Oleg Smolıakovtyń málimdeýinshe, Bank sektory aǵymdaǵy daǵdarysty jaǵdaılarǵa barynsha daıyn bolǵan, muny 2019 jyly júrgizilgen bank sektory aktıvteriniń sapasyn baǵalaý kórsetti. 2008 jyldan beri jınaqtalǵan kóptegen problemalar anyqtalyp, rettelgen. Sonymen birge bank sektorynyń barynsha joǵary ótimdilik deńgeıi bar.
Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttigi tóraǵasynyń birinshi orynbasary Koronavırýs ınfeksııasy pandemııasyna jáne onyń Qazaqstannyń ekonomıkasyna teris áserine baılanysty tótenshe jaǵdaıdyń nátıjesinde zardap shekken shaǵyn jáne orta kásipkerlik sýbektilerin, dara kásipkerlerdi qoldaý úshin Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń tapsyrmasy boıynsha Ulttyq Bank Agenttikpen birlesip Shaǵyn jáne orta kásipkerlik sýbektilerin (ShOB) jeńildikpen kredıtteý baǵdarlamasy ázirlengenin alǵa tarta kele, tómendegi máselelerdi de qamtydy.
Baǵdarlama ekinshi deńgeıdegi bankterdiń tótenshe jaǵdaıdyń engizilýi nátıjesinde zardap shekken ShOB sýbektilerine, onyń ishinde dara kásipkerlerge aınalym kapıtalyn tolyqtyrýǵa 12 aıǵa 8%-ben jeńildetilgen kredıt berýi arqyly iske asyrylýda.
Aktıvteriniń sapasyn táýelsiz baǵalaýdan (AQR) ótken jáne portfelinde ShOB qaryzdary bar 13 qatysýshy bank aıqyndaldy.
Baǵdarlamaǵa qatysýshy bankterge bólingen qarajatty memlekettik jáne memlekettik emes baǵaly qaǵazdardy satyp alý, basqa bankterdegi depozıtterge ornalastyrý, shetel valıýtasyn satyp alý úshin paıdalanýǵa tyıym salyndy.
Bıylǵy 14 sáýirdegi jaǵdaı boıynsha, ıaǵnı Baǵdarlama iske asyrylǵan sátten bastap 12 kún ishinde shaǵyn jáne orta bıznes sýbektilerinen 213,9 mlrd teńge somaǵa 1 131 ótinim tústi, onyń ishinde 41,7 mlrd teńge somaǵa 92 ótinim maquldandy.
Qaryz alýshylardyń qarjylandyrýdy alý merzimderin qysqartý úshin bankterdiń Baǵdarlama boıynsha qarjylandyrýǵa ótinimderin kelisýdiń ońtaıly tetigi ázirlendi.
- barlyq qaryz (mıkrokredıt) boıynsha tólemderdiń merzimi ótip ketkeni úshin aıyppuldar men ósimpuldar esepteýge tyıym salyndy, sondaı-aq tólemder merziminiń ótip ketýi kúntizbelik 90 kúnnen asatyn jeke tulǵalardyń kepilsiz tutynýshylyq qaryzdary boıynsha syıaqy esepteýge tyıym salyndy;
- 2020 jylǵy 16 naýryz – 15 maýsym aralyǵyndaǵy kezeńde banktik qaryz jáne mıkrokredıt sharttary boıynsha tólemderdiń merzimin keıinge qaldyrý arqyly jeke jáne zańdy tulǵalarǵa negizgi borysh pen syıaqy tóleý toqtatyla turdy.
Bul talaptar barlyq ekinshi deńgeıdegi bankterge, lombardtardy qosqanda, mıkroqarjylyq qyzmetti júzege asyratyn uıymdarǵa, onlaın-kredıt berý kompanııalaryna, kredıttik seriktestikterge qoldanylady.
Tólemderdi keıinge qaldyrý:
jeke tulǵalarǵa: HÁOT, AÁK alýshylarǵa, tirkelgen jumyssyzdarǵa, qarjylyq qıyn jaǵdaıdaǵy ózge azamattarǵa beriledi.
ShOB sýbektilerine: ekonomıkanyń zardap shekken nemese qarjylyq jaǵdaıy nasharlaǵan salalary.
Búgingi kúnge 4,4 trln. teńge somaǵa 5,3 mln. jýyq azamattyń jáne 3,9 trln. teńge somaǵa 26,2 myńǵa tarta shaǵyn jáne orta bıznes sýbektileriniń banktik qaryzdary jáne mıkrokredıtter boıynsha bereshekteri bar.
Bıylǵy jylǵy 14 sáýirde jıyntyǵynda 1,5 mln qaryz alýshy jáne 12,1 myń shaǵyn jáne orta kásipkerlik sýbektisi qaryzdar boıynsha tólem merzimin keıinge qaldyrýǵa ótinimderin berdi.
186,1 mlrd teńge somasyna 1 340 707 adam (ıaǵnı ótinim bergen azamattardyń 89%-ǵa jýyq) jáne 131,4 mlrd teńge somasyna 9 822 ShOB sýbektisi (ótinim bergen ShOB sýbektileriniń 81%-y) tólem merzimin keıinge qaldyrý múmkindigine ıe boldy.
Tólemderdi toqtata turý kezeńinde qaryz alýshylar boıynsha shaǵym-talap jumysy toqtatylady.
