Álbette Shyǵys Qazaqstan deseńiz kóz aldyńyzǵa qylqan japyraqty ormany bar kókke boıyn túzegen О́r Altaıy etpettep jatqan Tarbaǵataıy, kóz janarlaryndaı jaýdyraǵan Zaısany men Alakóli, Qalba men Degeleńi elesteıdi. Osynaý ushqan suńqardyń qanaty talatyn, shapqan tulpardyń belin alatyn ásem tabıǵat «Meni kór, meni aıala» dep turǵandaı!
Shyraıly Shyǵysqa shetelderden qonaqtar kelse aparyp kórsetetin, demaldyratyn oryn tappaı jatady «Qolda bar altynnyń qadiri joq» degen, áıtpese ShQO- ǵa saıahattap kelgen jurtqa uıalmaı kórsete alatyn tabıǵat qoınaýlary jetip artylady.
Álbette Shyǵys Qazaqstan deseńiz kóz aldyńyzǵa qylqan japyraqty ormany bar kókke boıyn túzegen О́r Altaıy etpettep jatqan Tarbaǵataıy, kóz janarlaryndaı jaýdyraǵan Zaısany men Alakóli, Qalba men Degeleńi elesteıdi. Osynaý ushqan suńqardyń qanaty talatyn, shapqan tulpardyń belin alatyn ásem tabıǵat «Meni kór, meni aıala» dep turǵandaı!
Shyraıly Shyǵysqa shetelderden qonaqtar kelse aparyp kórsetetin, demaldyratyn oryn tappaı jatady «Qolda bar altynnyń qadiri joq» degen, áıtpese ShQO- ǵa saıahattap kelgen jurtqa uıalmaı kórsete alatyn tabıǵat qoınaýlary jetip artylady.Biraq, ony uqsatyp, qarjy kózine aınaldyryp otyrǵan týrızm basqarmasy joq. Oblystyq ákimdiktiń qyrsyzdyǵy etekten tartyp, týrızm eki aıaǵynan da aqsap tur. Máselen, Semeı óńirindegi uly Abaı, Muhtar, Shákárim týǵan, oqyǵan, ósken jerlerde qazirdiń ózinde keshendi mádenı oryndar barshylyq.
Oblys ákimdigi Semeı óńirindegi osy dap-daıyn týrıstik marshrýtty ári qaraı jetildirip, halyqaralyq týrızm dárejesine jetkizý ornyna Altaıdyń tórindegi Belýha shyńy, Katonqaraǵaıdaǵy pantokrınmen emdeý oryndary, qııandaǵy Rahmanov qaınarlary, Kógildir buǵazdaǵy ınfraqurylymdy damytýǵa peıil tanytyp otyrýy neni meńzeıdi? Sonda О́skemendegi at tóbelindeı sheneýnikterdiń jazǵy demalysyn ótkizý jaıy memlekettik máselelerden joǵary turǵany ma? Onyń mysalyn alystan izdemeı aq B.Saparbaevtyń 2010-2013 jyldary halyq aldynda bergen esepterinen de anyq baıqaı alamyz. Onda osydan eki jyl buryn qabyldanǵan baǵdarlamanyń oryndalýy týraly aqparat qupııa kúıinde qaldy. Al, byltyrǵy kórsetkishterde týrıstik qyzmetterdiń kólemi on eki paıyzǵa ulǵaıyp, eki jarym mlrd. teńgeniń qyzmeti kórsetilgen, sóıtip oblys ákimdigi aıdy aspannan biraq shyǵaryp otyr. Bárekeldi deıik desek, ótiriktiń aýyly tóbe kórsetip turǵanyn nesine jasyramyz...
Sóz joq, aspanmen talasqan Altaı sulýlyǵyn tilmen jetkizý qıyn. Onda da birtindep demalys aımaqtaryn salý qajet. Osy Altaıdan bastaýyn alǵan Kúrshim, Katýn, Úlbi, Uba, Buqtyrma, Qara Ertis, t.b. kóptegen taý ózenderiniń alqaptary qandaı ǵajap! Buqtyrma men Qara Ertis Altaı taý silemderinen jóńkile qulap etektegi Zaısanǵa kep qosylǵanda ǵajap úlken darııaǵa aınalyp Soltústiktegi muzdy muhıtqa asyǵady. Myńdaǵan jyldar boıyna osy kórinis qaıtalanyp jatsa da Tabıǵat-ananyń aıaly alaqanyna árkim de yntyzar. Sýy tushy, ásem de móldir Zaısan. Uzyndyǵy 100 shaqyrymdaı, eni 30 shaqyrymǵa jetedi, al jalpy aýdany 1800 sharshy kılometr. Kólge Tarbaǵataıdan kishi ózender, Altaıdan Qara Ertis, Qalbadan Kókpekti ózenderi quıady. Kólden sazan, bekire, aqqaıran, shortan, t.b. balyq túrleri aýlanady. Osy Zaısan kólin ásirese, jazǵy kezde demalysqa qalaı paıdalanyp júrmiz? Bul oraıda ne oblystyq ákimdiktiń, ne Kúrshim, Zaısan, Tarbaǵataı, Kókpekti aýdandarynyń naqty jobalary joq. Tek, Tarbaǵataıda Aıbek Kárimov degen azamat ákim bolyp turǵanda shaǵyn demalys ornyn ashqyzyp edi, ol ákim aýysyp ketkende demalys orny jabylyp qaldy. Oblysta kóldiń aınalasyn kóriktendirgennen góri naryqqa beıimdelip kól baılyǵy balyǵyn ysyrapsyz aýlaýǵa jol berilgen. Zaısannan jyl saıyn qansha tonna balyq aýlanady, onyń ishinde brakonerler úlesi qandaı, bul týraly eshqandaı aqparat joq. Al, О́skemen men Semeıge bazarlarǵa barsańyz Zaısan balyǵy sórelerde siresip tur. Balyq aýlaý jaıy osylaı kete berse bolashaq urpaqtarymyz Zaısan túbinen baldyrlar ǵana ala ma?Shilikti men Úrjarda tabylǵan arheologııalyq jańalyqtarymyz kópshiliktiń kózaıymyna qashan aınalady? Aqsýat, Tarbaǵataı, Kókpekti, Zaısan, Kúrshim, Marqakól óńirlerinde de saıahatshylar men týrısterge kórsetetin jádigerler jáne mádenıet eskertkishteri barshylyq emes pe, mundaı oryndar reestr
