2020-2025 jyldarǵa arnalǵan «Nurly jol» memlekettik baǵdarlamasy tıimdi jáne básekege qabiletti kólik ınfraqurylymyn qurýǵa, tranzıttik jáne kólik qyzmetterin damytýǵa, tehnologııalyq jáne ınstıtýsıonaldyq ortany jetildirýge baǵyttalǵan.
Indýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý mınıstri B. Atamqulov atap ótkendeı, memlekettik baǵdarlamada jalpy somasy 5,5 trln teńgeni quraıtyn 112 ınfraqurylymdyq jobany iske asyrý qarastyrylǵan.
«Baǵdarlama aıasynda aldaǵy 6 jylda 10 myń shaqyrym joldyń qurylysy jáne rekonstrýksııasy, respýblıkalyq jelidegi 11 myń shaqyrym avtomobıl jolyn kúrdeli jáne ortasha jóndeý josparlanǵan. Avtojol salasyn qarjylandyrýdyń jalpy kólemi 3,5 trln teńgeni quraıdy. Baǵdarlamany iske asyrý respýblıkalyq mańyzy bar avtojoldardyń jaqsy jáne qanaǵattanarlyq jaǵdaıdaǵy úlesin 100% deıin jetkizýge, I jáne II tehnıkalyq sanattaǵy joldardyń uzyndyǵyn 60% deıin, aqyly joldardyń úlesin 45% deıin ulǵaıtýǵa, jol boıyndaǵy servıs obektilerimen 100% qamtamasyz etýge jol ashady», — dedi mınıstr.
B. Atamqulovtyń málimdeýinshe, avtojol salasynda bıyl jóndeý jumystarymen respýblıkalyq jáne jergilikti mańyzy bar 9,5 myń shaqyrym avtojoldy qamtý josparlanyp otyr. Avtojol salasynyń 2020 jylǵa arnalǵan bıýdjeti 680 mlrd teńgeni quraıdy, onyń ishinde respýblıkalyq jeli – 421 mlrd teńge jáne jergilikti jeli – 259 mlrd teńge.
«Respýblıkalyq jeli boıynsha qurylys jáne qaıta jańartý jumystarymen 4 myń shaqyrym avtojol qamtylady. Kúrdeli jáne ortasha jóndeý jumystarymen 1,5 myń shaqyrym jol qamtylyp, onyń ishinde 1,1 myń shaqyrymynda jumystar aıaqtalady», — dedi mınıstr.
Jyl sońyna deıin 5,7 myń shaqyrymǵa tólem júıelerin ornatý, 158 qyzmet kórsetý nysanyn ulttyq standart talaptaryna sáıkestendirý, sanıtarlyq-gıgıenalyq qondyrǵylarmen (SGQ) qamtamasyz etilgen 23 janarmaı quıý stansııasyn salý, sondaı-aq 62 sanıtarlyq-gıgıenalyq qondyrǵy ornatý kózdelgen.
«Jyl qorytyndysy boıynsha respýblıkalyq jáne jergilikti mańyzy bar joldarda jaqsy jáne qanaǵattanarlyq jaǵdaıdaǵy joldardyń úlesin tıisinshe 89%-ǵa jáne 75%-ǵa deıin ulǵaıtý josparlanýda. Jyl qorytyndysy boıynsha jalpy uzyndyǵy 2,6 myń shaqyrymdy quraıtyn avtojol ýchaskelerinde qozǵalys ashý josparlanǵan. Jobalardy ýaqytyly iske asyrý úshin barlyq daıyndaý jumystary júrgizildi», — dedi B. Atamqulov.
Mınıstrdiń aıtýynsha, barlyq qoldanylatyn materıaldardyń negizgi bóligi otandyq óndiris ónimderi. Naýryz aıynyń sońynda ońtústik óńirlerde qurylys-montaj jumystary bastaldy.
Aýa-raıy qolaıly bola bastaǵan kezde jumys soltústik óńirlerde qolǵa alynatyn bolady jáne sáýir aıynyń sońyna deıin barlyq jobalarda qurylys jumystary bastalady.
«Qurylys alańdarynyń barlyǵynda mamandardy koronovırýstan qorǵaý úshin qajetti sharalar qabyldandy. Barlyq qyzmetkerler jeke qorǵanys quraldarymen qamtamasyz etildi», — dedi mınıstr.
2025 jylǵa deıin jergilikti joldardyń 27 myń shaqyrymnan astamyn jóndeý josparlanyp otyr. Bul oblystyq jáne aýdandyq mańyzy bar joldardyń 95%-yn jaqsy jáne qanaǵattanarlyq jaǵdaıǵa jetkizýge múmkindik beredi.
Bul maqsatqa 2020 jyly 259 mlrd teńge kózdelgen, onyń ishinde oblystyq jáne aýdandyq mańyzy bar joldarǵa 201,4 mlrd teńge, Nur-Sultan jáne Almaty qalalarynyń jer ýchaskelerin satyp alýǵa 4,1 mlrd teńge kózdelgen.
Jyl sońyna deıin 4 myń shaqyrym joldy jóndeý josparlanǵan. 350 jol jobalary iske asyrylady, 31 myńǵa jýyq adam jumyspen qamtylady.
B. Atamqulovtyń aıtýynsha, azamattyq avıasııa salasynda koronavırýs pandemııasyna baılanysty búgingi tańda, ókinishke oraı, ishki (100%) jáne halyqaralyq (98%) avıareıster ýaqytsha toqtatyldy.
Biraq oryn alǵan jaǵdaıǵa qaramastan, osy jyldyń birinshi toqsanynda jolaýshylar aǵyny kórsetkishinde ósim boldy. Esepti kezeńde tasymaldanǵan jolaýshylar sany 1,7 mln adamdy qurady, bul 2019 jylǵy sáıkes kezeńnen 5,2%-ǵa artyq.
«Bıyl biz Túrkistan qalasyndaǵy jańa halyqaralyq áýejaı men Shymkent qalasyndaǵy áýejaıdyń jańa jolaýshylar termınalyn iske qosýdy josparlap otyrmyz. Úrjar qalasy áýejaıynyń ushý-qoný jolaǵyn qaıta jańartýdy bastaımyz. Qarjy bólingen jaǵdaıda О́skemen jáne Úsharal qalalaryndaǵy áýejaılardyń taǵy eki ushý-qoný jolaǵyn da qaıta jańartýdy bastaımyz. Aldaǵy 5 jylda 13 aerodrom salý kózdelip otyr. Búgingi tańda jergilikti áýe jelileriniń 3 áýe aılaǵy jumys isteıdi», — dedi mınıstr.
Áýe tasymaly toqtatylǵan sátke deıin Qazaqstannyń 26 shetel memleketimen 99 halyqaralyq baǵyt boıynsha áýe qatynasy bolǵanyn atap ótken jón.
«Jaqyn arada biz qalypty jumys rejımine oralyp, barlyq ushýlardy qalpyna keltirip, azamattyq avıasııa salasynda josparlanǵan barlyq mindetterdi oryndaımyz dep úmittenemiz. Jalpy, Qazaqstan Respýblıkasynyń azamattyq avıasııa salasy ókilderiniń boljamy boıynsha avıasııa salasyndaǵy operasııalyq kiristerdiń tómendeýi jyl sońyna deıin shamamen 300 mlrd teńgeni quraýy múmkin», — dedi B. Atamqulov.
Temirjol kóligi salasynda 2025 jylǵa deıin magıstraldyq temirjol jelisiniń tozýyn 49%-ǵa, lokomotıvterdiń tozýyn 58%-ǵa deıin tómendetý josparlanýda.
«Jolaýshylar vagondarynyń jetispeıtindigi belgili. Sondyqtan 6 jyl ishinde 600 jańa jolaýshylar vagonyn satyp alý josparlanǵan. Bıyl 50 vagon satyp alynady, bıýdjettik nesıege 20 mlrd teńge bólindi», — dedi mınıstr.
Bul rette jyljymaly parkti jańartýǵa 657 mlrd teńge tartý josparlanýda, onyń ishinde 455 mlrd teńgesi jeke ınvestısııalar ekenin atap ótý kerek.
Avtomobıl kóligi salasynda 2025 jylǵa deıin óńirlerde 4 avtovokzal, 6 avtostansııa jáne 33 jolaýshylarǵa qyzmet kórsetý pýnktiniń qurylysy josparlanýda.
Búginde mınıstrlik otandyq avtomobıl tasymaldaýshylarynyń halyqaralyq naryqtaǵy úlesin ulǵaıtý boıynsha jumys júrgizip jatyr. Aǵymdaǵy jyly ótken jylǵa qaraǵanda jolaýshylar tasymalyn 2,5%-ǵa jáne júk aınalymyn 1,5%-ǵa arttyrý josparlanyp otyr.
Ulttyq standartqa sáıkes keletin avtovokzaldar men avtostansııalar sanyn kóbeıtý maqsatynda jergilikti atqarýshy organdarmen birlesip, kásipkerler úshin yntalandyrý sharalary ázirlenýde.
Sý kóligi salasynda 2025 jylǵa deıin 2 parom jáne 4 qurǵaq júk kemesin satyp alý josparlanýda, bul ary qaraı júk aǵyny kólemin ulǵaıtýǵa, sondaı-aq Kaspıı teńizindegi qazaqstandyq flottyń qatysýyn 35%-ǵa ulǵaıtýǵa múmkindik beredi.
Sondaı-aq apattyq jaǵdaıdy 10,3%-ǵa deıin tómendetý jáne shlıýzderdiń ótkizý qabilettiligin jylyna 350 kemege deıin arttyrý úshin keme shlıýzderin kúrdeli jóndeýden ótkizý josparlanǵan.
Osy jyly osy maqsatta temirbeton konstrýksııalaryn jáne júk kótergish qurylǵylardy jóndeýge 1,9 mlrd teńge bólindi.
Premer-Mınıstrdiń orynbasary R. Sklıar atalǵan jobalardyń eń aldymen óńirlerde jańa jumys oryndaryn ashýǵa múmkindik beretinin, bul memlekettiń basty mindetteriniń biri ekenin aıtty.
«Bıyl buryn-sońdy bolmaǵan birqatar jobalardy, sonyń ishinde jańadan paıdalanýǵa berilgen 2600 km joldy engizý josparlanǵan. Temirjol elektrıfıkasııasy jalǵasady. Sondaı-aq 11 myń shaqyrym respýblıkalyq mańyzy bar avtomobıl jolynda aqy tóleý júıesin engizý josparlanǵan, bul avtomobıl joldarynyń osy ýchaskelerin bıýdjet esebinen kútip-ustaýǵa odan ári qarjylandyrýdy qysqartýǵa jáne bosatylǵan qarajatty basqa da mańyzdy jobalardy damytýǵa bólýge múmkindik beredi», — dedi R. Sklıar.
