əkeıdiń taqııasy juparlana:

Nanyńdy adal tap! – dep kúbirleıdi.

 

Sińirýge kún səýlesin talpynamyn,

Tazarýda ǵumyrlyq bar qumarym.

Tek qarynnan – búlinip, múńkimegim,

Tek arymnan – jupar bop ańqymaǵym.

1

 

Ázil

Sabyrly, syrbaz sııaqty em.

Mándi ómir Táńir syı etken,

Sózbenen óter súıekten –

О́limnen kúshti uıatpen.

 

Sherimnen shattyq quraımyn,

Ishtegi bóten, kim ediń?

Kúlkim keledi – jylaımyn,

Jylaǵym keledi – kúlemin.

 

Opa emes qyljaq orynsyz,

Kúmándi oıdan qajydym.

Qutylǵan da ezden jón únsiz,

Jaraspaǵan soń áziliń.

 

Ázildiń-daǵy zili bar,

Imenip áıtse buqpas ta ek.

Astaryn sózdiń kim uǵar?

Týra aıtsań-daǵy uqpas kóp.

 

Biri ákki, biri syndy qý,

Jaýap bere alman talǵamǵa ár.

Kelmeıdi qoldan kúldirý –

Kúle almaıtyn da jandar bar.

 

Ájýaǵa shydar jan qalaı?

Sirkem sý kótermes bop aldy.

Túlki bop kettik ańdamaı,

Kúlki qyp júrip sol ańdy.

 

Bireýden bilem, kem esem –

Bireýden baǵym basymdaı.

Qojanasyrlaý emes em –

Taǵdyrym qojanasyrlaý.

 

 

Elaman QABDILÁShIM – 1993 jyly 14 sáýirde Pavlodar oblysy, Baıanaýyl aýdany, Leker qajy aýylynda dúnıege keldi. Baıanaýyl aýdandyq «Baıantaý» gazetiniń redaktory. 2018 jyly «О́mirqos» jyr jınaǵy jaryq kórdi.