Qazaqstan • 18 Sáýir, 2020

Túrkistan: Halyq nege eń birinshi Arystanbab kesenesine barady?

1710 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

Halyq arasynda ejelden «Arystanbapqa túne, Ázireti Sultannan tile» degen keń túsinik qalyptasqany málim. Iаǵnı jurt eń birinshi Túrkistannan 60 shaqyrym jerdegi  Arystanbab kesenesine barady. Nege?

Túrkistan: Halyq nege eń birinshi Arystanbab kesenesine barady?

Osy jerde bir qupııa bar. Tarıh ǵylymdarynyń doktory, professor Jambyl Artyqbaev onyń sebebin ıslam Túrkistan óńirine kelgen VIII-IX ǵasyrda  Arystanbapta túrkilerdiń táńirshildik dininiń ortalyǵy bolǵanymen baılanystyrady.

«Eger tarıhı-etnografııalyq derekterdi qarasańyz siz arystannyń qarluq taıpalarynyń ortaq totemi ekenin bilgen bolar edińiz.  Al endi Arystanbap kesenesine kirgen ýaqytta siz nazar aýdarsańyz - Lashyn bap, Qarǵa bap, taǵy da basqa baptardy kóresiz. Olardyń barlyǵy da túrki halyqtarynyń qasıetti totemderi, túsinikti tilmen aıtsaq, qasıetti ata-babalary. Qutaıby bastaǵan arabtar bul jerlerdi áskerı kúshpen baǵyndyra almaýshy edi. Sebebi Syrdyń ar jaǵynda dalanyń jaýynger taıpalary turdy. Sondyqtan olar jergilikti táńirshildik dinniń ókilderi – qojalarmen kompromıske kelýge májbúr boldy, ıaǵnı bizdiń ata-babalarymyz ıslam dinin qabyldady jáne óziniń táńirshildik ádet-ǵuryp, dástúrlerin saqtap qaldy. Mine, osylaısha qazaq ıslamy degen fenomen dúnıege keldi. Táńirshildik dinniń abyzdary ıslam jaǵyna ótti. Qazirgi kúni qazaq qojalarynyń ishindegi tolyp jatqan áýletter óz tegin táńirshildik dinniń ókilderi - jergilikti qojalardan alady», dedi Jambyl Omaruly Mádenıet jáne sport mınıstrligi, "Áziret Sultan" memlekettik tarıhı-mádenı qoryq-mýzeıiniń  uıymdastyrýymen ótken "Túrkistan qupııalary" taqyrybyndaǵy onlaın-leksııada.

Er túriktiń besigi - Túrkistan óńirindegi tarıhı jer ataýlarynyń shyǵý tarıhy men mańyzy, kóne Túrkistan qalasynyń jumbaq syry men tyń derekteri jónindegi zertteý eńbekterimen bólisýge arnalǵan leksııada ańyz-áńgimelerdiń máni, halyqtyń senim-nanymdary týraly da aýqymdy málimetter aıtyldy. Ańyzdar men salt-dástúrlerdiń túpki shyǵý máni jóninde derekter keltirgen professor Jambyl Omaruly Túrkistan qupııalaryn 12 bólikke bólip, jekeleı túsindirip ótti. Sondaı-aq onlaın-leksııa barysynda kóptegen saýaldarǵa jaýap berdi.

H

Sońǵy jańalyqtar