28 Tamyz, 2013

«Ǵaını» – ǵashyqtyq áni

1010 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

2005 jyly 9 qarashada elordadaǵy Nazarbaev ortalyǵynda, Astana qalasy Memlekettik fılarmonııasy uıymdastyrǵan «Serkesi seriliktiń – Segiz seri» degen án keshi ótkizildi. Is-shara el qorǵany – batyr, aqyn, ári ánshi-sazger Muhamedqanapııa Bahramuly Shaqshaqovtyń shyǵarmashylyǵyna arnalǵan edi. Halyq kóp jınaldy. Keshke arnaıy shaqyrylǵan Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkerleri, kompozıtor Jolaman Tursynbaev pen jazýshy Rahymjan Otarbaev qatysty. Kesh ótken 2005 jyly Segiz seri týraly daýdyń órship turǵan kezi bolatyn.

81723694 music

KaıyrjanAvtor týraly anyqtama

Qaıyrjan MAQANOV 1940 jyly Qostanaı oblysynyń Amangeldi kentinde dúnıege kelgen. Almaty konservatorııasyn bitirgen. A.Jubanov, L.Hamıdı, H.Tastanov, P.Aravın, B.Erzakovıch syndy óner qaıratkerlerinen dáris alǵan. О́.Jánibekov uıymdastyrǵan folklorlyq «Sherter» ansambliniń tuńǵysh kórkemdik jetekshisi. Atyraý oblystyq fılarmonııasynyń «Atyraý-Jaıyq» estradalyq ansamblinde jumys istedi. Torǵaı oblystyq fılarmonııasynyń kórkemdik jetekshisi jáne dırektory qyzmetterin atqardy. 1994 jyly Aqmolada Qalıbek Qýanyshbaev atyndaǵy mýzykalyq drama teatrynyń bas dırıjeri, 1998-2006 jyldary Qazaq ulttyq mýzyka akademııasynda ustazdyq qyzmet atqardy. Qazir Astana qalasynyń memlekettik fılarmonııasynda óner zertteýshi – lektor.

_____________________________________________________________

2005 jyly 9 qarashada elordadaǵy Nazarbaev ortalyǵynda, Astana qalasy Memlekettik fılarmonııasy uıymdastyrǵan «Serkesi seriliktiń – Segiz seri» degen án keshi ótkizildi. Is-shara el qorǵany – batyr, aqyn, ári ánshi-sazger Muhamedqanapııa Bahramuly Shaqshaqovtyń shyǵarmashylyǵyna arnalǵan edi. Halyq kóp jınaldy. Keshke arnaıy shaqyrylǵan Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkerleri, kompozıtor Jolaman Tursynbaev pen jazýshy Rahymjan Otarbaev qatysty. Kesh ótken 2005 jyly Segiz seri týraly daýdyń órship turǵan kezi bolatyn. Segiz haqynda qalam tartqandardyń kópshiligi Segiz ómirde bolǵan, ol aqyn-sazger, ánshi-balýan dese, bázbireýler Segiz degen ómirde bolmaǵan, ańyz adam, dep ózeýregen. Dáleli qaısy? Dáleli – «Aıttym-bitti!»...Al, R.Otarbaev Segizdiń erligin, daryndylyǵyn, batyrlyǵyn, Isataı-Mahambet kóterilisine óz tobymen kelip qosylǵandyǵyn naqty qujattar arqyly dáleldep, baspa betine materıaldar jarııalaǵan. (R.Otarbaev. «Segiz seri ómirinen» «QÁ» 20.09.1991., R.Otarbaev «Mahambet pen Baımaǵambet ólimi» «Parasat» №11, 1990., R.Otarbaev, M.Qulkenov «Jáńgir han» «О́lke» baspasy, 1992 j.) Kesh sońynda ánshi Seken Syzdyqov Segizdiń «Ǵaını» ánin náshine keltire oryndaǵannan keıin, ssenarıı avtory jáne júrgizýshisi osy joldardyń avtory sahnaǵa Rahymjan Otarbaevty shaqyryp Segiz seri jaıynda óz pikirin aıtýdy surady. Jazýshy «Segiz seri ómirde bolǵan asa iri tulǵa. Ol ánshi-sazger, balýan ǵana emes, saıat­shy mergen ári batyr bolǵan. Onyń sarbazda­ryn ertip Kishi júzge, Isataı-Mahambetke kelip qosylýy bultartpas shyndyq. Oǵan derekter de jetkilikti. Meniń búgingi aıtaıyn degenim, qazir Atyraý qalasynda Saıyn Qýanyshev degen dosym turady. Ol búgingi kúni Atyraýdaǵy úlken sanatorııdiń dırektory – bas dárigeri. Oqyǵan-toqyǵany mol, aqjarqyn da adal, isker jigit. Saıynnyń Nábıra degen ájesi boldy. Áńgimeniń maıyn tamyzatyn. Onyń qudaı qosqan qosaǵy Qýanysh Isataı-Mahambet kóterilisiniń has batyry Qaldybaıuly Qabylanbaıdyń Luqpan degen balasynan týǵan nemeresi eken. Nábıra ájemiz sol Qaldybaı batyrdyń «Sen tur, men ataıyn» degendeı, on uly men Ǵaını atty aqyldy, asqan sulý qyzy bolǵanyn, oǵan arqadan kelgen Segiz seri degen keremet ónerli jigit ǵashyq bolyp, «Ǵaını» atty tamasha án shyǵarǵanyn jáne Ǵaınıdyń ata-anasy men aǵalaryna arnap uzaq óleń shyǵarǵanyn abysyndarymyzdan estýshi edik», dep bizge aıtyp otyratyn. Segiz seriniń Kishi júzdegi erlikterin ájemiz jıi eske alatyn», dep Rekeń de sózin támámdady.

Bul oqıǵa bizder úshin asa jaǵymdy jańalyq boldy. Jazýshydan Saıyn dosynyń telefon nomerin alyp, sóılesip, habarlasyp turdyq...

Endi, aıtar sózimizdiń negizgi keıipkerleri 1836-1838 jyldary Isataı, Mahambet bastaǵan ult-azattyq kóterilisine qatynasqan, úlken erlikter jasap eliniń esinde qalǵan erleri bolǵandyqtan, birjarym ǵasyrdan astam ýaqytqa sheginis jasap, áńgimemizdi sol kezeńnen bastasaq dep otyrmyz. Buqara halyq arasyndaǵy bul qatty tolqynysqa 7000-nan astam sarbaz qatynasq