«Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev «Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń Almaty qalasynan Nur-Sultan qalasyna kóshirý týraly» 2020 jylǵy 10 sáýirdegi Jarlyqqa qol qoıdy.
Osylaısha, Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Bankine Almaty qalasynan Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń ortalyq apparatynyń Nur-Sultan qalasyna 2020 jyldyń 1 shildesine deıin qonys aýdarýdy qamtamasyz etý tapsyryldy.
Osyǵan deıin «Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń (UB) Elordaǵa kóshirilýi Almatynyń ekonomıkalyq bolashaǵyna teris áser etýi múmkin» degen pikirdi sarapshylar jıi aıtyp kelgen.
«Qazaqstan Qarjygerleri qaýymdastyǵy» (QQQ) keńesiniń basqarma tóraıymy Elena Bahmýtova 2019 jyldyń qyrkúıek aıynda Almatyda ótken kásipkerlerdiń jyl saıynǵy V konferensııasynda Almatynyń qarjylyq mártebesin joǵaltýy megapolıstiń ekonomıkalyq bolashaǵyna teris áser etýi múmkin ekendigin tuspaldap jetkizgen. Sebebi, Bahmýtova hanymnyń paıymdaýynsha, EAEO 2025 jyly Almatyda ulttyqtan joǵary turatyn organ qurý týraly sheshimge kúmán keltirýi múmkin, al mundaı organdar bıznesti damytý úshin mańyzdy.
Sarapshylar ǵana emes, kásipkerler de qarjy sektory Almatyda óndiriletin taýarlar men qyzmetterge tólem qabiletti suranysty qalyptastyratynyn, bıznesti damytýǵa jáne sheteldik ınvestorlardy tartýǵa yntalandyratynyn aıtady. «2011 jyly aımaqtyq qarjy ortalyǵy retinde joba jabylǵanyna qaramastan, Almaty áli de halyqaralyq qarjy ortalyǵy bolyp tabylady. 2019 jyly jarııalanǵan qarjy ortalyqtarynyń jahandyq ındeksinde Almaty men Astana Ortalyq Azııadaǵy jetekshi qarjy ortalyqtary dep atalady», - dep túsindiredi Bahmýtova.
Jaqynda HVQ ókilderi 2020 jyly Ortalyq Azııa, Kavkaz jáne Mońǵolııanyń toǵyz eline aımaqtyq tehnıkalyq kómek kórsetý ortalyǵy jumys isteı bastaıdy dep málimdegen bolatyn. Endi bes jyldan keıin qalada Eýrazııalyq ekonomıkalyq qoǵamdastyqqa qatysýshy elderdiń ortaq qarjy naryǵyn retteýdiń ulttyqtan joǵary organy bolady.
Ulttyq bank basshysy E. Dosaev Ekonomıkalyq yntymaqtastyq jáne damý uıymy elderinde ortalyq bankterdiń barlyǵy derlik astanalarda ornalasqanyn, Ulttyq banktiń Nur-Sultanǵa kóshýi nomenklatýra emes, ortalyq bankter úshin jıi kezdesetin qubylys ekenin aıtady.
Shyndyǵynda, Germanııa Federatıvtik Respýblıkasy men Avstralııa Odaǵy memlekettik apparaty ortalyq bankterdi kóshirýge óz erkimen sheshim qabyldamapty. Jaǵdaı soǵan májbúrledi. Mysaly, Sıdneı kontınenttiń qarjylyq ortalyǵy bolyp sanalady, óıtkeni onda avstralııalyq baǵaly qaǵazdar bırjasy (ASX), sondaı-aq 90 banktiń bas keńsesi jáne eldegi iri kompanııalardyń jartysynan kóbi ornalasqan. Germanııada Frankfýrt «banktik qala» retinde tanymal. Germanııanyń on iri bankiniń beseýiniń shtab-páteri, sonyń ishinde «Úlken úshtik» - Deutsche Bank, Commerzbank jáne DZ Bank. Eýroaımaqtyń aqsha-nesıe saıasaty men qarjylyq baqylaýyna jaýap beretin Eýropalyq ortalyq bank Germanııanyń Federaldy bankiniń janynda qalanyń iskerı bóliginde ornalasqan. Nemis baǵaly qaǵazdar naryǵy aınalymynyń 90% -dan astamy qalanyń saýda alańy arqyly ótedi.
Ulttyq banktiń Nur-Sultanǵa kóshýin qoldaıtyn top bas banktiń elordada, ashyǵyn aıtqanda Úkimettiń ıeginiń astynda jumys istegenin qoldaıdy. «Olar memlekettik organdardyń bári kóshti, solaı bolýy tıis» degen argýmentti alǵa tartady. Al qarjygerler bolsa ortalyq banktiń elodada bolýy ondaı sheshýshi faktor emes, biraq ortalyq banktiń qarjy ortalyǵynda, bıznestiń ortalysynda bolýy qarjy uıymdary úshin óte mańyzdy, Qazaqstandaǵy ShOB-tyń 40 paıyzy Almatyda tirkelgen degen paıymǵa basymdyq berip otyr.
Almatyda Qazaqstannyń iri salyq tóleýshi kompanııalarynyń úshten biri, 30-dan astam transulttyq kompanııalar, banktiń bas keńsesiniń 86%, birlesken jáne 43% iri halyqaralyq uıymdar ornalasqan. Almaty - ekonomıkasy 36 mıllıard AQSh dollaryn quraıtyn Ortalyq Azııadaǵy eń damyǵan megapolıs. Bul másele jýrnalıster qoǵamy úshin de jańalyq emes. 2015 jyly Ýkraınanyń «Archimatika» cáýlet kompanııasy Ulttyq Bank ǵımaratynyń dızaın-jobasyn ázirlep qoıǵan. Al tapsyrys berýshi qazaqstandyq qurylys kompanııalary ekeni de belgili.
Ulttyq bank tóraǵasy Erbolat Dosaevtyń túsindirýinshe, Almaty qalasynda jańa agenttikti qurý Ulttyq bankti qaıta uıymdastyrý arqyly júzege asady. Ulttyq banktiń birqatar fýnksııasy men ókilettikteri jańa agenttikke aýysady. Bul degen sóz Ulttyq banktiń shtatyndaǵy shamamen 500 adam osy agenttikke aýystyrylady.
Nur-Sultan qalasy úshin taǵy bir tıimdisi Astana halyqaralyq qarjy ortalyǵynyń ustanymy men bedelin kóterýge baǵyttalmaq. Almaty ShOB, qarjy uıymdary, Úkimettiń ustanymynsha qalyptasty. Naryqtyń jaǵdaıyna beıimdeldi. Endi Ulttyq banktiń áleýetin Nur-Sultan qalasynyń qarjylyq áleýetin kóterýge baǵyttalýy tıis.
